Aruba Hotel and Tourism Association (AHATA), den un comunicado di prensa a expresa desacuerdo cu prome minister Mike Eman (AVP), disputando su declaracionnan publico cu sector di hospitalidad ta nenga di participa den dialogo cu su gobierno – y presentando un registro cronologico di reunion, carta y propuesta cu e asociacion ta bisa ta pinta un imagen diferente.
AHATA a publica un declaracion oficial diamars ultimo, bisando cu a tuma nota cu prome minister Eman ta haciendo declaracionnan asina den varios ocasion, y a sinti su mes obliga pa aclaria e situacion.
“AHATA a nota cu Minister President a publicamente bisa varios biaha cu AHATA of “hotelnan” no kier dialoga cu gobierno,” e organisacion a bisa. “Nos kier aclaria e cantidad di combersacion y comunicacion cu a tuma lugar entre e asociacion y e Ministerio di Asuntonan General desde cu gobierno nobo a sinta.”
E declaracion ta yega memey di aumento di tension entre gobierno y industria di hospitalidad tocante dos punto principal: un propuesta di moratorio riba desaroyo di mas camber di hotel; y un disputa publico creciente tocante acceso na beachnan di Aruba – particularmente uso di palapa cerca di propiedad di hotel
Medionan local a reporta e caracterisacion di Eman di e posicion di hotelnan tocante dialogo den varios ocasion den ultimo simannan. Un medio digital e siman aki a reporta cu Eman specificamente a nota cu hotelnan grandi a resisti intento di dialogo, cu ta un preocupacion grandi di gobierno. Ademas, a reporta cu operadornan di hotel a mantene silencio tocante e asunto di acceso na beach, cu prome minister expresando preocupacion cu residentenan ta sinti cu ta trata espacionan publico como propiedad priva di hotel.
E debate tocante beach a toca hopi Arubiano. Localnan ta expresa cada bes mas frustracion di sinti cu nan no ta bon bini na areanan di costa dilanti hotelnan grandi, algun biaha encontrando confrontacion cu security di hotel tocante palapa y areanan di sombra. Gobierno a enfatisa cu beachnan di Aruba ta legalmente publico, accesible na tur persona.
Den e contexto aki, e caracterisacion di Eman di un sector hotelero no cooperativo tabatin peso politico – y ta precisamente e caracterisacion aki cu AHATA a disputa den su comunicado di prensa.
Timeline di AHATA ta conta otro storia
Den su declaracion AHATA a duna un recuento paso pa paso di tur interaccion significante entre e asociacion y ministerio di Asunto General desde cu e gobierno actual a asumi poder na comienso di 2025.
Durante prome siman di juni 2025, tur manager di hotel a reuni individualmente cu prome minister Eman y AHATA pa scucha intencion di e premier. E prome minister despues a invita e managernan hunto pa un dialogo di siguimento – cu tiki tempo di aviso – enfoca riba su deseo pa pausa e desaroyo di camber nobo di hotel riba e isla.
Durante tres reunion consecutivo, AHATA ta bisa cu a pone su posicion cla: ta di acuerdo cu e meta en principio, pero a mustra cu manager di hotel ta esunnan cu ta dicidi si ta construi camber. E decision ey ta keda na e inversionistanan cu tin permiso legal emiti pa gobierno mes.
AHATA a conseha Eman pa hiba e combersacion ey directamente na e inversionistanan en cuestion. E asociacion tambe a urgi pa inclui desaroyo di condominio den cualkier plan pa pausa desaroyo, no solo camber di hotel.
Tocante e asunto mas amplio di dialogo, AHATA ta bisa cu consistentemente a argumenta cu un proceso genuino y significativo mester involucra varios stakeholder di comunidad den duna forma na e agenda – incluyendo e topiconan di discusion, lista di participante, fecha di e reunion y tempo di preparacion adecua.
Na augustus 2025, AHATA formalmente a entrega un propuesta delineando loke a yama un proceso di dialogo nacional. E ministerio a responde cu ta di acuerdo cu e maneho recomenda. Asina mes, tiki despues AHATA ta bisa cu a ricibi otro invitacion pa loke a describi como un reunion organisa unilateralmente – no e proceso conhunto planea cu a priminti. Na october 2025, AHATA a bolbe skirbi, reiterando su yamado pa un marco productivo y democratico.
Buscando pa proba su bon boluntad, hunta di AHATA a bay un stap mas leu: personalmente a invita prome minister Eman pa atende su reunion di hunta na december 2025. Eman a acepta, y segun AHATA, el a confirma na e reunion cu tabatin un acuerdo pa planea e proceso conhuntamente – y cu esey lo cuminsa.
Invitacion pa “Dialogo Social”
E disputa a parce di yega na un punto maximo mas recientemente tocante loke gobierno a yama un “Dialogo Social.”
AHATA y varios otro asociacion di industria ta describi cu a ricibi un invitacion cu menos di 24 ora di anticipacion, compaña pa cinco documento pa lesa y cinco punto di agenda pa discuti – tur organisa unilateralmente pa e ministerio.
Hunto cu varios otro gremio, nos a laga sa cu nos ta pidi tempo pa lesa e documentonan prome cu mester drenta un reunion,” AHATA a bisa den su comunicado. “Ademas, nos conhuntamente a pidi pa participa den determina topiconan riba agenda si ta desea di organisa un “dialogo social.”
Esaki no tabata prome biaha cu AHATA y otro gruponan a participa den consulta na nivel di sector. Na augustus 2025, e mesun grupo a participa den un dialogo separa tocante un topico specifico – e ley di pensioen general – cual AHATA a describi como un ehempel positivo di un proceso productivo.
Asunto di palapa
Tocante e asunto separa, pero relaciona, di palapa riba beach, AHATA ta bisa cu ta bin solicitando reunion pa un tempo caba y ta buscando claridad tocante e progreso di gobierno pa un Beach Policy nobo. E respuesta consistente, e asociacion ta bisa, tabata cu sector publico ta trahando riba esey y lo consulta cu stakeholdernan despues.
“Nos ta respeta e proceso y ta respeta cu beach ta publico,” AHATA a bisa. E organisacion a bisa cu su meta ta pa yuda haya solucion cu ta protege e derecho di tur residente local pa disfruta beach publico, mientras tambe ta evita confrontacion entre turista crucero, huesped di vacation rental, y huesped di hotel tocante areanan di sombra. “Nos meta comun mester ta pa evita cu hende mester pleita pa tin proteccion di solo fuerte.”
Un advertencia mas amplio
AHATA a conclui su declaracion cu un lenguahe cu tabata notoriamente skerpi. Yamando e acusacionnan di gobierno di evita dialogo como “incomprendible”, e asociacion a adverti contra loke ta mira como un esfuerso delibera pa pone comunidad contra sector hotelero.
“Ta hopi lamentabel ora politico y gobernante ta scoge di antagonisa comunidad contra e sector hotelero en bes di busca solucion pa yega na un turismo controla y paz riba nos isla,” AHATA a bisa.
E asociacion tambe tabata cauteloso pa nota cu no ta mira henter gobierno cu e mesun lens. Desde cu e administracion actual a asumi su cargo, a bisa, a participa den varios reunion productivo cu varios ministerio y ta aprecia e oportunidad cu cada minister a ofrece pa consulta.
“Nos ta keda dispuesto pa participa den reunion y dialogo cu ta basa riba un proceso rasonabel y respetuoso, sin antagonismo,” AHATA a conclui.
Importancia pa sector turistico di Aruba
E bay bin di acusacion entre gobierno di e isla y su asociacion di industria mas grandi ta inusual, y loke tin den riesgo ta hopi. Turismo ta e pilar di economia di Aruba, y e relacion entre gobierno y sector di hotel ta duna forma na tur cos, di desaroyo di politica te e experiencia diario di residente y bishitante na beachnan di e isla.
Cu parlamentario di AVP, Carlos Bermudez tambe dunando su opinion – haciendo un yamado pa managernan di hotel y e minister relevante sinta hunto cu ATA pa traha pa solucion – e presion riba ambos banda pa haya un punto comun ta parce di ta creciendo.
Pa awo, ambos partido ta bisa cu nan kier dialogo. Nan ta sigui den desacuerdo tocante con e dialogo lo mester mustra.



