Despues di un trayecto largo di preparacion, minister di Finanzas, Asunto Economico y Sector Primario, mr. Geoffrey Wever a anuncia e introduccion di boet y sancion pa cada violacion di prijsnan stipula di productonan den e Canasta Basico.

E Canasta Basico a keda introduci pa regula e prijs di productonan basico cu consumidornan ta paga. Tur luna, Departamento di Asuntonan Economico ta publica e lista di e productonan di e canasta, cu tur demas producto kedando den man di e companianan pa pone prijs y sin intervencion di gobierno. Esaki ta nifica cu gobierno tin autoridad riba e prijs di e productonan aki so y como tal, tin e autoridad pa eherce control riba dje.

Via e aplicacion ‘Control di Prijs’, consumidornan por keda na altura di e prijsnan di tur producto regula y e prijs maximo cu esaki por ta. Atencion na e prijsnan aki ta di gran importancia pa motibo cu ta trata di productonan basico y di uso diario cu mester keda den prijs accesible pa pueblo, y hopi biaha esaki no ta e caso. Cu e conocemento di e prijs cu e productonan mester ta, e consumidor mes ta tuma accion den e situacion pa medio di entrega keho ora di encontra prijs cu ta surpasa e limite maximo stipula pa gobierno.

Proteccion di consumidornan ta un topico cu den ultimo tempo ta hayando hopi atencion, mirando cu e situacion economico pa varios hogar y famia ta encontrando dificultadnan y cambio. Un tempo atras a publica den Bon Dia Aruba con e costo di bida na Aruba ta aumentando y birando un preocupacion creciente, cu Parlamentario Oduber treciendo dilanti cu un encuesta aña pasa a indica cu 88% di e participantenan a bisa cu nan por a cumpra menos compara cu algun luna prome, y esaki ta un realidad cu ta persisti den pueblo su bida diario.

Sinembargo, aunke e prijs di e productonan den e Canasta Basico tin un limite stipula pa gobierno, toch ta encontra cu bendedornan y companianan unda e prijsnan ta surpasa e limite aki. Pa e motibo aki e implementacion di boet y sancion ta di gran importancia pa fortifica control di prijs di productonan di prome necesidad y asina garantisa cu consumidornan ta paga e prijsnan di productonan manera stipula pa gobierno.

E Canasta Basico – cu ta consisti di 1.399 producto di diferente marca, peso, contenido y paketamento di prome necesidad – ta un instrumento di maneho esencial pa proteccion di consumidornan contra subimento di prijs internacional.

Segun informacion riba control di prijs, e averahe di violacion di prijs stipula pa negoshi den 2025 tabata 1,0 porciento. Di tur e control eherci den 2025, 1,2 porciento di e negoshinan controla a viola e prijsnan stipula y den 2025 a duna 126 advertencia por escrito (“schriftelijke waarschuwing”).

Aunke tin control di prijs tur luna, ainda no tabata posibel pa duna boet of sancion na negoshinan ken su prijsnan ta den violacion di esun stipula pa productonan di e Canasta Basico.

Pa por implementa un maneho di boet y sancion, den november 2021 a trece e cambio necesario den e ‘Prijzenverordening” pero esaki no a drenta na vigor. Despues di un trayectorio largo di preparacion, Conseho di Minister riba peticion di Minister Geoffrey Wever a duna aprobacion na e concepto di e Landsbesluit Bestuurlijke Handhaving Prijzenverordening. E siguiente paso ta pa pidi conseho na Raad van Advies riba esaki. Ta premira cu e introduccion di boet y sancion pa cada violacion di prijsnan stipula di productonan den e Canasta Basico lo drenta na vigor den e di dos kwartaal di 2026.

Cu introduccion di e Landsbesluit Bestuurlijke Handhaving Prijzenverordening, Gabinete AVP-FUTURO ta transforma un set di regla riba papel pa un instrumento legal y real, pa duna boet y sancion pa tur cu no ta cumpli cu prijsnan stipula pa productonan den e Canasta Basico.

“Den maneho di proteccion di consumidor, duna boet y sanciona negoshinan cu no ta cumpli cu prijsnan stipula ta un paso historico den desaroyo economico di Aruba. E Canasta Basico ta keda un instrumento importante pa sigui duna proteccion na consumidornan y garantisa cu ora un consumidor cumpra un producto den e Canasta Basico, e consumidor ta paga e prijs manera stipula pa ley,” minister Geoffrey Wever a declara.

E decreto aki ta introduci dos instrumento principal pa cumpli cu prijsnan stipula di productonan den e Canasta Basico cu lo ta bao maneho di Directie Economische Zaken, Handel en Industrie (DEZHI).

E prome instrumento ta un boet administrativo pa maximonan cu ta yega te na Afl. 25.000 pa groothandel y Afl. 12.500 pa kleinhandel pa cada violacion. E di dos instrumento ta un Orden di Castigo (Last onder dwangsom) cu ta un medida cu ta obliga e negoshi coregi un violacion of enfrenta un castigo monetario cu ta ripiti.

E introduccion di e cumplimento administrativo (bestuurlijke handhaving) ta representa un cambio significante den con gobierno ta proteha esnan mas vulnerabel y cu menos recurso.

Anteriormente, e mecanismonan di cumplimento tabata limita, pero e decreto nobo aki ta duna gobierno e poder pa impone consecuencianan directo, den forma di boet y sacion riba e negoshinan cu no ta tene nan mes na e regulacionnan di prijs pa productonan esencial.

E importancia di Canasta Basico ta uno cu no por ignora y ta haci un regulacion estricto cu ta sigura cumplimento di negoshinan algo indispensable pa e bienestar y stabilidad financiero continuo di pueblo. No por nenga cu e introduccion di hermentnan manera boet y sancion ta un paso grandi e importante den un bon direccion, pero supervision continuo ta keda e motor di e control cu mester keda constante riba cumplimento cu e prijsnan stipula.