E aumento reciente den prijs di petroleo mundial y su impacto riba costo di transporte ta keda un preocupacion creciente pa sector comercial y consumidor na Aruba. Durante un conferencia di prensa recien, Francis Saladin di Comerciante Uni Aruba (CUA) a trata e tema extensivamente, y a pone enfasis riba e diferencia entre flete y bunker surcharge, y e efecto amplio cu esaki tin riba economia local.
E topico a bira mas urgente despues di desaroyonan geopolitico reciente, incluyendo tensionnan rond di Iran, cu a contribui na un subida fuerte den prijs di petroleo. Segun informacion presenta, e prijs di petroleo a pasa e marca di 100 dollar pa bari, algo cu historicamente tin efecto directo riba costo di transporte y logistica na nivel mundial. Pa un economia chikito y dependiente di importacion manera Aruba, esakinan tin impacto mas grandi riba prijs di producto.
CUA a indica cu un carta di compania maritimo King Ocean a anuncia un subida significativo den bunker surcharge. Esaki a crea confusion den comunidad, pasobra hopi hende a interpreta esaki como si flete mes a subi drasticamente. Sinembargo, Saladin a splica claramente cu flete no a triplica; e cambio ta specificamente den bunker surcharge, cu ta un cargo separa liga directamente na prijs di combustible.
El a splica cu e bunker surcharge ta un sistema cu a origina den añanan 70 durante crisis di petroleo. Na e tempo ey, companianan maritimo a introduci e cargo aki pa por maneha fluctuacion den prijs di combustible sin mester cambia e contrato di flete constantemente. Flete generalmente ta keda fiho segun contrato, mientras bunker surcharge ta ahusta segun subida of bahada di prijs di petroleo. Esaki ta permiti companianan adapta nan costo sin altera e base di transporte.
Den situacion actual, CUA a señala cu e bunker surcharge a subi aproximadamente 3.5 biaha. E subida aki, Saladin a enfatisa, nan ta considera desproporciona si compara cu subida di prijs di petroleo, cu segun calculacion ta entre 30% y 40%. E surcharge a subi for di mas o menos Afl. 640 pa rond di Afl. 2.270, un cambio significativo cu ta crea preocupacion grandi den sector di importacion.
Aunke bunker surcharge no ta mesun cos cu flete, su impacto final ta similar. Cualkier subida den costo di transporte ta termina refleha den prijs final di producto. Pasobra Aruba ta depende hopi di importacion, cualkier cambio den costo di transporte ta influi directamente riba prijs di benta. Consecuentemente, consumidor ta sinti e efecto den forma di costo di bida mas halto.
CUA a enfatisa cu esaki ta crea confusion den comunidad, unda comerciantenan hopi biaha ta ser critica pa prijsnan halto. Saladin a splica cu comerciantenan na Aruba no ta pone prijs arbitrariamente. Nan ta cumpra producto na un prijs fiha for di e proveedor, agrega costo di flete y otro gastonan, y despues gobierno ta aplica belasting adicional riba e total.
Un di e preocupacionnan principal cu CUA a menciona ta e manera cu belasting ta ser calcula riba importacion. Na Aruba, invoerrechten y BBO ta ser calcula no solamente riba e balor di producto, pero tambe riba costo di flete. Esaki kiermen cu ora costo di transporte subi, base pa belasting tambe subi, resultando den un efecto dobel riba prijs final. Esaki ta aumenta presion tanto pa empresa como pa consumidor.
Saladin a indica cu e asunto aki no ta algo nobo. Desde pandemia di COVID-19, ora cadena di suministro mundial a ser afecta y costo di transporte a subi, diferente gremio comercial a bin cu peticion pa gobierno revisa e sistema di belasting riba flete. CUA y otro grupo a argumenta cu eliminacion di invoerrechten y BBO riba flete lo yuda baha prijs di producto y alivia consumidor.
E subida actual di bunker surcharge a pone e tema atrobe den centro di discusion. Segun CUA, e situacion aki por crea un scenario unda gobierno ta ricibi mas entrada fiscal pasobra belasting ta calcula riba un costo di transporte mas halto, mientras cu e consumidor ta paga mas pa mesun producto. CUA ta pidi pa parti di e entrada adicional aki ser usa pa alivia pueblo.
Ademas, CUA a indica cu tin necesidad pa gobierno drenta den dialogo cu companianan di transporte. King Ocean a anuncia cu nan lo reevalua e bunker surcharge pa 12 di april y cu temporalmente nan a pone un hold riba e aumento. Sinembargo, no ta sigur si despues di reevaluacion e prijs lo baha, keda igual of incluso subi mas.
Pa e motibo aki, CUA ta considera cu gobierno mester involucra activamente pa sigura cu cualkier aumento ta hustifica y proporcional cu cambio real den prijs di combustible.
Na mesun momento e organisacion ta cuestiona si un triplicacion di e bunker surcharge ta rasonabel compara cu aumenta mas limita di petroleo.
Apart di dialogo cu sector priva, CUA ta enfoca riba necesidad pa revision di politica fiscal local. Nan propuesta principal ta pa elimina belasting riba flete y laga esaki aplica solamente riba producto mes. Segun nan, esaki lo resulta automaticamente den prijs di producto mas abou, beneficiando consumidor.
Sistema di invoerrechten na Aruba ta varia segun tipo di producto. Tin producto cu ta ser calcula segun volumen, manera alcohol, mientras otro ta basa riba balor. E complehidad aki ta crea otro reto, specialmente ora tin diferencia den evaluacion di balor di producto. CUA a menciona cu den cierto caso, aunke comerciante haya descuento for di proveedor, autoridad di Aduana por aplica belasting riba un balor mas halto cu nan mes ta determina pasobra ta traha cu e sistema di Douannewaarde. Esaki tambe ta contribui na costo adicional y finalmente na prijs mas halto pa consumidor.
CUA ta sostene cu pa logra prijs mas accesibel na Aruba, mester trata tanto factor externo como interno. Mientras subida di petroleo y tension geopolitico ta fuera di control local, politica fiscal si por ser ahusta pa mitiga impacto. Den e contexto aki, colaboracion entre sector publico y priva ta esencial. Door di traha hunto, por haya solucionnan pa stabilisa prijs y reduci presion economico riba comunidad.



