E tabata apenas descansando na cas despues di un periodo hopi hectico, pero bunita ora cu e conflictonan den Medio Oriente a escala. E momento pa refleha riba un New York Fashion Week no tabata parce apropia memey di tension, miedo y inseguridad. Pero locual Quiana Cronie a logra no ta algo pa djis considera como luho.

Al contrario, e industria creativo ta purba haya pia na Aruba, y un di e soldadnan ta Quiana Cronie, kende a participa den e New York Fashion Week, un paso importante pa hiba su talento riba un plataforma internacional. E participacion na New York a tuma luga net prome cu e guera cu Merca a inicia cu Iran, un conflicto cu ya caba ta afecta henter mundo. Lo por pensa cu e ‘timing’ ta net robes.

Sinembargo, historia ta mustra cu guera a yuda e industria di moda door di forsa innovacion. Gueranan a crea scarsedad den material, cu a acelera e necesidad pa vestuarionan mas practico. Mester a bira mas sostenibel.

Y net esey ta e fortalesa di Quiana Cronie. Su enfoke ta pa percura pa diseñonan cu ta bin na bida cu materialnan reusabel, entre otro. E tabata un bunita soño cu a keda realisa, danki na Fashion Designers of Latin America, FDLA cu a percura pa scoge Cronie pa haci su presentacion na New York.

“Aruba Fashion Week tabata na december y tanto e creacionnan di Andrew Steba y Ronchi de Cuba tabata increibel. Cualkier di nos na New York lo tabata bon pa Aruba. Nos tabata sostene otro.”

Pero esey no ta nifica cu Quiana Cronie no a bira hopi emocional ora cu a scog’e su coleccion pa bay riba pasarela na New York. Tabata un momento di angustia si, den sentido cu tabatin apenas algun luna pa busca patrocinador, ya cu e participacion ta un logro, pero no ta gratis.

“E ta hopi caro na New York. Mester paga tur cos. E participacion mes tabata cubri, cu ta 12.800 dollar, cu ta e premio. Esey tabata cubri pa Aruba Fashion Week, Aruba Tourism Authority y FDLA.” FDLA ta trahando pa pusha diseñadornan di Latino America y e publico pa mira e coleccionnan ta esnan cu ta determina kico ta bay ta den tiendanan den e region. P’esey mes un aspecto grandi di e evento ta pa crea conexionnan comercial. Por ehempel, tin contacto awor cu Miami y New York mes pa mira con por yuda den produccion, mientras cu Cronie a haya invitacion pa participa na desfilenan na Republica Dominicana y hasta Paris. “Un señora di Mexico a acerca mi y a bisa cu e tin hopi tempo den e industria y cu e ta kere cu ‘Cashaca’ por bira hopi grandi.” Pa tal motibo mes, e meta ta pa traha riba concretisacion di e contactonan aki, y por ehempel, e participacion na e Paris Fashion Week mester keda un banda. “E ta costa 14 mil dollar pa participa, y awor no tin e fondonan pa esey. Pa awor e enfoke ta riba produccion di e vestuarionan.”

Y e proceso pa yega na e materialnan pa traha no ta facil. Cronie a usa e pañanan di mesa blanco y blauw, pasobra el a logra haya esakinan ora cu hopi negoshi tabata den proceso di cambia nan pa plastic. Pues, no ta telanan cu t’ey sin mas. “Mi kier keda cu e elemento di reusa den mi coleccionnan. Kizas nan lo bira otro material, reconstrui bistinan existente.” E ta un jornada cu ta rekeri hopi planificacion, creatividad pa keda cu vision di e diseñador cu ta traha cu material limita, particularmente na Aruba. “Ta hopi cos cu mester calcula, pasobra si kier sigui traha na Aruba, manda productonan pa Merca of Europa ta hopi caro.”

Quiana Cronie semper tabata hopi creativo y a haya oportunidad pa atende e programa na Aruba pa atende Academia Rietveld, bao guia di Glenn Godijn, cu a habri e oportunidad pa e por a studia diseño. Di eynan el a bay e Academia di Diseño y a gradua cu ‘Cashaca,’ cu a inclui tur e aspectonan di conta storia, filmacion, diseño di producto den uno.” Y desde e tempo ey, mi a traha riba dje.”

Cronie a gradua na 2021, pero a tuma tempo pa surpasa morto di su tata, kende a fayece e momento ey tambe. Pero despues di un aña, el a dicidi pa expande su ideanan y na 2024 a aplica pa subsidio na e Fondo di Estimulo di Hulanda, y asina a haya e fondo di 25 mil euro, “cu mi a usa pa henter un aña, pa mi por haci mi investigacion, traha riba Cashaca, traha riba cada pida. Y na 2025 mi a haya invitacion pa e Aruba Art Week y eynan Angel Leon a invita mi pa Aruba Fashion Week y eynan ta unda e representante di FDLA a mira mi coleccion.”

Ademas di e oportunidad pa participa na e New York Fashion Week, Cronie a ricibi tambe un reconocimento di e Ciudad di New York, pa su trabao como diseñador y e storia di Aruba den su trabao. “E tabata hopi ‘cool,’” Cronie a comenta.

 

Aunke cu e industria di moda na Aruba, manera Cronie, pero tambe Steba y Ronchi a mustra, no ta algo facil, e potencial pa impacto economico ta grandi. E industria di moda ta contribui cu 3.1 porciento na GDP di Francia, bon pa casi 69 biyon euro pa aña. Na Italia e ta entre 4 pa 5.1 porciento, cu 102 biyon euro den economia cu ta inclui 80 biyon na exportacion. Moda na Colombia ta bon pa 9.4 porciento di e GDP, empleando mas di 600 mil hende y ta birando un di e pilarnan economico importante di e pais.