Gobierno di Aruba ta poniendo e tereno di Refineria den centro di ambicion economico di Aruba, un biaha mas. E biaha aki, mediante un Request for Proposal (RFP), un solicitud pa un propuesta internacional pa lease e tankinan di almacenahe di petroleo y facilidadnan di dok na Mond’i Lora.

Refineria di Aruba ta presenta e movida como un oportunidad strategico, un activo reactiva, actividad economico rebiba, y un potencial fuente di entrada nobo pa e pais. E terminal, segun e comunicado oficial, ta ofrece capacidad pa 10,7 miyon bari den 17 tanki, ademas di facilidadnan pa dok capaz di maneha transportadornan grandi di crudo.

Pero tras di e promesa di oportunidad tin un realidad mas compleho, uno cu ta lanta pregunta serio tocante e berdadero balor di e propuesta, e condicion di infrastructura, y si Aruba ta drentando un mercado competitivo for di un posicion di forsa of desbentaha.

Un activo laga para pa añas

E punto di comienso ta inevitable: e facilidadnan aki no ta den uso activo pa añas.

Mientras e tankinan mes por ta ainda structuralmente intacto – y informacion cu Bon Dia Aruba a ricibi ta indica cu esaki no ta e caso – no por asumi cu henter e instalacion ta den bon estado.

E infrastructura pa dok – pier, brasa di loading, sosten bao awa – pa largo ta exponi na elementonan di naturalesa durante un periodo prolonga. Corosion pa awa salo riba su mes por degrada structuranan asina significantemente, hasta bao condicionnan di mantencion normal. Sin mantencion continuo, por spera un deterioro avansa.

E realidad aki tin un prijs.

Cualkier operador serio cu intencion pa lease e facilidad ta bay tin cu evalua prome – y probablemente haci un inversion grandi – pa trece e instalacionnan back na standard operacional y regulatorio. Esaki no ta un gasto chikito, e por facil bay den decenas di miyones.

Loke ta hiba nos na un pregunta fundamental: si e inversionista prome mester gasta miyones djis pa haci e facilidad usable, con hopi, realisticamente, ta bay keda riba mesa pa Aruba?

Mas grandi e inversion inicial rekeri, menos e retorno financiero cu un operador lo ta disponible pa ofrece den pago di lease of den ganashi comparti. Den e sentido aki, mas deteriora e infrastructura ta, mas debil e posicion di negociacion di Aruba ta bira.

Bon Dia Aruba a purba tuma contacto cu director di RdA via telefon, pero te ciere di e edicion aki, no a ricibi un contesta.

Factor Venezuela: Expectativa vs. realidad

Parti di e interes renoba den almacenahe di petroleo den e region ta vincula na desaroyonan geopolitico, particularmente cambionan den e politica di Merca pa cu Venezuela anteriormente e aña aki.

E pensamento ta, si produccion di petroleo ta aumenta na Venezuela, demanda pa almacenahe y transporte den Caribe lo sigui.

Pero e suposicion aki merece scrutinio.

Sector petrolero di Venezuela tin añas den decadencia. Infrastructura a deteriora, capacidad di produccion a reduci, y facilidadnan clave ta apenas parcialmente operacional. Di e cuatro upgraders di e pais – esencial pa procesa crudo pisa – apenas un ta actualmente funcionando na capacidad completo.

Hasta cu cambio di politica, no por simplemente reanuda produccion mesora. Restaura output ta rekeri tempo, capital y capacidad tecnico. Expertonan di industria ta punta riba timelines midi den lunas of añas, no algun siman. Esaki ta nifica cu cualkier aumento den suministro probablemente lo ta gradual, y limita a corto plaso.

Den otro palabra, Aruba ta posicionando su mes pa un demanda cu por no materialisa na e escala of velocidad implica.

Un region competitivo, no un mercado bashi

Pero hasta si e fluho adicional di petroleo aparece, Aruba no ta operando den un bashi.

Corsou ya a bay dilanti cu lease di su infrastructura di almacenahe, cual en gran parti tabata miho manteni y tabata rekeri menos rehabilitacion. Esey riba su mes ta duna nan un bentaha competitivo.

Mientras tanto, tin 21 refineria den Caribe, incluyendo Trinidad & Tobago cu ta sigui posiciona su mes como un hub di energia regional, cu infrastructura estableci, discusionnan activo di refinacion, y esfuersonan andando pa atrae operadornan internacional. Esaki no ta competencia hipotetico – nan ta actornan activo cu activonan funcional.

Den e marco aki, Aruba mester contesta un pregunta dificil: pakico un inversionista lo scoge un facilidad cu probablemente ta rekeri rehabilitacion considerable, mientras tin alternativanan existente caba?

Sin un bentaha competitivo cla – sea den costo, ubicacion of preparacion operacional – Aruba ta risca bira un opcion secundario en bes di un destinacion preferi.

Echo di tempo di pandemia

Esaki no ta prome biaha cu ta presenta almacenahe di petroleo como un oportunidad.

Durante pandemia di Covid-19, tempo cu demanda global a collapse y almacenahe a bira scars, Aruba a explora vianan similar pa utilisa su tankinan. Interes e tempo aya tabata impulsa pa condicionnan extraordinario di mercado, condicionnan cu no ta existi mas.

E contexto awendia ta diferente. E urgencia cu antes a haci almacenahe altamente rentable a baha, reemplasa pa un mercado mas balansa y mas incierto.

Y hopi di e detayenan clave tocante e RFP actual falta claridad.

Pregunta sin contesta tocante RFP

A pesar di e anuncio formal, aspectonan fundamental di e plan ainda ta desconoci.
Ken lo bira e partidonan interesa? Ki nivel di inversion lo ta rekeri? Ki retorno financiero Aruba por spera realisticamente? Y bao cua termino ta bay structura e lease?

Sin e contestanan aki, ta dificil pa evalua si e iniciativa aki ta representa un deal fuerte – of simplemente un manera pa genera entrada limita for di un activo cu tin tiki alternativa inmediato.

Tambe tin un preocupacion strategico mas amplio. Door di compromete na un modelo di almacenahe, Aruba por ta reduciendo su opcionnan futuro pa e tereno di refineria, potencialmente lagando otro forma di desaroyo un banda, ideanan cu lo por ofrece un balor mas grandi a largo plaso.

E asunto basicamente no ta si lease di e tankinan por genera entrada. Probablemente si por.

E pregunta real ta si e maneho aki ta fit den un strategia coherente a largo plaso pa economia di Aruba. Si esaki ta un stap calcula pa reestablece e isla como un hub di energia, of un solucion a corto plaso cu meta pa extrae e tiki balor cu ta keda den un infrastructura deteriora.

Si ta e di dos, e ora mester maneha expectativa adecuadamente. E ganashi por ta modesto, y e impacto strategico limita. Si ta e di prome, e ora e plan actual ta lanta mas pregunta tocante con Aruba por competi den un panorama cambiante di energia global, unda infrastructura tradicional di petroleo ta enfrenta cada bes mas incertidumbre.

Un decision cu ta exigi transparencia

Pa hopi largo, e refineria tabata un di e activonan economico mas importante di Aruba. Decisionnan tocante su futuro ta carga implicacion significante – no solo pa finanzas di gobierno, sino pa e direccion mas amplio di economia di e isla.

Esaki ta precisamente pakico e momento aki ta exigi transparencia.

Mester informa publico no solamente di e oportunidad, sino tambe di e riesgo, e suposicionnan, y e bentaha y inconvenientenan involucra.

Pasobra mientras e RFP ta señala movemento, ainda e nota duna claridad.

Por asumi ainda cu den e proximo etapanan di e proceso, gobierno di Aruba lo duna mas claridad y transparencia – probablemente definiendo e opcionnan hunto cu e partidonan interesa. Te cu e informacion aki bira conoci, ta dificil pa bisa ainda si esaki ta un bon idea.