Diahuebs ultimo, antropologo Francio Guadeloupe a duna un lectura inaugural na Universdad di Amsterdam, den cual el a enfatisa e desconexion entre Caribe Hulandes y Hulanda Europeo y a haci yamado pa reconsidera con ta studia e conexion entre e dos banda aki.
Aunke e lectura a trata mas tanto e buraconan cu ta existi den investigacion tocante e islanan Caribense den Reino Hulandes, un punto cu a resalta specialmente tocante Aruba tabata e falta di trato husto di migrantenan cu ta traha den sector di Turismo.
Manera Guadeloupe ta splica den su lectura, mayoria isla den Reino Hulandes ta depende hopi riba turismo pa crecemento economico. Y cu e crecemento den turismo ta bin mas migrante for di diferente parti di mundo pa asina acomoda e necesidadnan di e industria turistico—algo cu mayoria local no ta scoge p’e.
Aruba no ta diferente. De hecho durante e ultimo añanan a mira un gran crecemento exponencial cu a trece cune un ola enorme di migrante, mayoria di nan for di Latino America. Guadelope ta describi e migrantenan aki como “carbon humano” cu ta podera e industria turistico di Aruba y hopi biaha ta keda invisible den comunidad y politica Arubano.
El a duna e ehempel di un trahador migrante na hotel, yama “Conchita.” Conchita ta un muher Venezolano trahando ta haci limpi na un hotel chikito, unda e antropologo a keda durante su biahe di trabao pa Aruba. Segun e antropologo ta conta, e trahador ta gana menos cu e salario minimo di 1.500 florin y ta biba den un apartamento chikito comparti cu cuatro otro hende muher. Manera hopi trahador migrante riba e isla, e ta traha dos pa tres trabao simultaneamente, y asina mes ta keda cu un sonrisa riba su cara pa turistanan, pa asina sostene su yiunan y famia na Venezuela.
Pa Guadelope, Conchita ta representa loke e ta yama “carbon humano”—trahadornan cu ta ser explota pa stimula e economia turistico di Aruba, trahando dia y anochi pa un industria cu ta depende riba nan trabao pero no ta reconoce ni compensa nan suficientemente. Manera localnan cu ta critica ken di berdad ta beneficia di turismo riba Aruba, Guadeloupe ta haya storianan di migrantenan manera Conchita inseparable di e debate, unda e no ta culpa e migrantenan cu ta bin pa traha riba e isla, sino e doñonan di trabao y inversionistanan invisible cu ta keda explota nan y e recursonan di e isla—mientras tanto kedando mayormente invisible den critica di pueblo.
Pero perspectiva riba migrantenan (specialmente Latino Americano) no ta para na nivel laboral. Guadelope ta splica den su discurso cu el a conoce Conchita via e hotel manager, Anouschka, ken—a pesar di declara su mes feminista y defensor di migrante —ta adverti Guadelope pa no confia mucho den Conchita, y pa no mustra cu e tin hopi placa, sino e lo kere e ta rico. Segun perspectiva di Anouscka, muhernan Venezolano ta ‘golddigger’ cu ta busca pa haya homber rico pa nan por casa. Di otro banda, e ta reconoce si cu nan ta traha hopi duro.
E perspectiva di Anouschka no ta inusual, como cu no ta un secreto cu un parti significante di comunidad local di Aruba (y internacional) ta reserva un prehuicio contra migrantenan. Argumentonan manera “nan ta horta nos trabao,” “nan ta horta nos placa” etc. ta storianan cu ta plaga e comunidad migrante rond mundo, subrayando e trato inhusto di e migrantenan aki cu hopi biaha ta risca nan bida of ta tuma e decision dificil di muda bay otro caminda sin nan famia pa asina por cuida di nan.
Segun un encuesta conduci pa Centrale Bureau van de Statistiek Aruba (CBS), e trato aki no ta limita na e ambiente social.
Aunke mayoria migrante a expresa cu nan ta sinti mas feliz na Aruba (80,8%), 34% di encuestado a bisa cu nan no ta haya cu politica di Aruba ta trata nan hustamente. Mayoria biaha, nan ta keda pafo di e combersacion politico di e isla, a pesar di ta un contribuidor di e pais. Di e participantenan Latino Americano, 24% a expresa cu nan ta sinti discrimina principalmente pa Rubianonan. Esaki ta specialmente berdad pa hende muher migrante di Latino America entre 30 pa 44 aña di edad.
Aunke e encuesta no a divulga kico tabata e tipo di discriminacion cu nan ta enfrenta, e anecdota di Guadelope ta duna un indicacion di esaki. Segun e antropologo ta señala, e tendencia aki ta prevalente tambe riba e otro islanan di Reino Hulandes, specialmente Corsou y Sint Maarten.
Manera e ta subraya, “E islanan di Caribe Hulandes ta luganan unda mayoria cu ta atende turista ta nobo na e pais tambe unda exogamia (casa pafo di bo etnicidad) ta standard en bes di excepcion.”
E ta sigui, “a pesar di nan importancia, y kisas pa via di nan importancia pa e industria, nan, e carbon humano, ta causa disgusto y desconfiansa. Nan no por ser mira, den sentido di ta reconoci y paga adecuadamente.”



