Aruba pero tambe Corsou y Boneiro mester prepara pa aumento drastico den prijs pa comustible. King Ocean cu ta e unico compania cu ta provee e servicio di carga pa nos paisnan a caba di anuncia aumento drastico di prijs pa transporte.
Entrante 12 di April, prijs pa transporta container lo ta casi cuater biaha mas caro. E prijs pa un container di 20 pia lo subi di 200 dollar Mericano pa 700. E costo pa un container di 40 pia, lo aumenta di 400 dollar pa 1400 dollar. Tur e prijsnan incluso e prijs pa meter cubico lo conoce aumento drastico. E impacto riba prijs lo ta grandi.
Comerciante Stephen Daal a reacciona riba su pagina social, cu e aumento aki no nifica cu prijs pa flete ta subi cu 300 porciento sino cu por ehempel e Bunker Surcharge ta subi cu 250 porciento pa un container di 40 pia. “Esaki ta desenboca den un subida di flete di mas o menos 25.4 porciento pa un container di 40 pia,” Daal a ilustra. E asina yama Bunker Surcharge, tambe yama Bunker Adjustment Factor, BAF, ta un gasto adicional, pero cu no ta fiho cu companianan di carga por cobra pa contraaresta aumento drastico y diripiente di prijs di combustibel. Bunker ta e termino pa e azeta pisa cu ta usa pa barconan grandi, Como cu combustibel ta un di e costonan di operacion mas grandi pa barconan di container, companianan ta usa BAF pa pasa e variacion di costonan riba nan clientenan enbez di absorba nan.
E aumento anuncia aki, ta bin banda di gastonan cu King Ocean a aumenta caba, cu ta inclui e aumento di prijs general cu a drenta na vigor na Januari 2026, ademas di otro cobranzanan adicional, entre otro pa uso di terminal na 2025. E aumentonan aki a afecta primeramente e rutanan entre Merca y Caribe, Centro America y Sur America.
Aumento di gasto di combustibel mester ta anticipa. E ta den liña cu e realidad rond mundo, cu ta mira aumento drastico den prijs debi na e conflicto na Medio Oriente. Y no por exclui e impacto di e atake riba Venezuela tambe tin su influencia pa aumento di risico pa transporte maritimo den e region Caribense. Pues, ademas di aumento di prijs di petroleo, tambe tin aumento di prijs pa seguro. Un analisis ta mustra cu prijs di seguro maritimo a subi drasticamente, particularmente pa e bapornan cu mester pasa den e Strait of Hormuz, cu ta un ruta principa pa energia. E aumento aki lo conduci na presionnan inflatorio halto.
“A observa aumento di mas di mil porciento den algun instancia. Seguro contra risico di guera ta brinda un siguridad critico pa doñonan di bapornan cu ta confronta potencial daño pa motibo di conflicto of terorismo. Tipicamente ta mara e seguro a base anual, pero algun ta aplica pa un solo jornada den areanan peligroso.
Es mas, companianan di seguro a anuncia cu no sin mas ta sigura bapornan cu ta nabega den zonanan di risico, entre otro pasobra e ta mucho caro awor pa sigura un carga biyonario.. Un bapor di carga moderno cu capacidad di ocho pa 10 mil container ya caba ta costa como 100 miyon euro, y e carga a bordo hopi biaha tin hasta mas balor, y hunto e balor por ta riba un biyon euro. Gran mayoria di carga rond mundo ta sosode via lama, un total di 90 porciento. E resto di 10 porciento ta transporta pa avionnan di carga.
E mercado di seguro pa bapornan di carga ta determina na Londres, pa Lloyd’s, unda ya caba a registra aumentonan drastico di e prijs di seguro particularmente pa e bapornan cu ta nabega den e zona di conflicto. E impacto sinembargo ta global. Ademas, mester bin cambio di logistica pa responde na e risiconan. Tin como 100 bapor Hulandes den e zona di Medio Oriente cu mester busca mas seguro y rutanan alternativo. Mas ainda, tambe mester busca alternativa unda pa baha e containernan, cu tambe ta trece gastonan grandi cu n’e y cu tambe lo tin impacto riba economia global.
Segun economista Rendell de Kort, no mester descarta cu companianan di seguro ta parti e risico y prima pa otro rutanan tambe. Ademas, particularmente e ruta ABC a conoce risiconan ora cu Merca a ataca Caracas y a bay cu Nicolas Maduro. Hecho ta keda cu sea ta pa aumento di gasto di combustibel of seguro, e presion inflatorio ta bay ta hopi grandi. “E impacto di 25 porciento (segun analisis di Stephen Daal) ta un aumento nificante.” Daal den su comentario a urgi Gobierno pa mitiga e aumento aki cu bahada di tarifa di importacion y BBO na frontera, ademas di elimina e cobranza di tarifa di importacion y BBO basa riba e asina yama ‘CIF waarde’ (Cost Insurance and Freight). “Di con un importado mester paga e impuesto riba seguro y flete mes? Esaki ta un robo oficial cu a cuminza tempo cu paisnan Benelux a uni riba varios tema economico,” Daak a sigui bisa. Como cu e tempo ey, e decision tabata conta pa Antias Hulandes tambe, Aruba a sigui cu e sistema ey tambe.
Segun de Kort, e coreccion ey lo ta bon pa tene na cuenta. Tambe por revisa e manera cu ta calcula e impuesto pa ora e prijs subi, cu e no ta haci e shock pio. “E ta un bon topico pa atende cune den combersacion pa reforma fiscal. Nan ta combersacionnan riba cambionan structural cu consecuencia permanente. Pero mester separa e discusion ey di kico ta bay haci awor.” De Kort a enfatisa cu awor mester bin un contesta riba e crisis awor y kico ta sensato a termino largo. “E shock ta externo y temporal. Gobierno ademas tin espacio fiscal limita. E no ta yuda pa drecha e shock temporal aki cu un contesta structural. E consecuencia por ta un buraco den presupuesto cu no ta brinda espacio pa maneha cualkier otro shock cu ta bin despues.”
King Ocean tin e monopolio riba e ruta Merca pa islanan ABC. Aruba Fair Trade Authority, AFTA a analisa e posicion monopolista di e compania aki y e posibilidad pa mas compania participa na e ruta, na interes di e consumidor.



