Dia dos di tratamento di caso Caret a concentra principalmente riba e posicion di Ministerio Publico (OM) y defensa den e proceso penal contra e dos polisnan involucra den e incidente fatal cu a resulta den morto di e hoben di 19 aña, Ayden Lanoy, dia 9 di februari 2025. Durante e audiencia, OM a pone enfasis riba un principio fundamental: niun hende ta riba ley. Den cada situacion unda polis ta involucra den un incidente fatal, e proceso mester sigui su curso di forma husto y transparente.
E pregunta central cu corte mester contesta ta si e polisnan ta culpabel pa loke a sucede.
Segun OM, den un situacion di peliger por spera cu polis ta actua activamente pa controla y soluciona e situacion. Sinembargo, uso di arma di candela ta solamente permiti den situacion di peliger extremo. Fiscal a splica e cuadro legal cu ta aplica na polis y con nan mester comporta ora nan ta ehecuta nan trabao.
Un principio importante ta cu semper mester busca alternativa prome cu usa violencia pa trece seguridad. Polis tin autoridad pa usa violencia, pero e autoridad ey ta bin cu responsabilidad y obligacion pa evalua e riesgo. Nan mester determina si tin obstaculo real pa logra nan obhetivo y si tin otro alternativa disponibel, nan mester usa esaki.
Fiscal a conclui cu den e caso aki no tabatin peliger extremo cu a hustifica e uso di arma. Segun OM, e polisnan a eherce violencia excesivo contra e victima y asina nan no a comporta segun reglamento. E conclusion di fiscal tabata claro: e accionnan no tabata conforme ley y e polisnan ta culpabel.
Durante e incidente, 20 bala a ser tira den aproximadamente 10 seconde. Di e 20 bala ey, 17 a dal e auto di Lanoy. Un bala a dal e parti dilanti riba e hood; esaki tabata un di e tres balanan cu sospechoso M. Violenes a tira. E otro dos balanan cu M. Violenes a tira no a dal e auto. E balanan restante tabata di sospechoso R. Dirksz, cu a dal e banda robes di e auto y e parti atras tambe.
Segun investigacion forensico di NFI, mirando trayecto di e bala, e herida di entrada y salida riba curpa di Lanoy y e posicion di e agentenan, e bala cu a alcansa Lanoy tabata e di cinco bala cu a ser tira. E analisis tecnico a mustra cu e bala mortal a bin for di e arma di sospechoso Dirksz.
Fiscal a aclaria cu no tin prueba cu e polisnan a tira cu intencion pa mata Lanoy, pero si cu nan a tira cu obhetivo pa stop e auto. No obstante, segun OM, uso di arma riba un auto ta trece riesgo grandi y no ta un medio apropia pa para un vehiculo. Polisnan a tuma e riesgo aki conscientemente cu na final tabatin consecuencia fatal.
Corte mester evalua si e accionnan tabata corecto y si nan a cumpli cu e criterio di ley. Den ley tin diferente articulo cu ta regula uso di arma. Un polis por saca su arma solamente ora esaki ta completamente y absolutamente necesario. Den situacion extremo, por usa arma ora ta bay haci detencion y e persona tin arma su mes of ora tin peliger inminente di bida. Pero den e caso aki, segun OM, un auto, den caso di Lanoy, no ta automaticamente cay den e categoria di arma mortal cu ta hustifica uso di arma.
Fiscal a describi e hecho di e dia ey, con situacion a desaroya y con esaki a hiba na persecucion. Tur dos sospechoso a declara cu nan a sinti peliger, pero segun OM no tabatin indicacion di peliger inminente. Segun investigacion, na momento cu M. Violenes a los e prome tiro, e auto a hala atras. OM a indica tambe cu imagennan di video ta mustra cu Lanoy a purba hala un banda pa evita dal e agente policial, no pa bay riba dje.
Pero M. Violenes a declara cu e no por a wak claramente kico persona den e auto tabata haci ni su intencion na e momento, pero el a sigura cu su experiencia di e momento tabata diferente di loke video ta mustra. El a bisa tambe cu no por a hala na banda, mientras cu den e video, segun
OM, ta mustra otro.
Fiscal a pone enfasis riba e hecho cu polisnan ta ricibi training pa maneha situacion di presion y cu nan tin un standard diferente cu civil. Nan no por drenta den panico. El a remarca alabes cu e hecho cu un agente policial ta sinti cu su bida tabata na peliger no ta automaticamente hustifica tiramento den defensa propio si circunstancianan obhetivo no confirma e peliger ey.
Fiscal a splica cu Landsrecherche a conduci un investigacion amplio, incluyendo analisis di cada frame di e video di e incidente. Defensa tambe a presenta un rapport prepara pa NFO, basa riba imagennan di camara di seguridad. Fiscal a cuestiona e metodologia y conclusion di e rapport di defensa, argumentando cu no por usa esaki como base confiabel y a pidi Corte pa no tene e rapport ey den consideracion.
Segun fiscal, aunke Lanoy mester a stop pa polis manera tur hende ta obliga di haci, e polisnan no mester a saca arma asina lihe ni tira den e forma cu nan a haci. Tabatin otro alternativanan pa maneha e situacion, pero nan a scoge pa escala e situacion usando arma di candela sin cu tabatin peliger inminente. Fiscal a yega na conclusion cu e polisnan no a comporta segun reglamento y p’esey nan ta culpabel.
Pa loke ta trata sospechoso R. Dirksz, fiscal a argumenta cu na momento cu el a baha for di vehiculo y saca su arma, su colega, M. Violenes, no tabata den peliger inmediato cu a hustifica e accion ey, sinembargo Dirksz a tira asina mes. E declaracion di defensa propio, segun fiscal, no ta cumpli cu rekisito legal.
Ademas di aspecto penal, OM a trata tambe e demanda di daño presenta pa mayornan di victima. Fiscal a splica cu daño emocional den forma general no ta reconoci como compensacion na Aruba, pero daño material si por ser otorga. Esaki ta inclui gastonan relaciona cu e incidente, manera costonan procedural y gastonan medico. Pa loke ta trata daño di shock, teniendo na cuenta cu mama di Lanoy a ser diagnostica cu “traumatic bereavement reaction”, a causa di mester a identifica su yiu morto y otro procesonan cu a afecta, fiscal a pidi Corte pa aproba daño di shock pa e mama, pero no pa tata, ken no a ser diagnostica y tampoco no a sigui cu sesionnan psicologico.
Den su exigencia di castigo, fiscal a declara cu OM kier un sancion cu ta pas y proporciona cu e caso. Ambos sospechoso a ser considera igualmente culpabel, y p’esey exigencia ta mesun pa tur dos. OM a pidi 12 luna di prison condicional, cu un periodo di prueba di dos aña, ademas di 180 ora di servicio comunitario.
Famia di Lanoy a expresa nan descontento cu e exigencia di fiscal mirando cu e ta completamente contrario na loke nan a spera y ta desea.
Despues di audiencia, persofficier di OM, Patrick van der Biezen a duna un splicacion tocante e exigencia. El a indica cu OM a tene cuenta varios factor. Entre otro, cu e decision cu e polisnan a tuma tabata, a base id investigacion, uno robes, y uno cu tabatin un resultado fatal. OM a mira tambe na tipo di casonan similar den Reino Hulandes y castigonan cu huesnan a impone den situacionnan comparabel.
Un factor cu el a enfatisa ta cu no por compara e caso aki cu caso di un ciudadano comun cu ilegalmente ta posee arma di candela y ta comete un homicidio. Den e tipo di caso ey, puntonan di orientacion pa castigo ta hopi mas halto, frecuentemente 10 pa 12 aña di prison of mas. E tipo di caso ey ta trata di persona cu no tin derecho di usa arma y cu comete delito grave riba caya.
E caso aki, segun Van der Biezen, ta fundamentalmente diferente pasobra trata di polis cu tabata ehecuta nan trabao. Polis tin deber di usa violencia ora ta necesario bao di cierto circunstancianan. Ley ta reconoce cu un polis por actua y usa violencia contra un ciudadano si situacion ta exigi esaki. No obstante, ainda dentro di e contexto profesional ey, tin limitacionnan claro. Segun Ministerio Publico, e limitacionnan ey no a ser respeta den e caso di Lanoy.
Corte lo mester evalua tur prueba, argumentonan legal y circunstancianan di e caso pa yega na un decision final. E caso a toca no solamente e famia di Lanoy, sino tambe comunidad amplio, unda pregunta riba uso di forsa, responsabilidad y confiansa den autoridadnan ta keda central.
Na final di e audiencia, hues a splica cu segun ley, si e cera e caso di biaha e lo mester duna un veredicto despues di tres siman. Pero mirando e complehidad di e caso, y e cantidad di argumentonan cu a ser presenta e lo mester tuma mas tempo pa e por pasa door di tur cos cuidadosamente. El a tuma e decision pa no cera e tratamento di e caso, pero mas bien a schors e caso te cu 16 di maart. Riba e dia aki e lo habri e caso y cera esaki di biaha. Alabes e lo duna un fecha pa uitspraak, cual el a menciona cu posiblemente lo por bira dia 2 di april, pero riba e dia aki lo confirma e fecha exacto. Esaki ta duna e hues tempo adicional pa e por repasa tur documento di e caso.



