Den e ultimo siman cu a pasa, e topico di sobre turismo (overtourism) a surgi atrobe y a causa reaccion fuerte den comunidad. Esaki specialmente despues cu un ex-prome minister, awor parlamentario, a publica un comunicado den cual a reconoce cu sobre turismo ta afectando calidad di bida di ciudadanonan y a propone e solucion di “high value, low impact tourism”—algo cu organisacionnan ambiental y te hasta ATA a boga p’e y purba implementa pa algun aña caba, incluso durante e gobernacion di e ex-prome minister. Pero kico “high value, low impact tourism” ta nifica, y mas importante, con un isla chikito manera Aruba—cual ta depende mayormente riba turismo—por realis’e?
E idea di “high value, low impact tourism” pa Aruba no ta bin den un bashi. Mirando e aceleracion di cambio di clima y e aumento global den costo di bida, paisnan rond mundo—specialmente esnan dependiente riba turismo—a cuminsa implementa un modelo economico nobo pa sigura crecemento sostenible y bienestar pa nan ciudadanonan. E pais Asiatico Bhutan, situa den e Himalaya entre India y Tibet, ta e ehempel mas famoso di unda e modelo di high value, low impact tourism no solamente a ser implementa, pero a mira gran exito den balansa crecemento economico y preservacion di cultura y naturalesa.
Turismo ‘high value, low Impact’ na Bhutan
Den corto, e modelo implementa na Bhutan ta diseña no pa atrae mas turista, sino pa saca mas ganashi pa cada turista cu bishita e pais. E pais chikito ta haci esaki principalmente por medio di cobra cada turista un tarifa pa cada dia cu nan keda den e pais. Den e ultimo par decada desde cu e implementa e modelo di turismo aki, e tarifa a fluctua, y actualmente e ta para na 100 dollar pa turista pa cada anochi cu nan keda den e pais. E “sustainability fee” aki ta bay back den Salud Publico, Educacion, Infrastructura y medio ambiente entre otro. Un otro efecto di e tarifa ta cu e ta yuda limita e cantidad di turista cu ta bishita, aunke e pais mes no ta aplica un ley estricto di e con hopi turista e ta acepta pa aña. E tarifa halto ta percura pa esaki pasa automaticamente.
Un otro aspecto relevante di e modelo aki ta cu e ta ser regula estrechamente via operadornan licencia, esta organisadornan di tour cu ta ofrece paketenan di guia, transporte y acomodacion. Esaki ta preveni sobrepoblacion di turista y ta sigura cu turistanan ta respeta liñanan di guia riba medio ambiente.
Na mesun momento e ta conserva cultura di e pais, priorisando tradicion, festivalnan cultural y estilo di bida di ciudadanonan en bes di cambia pa acomoda turistanan. E modelo ta alinea cu e filosofia di ‘Gross National Happiness, cual’ ta pone mas balor riba bienestar di ciudadanonan en bes di crecemento economico rapido.
Modelo alternativa por atende Aruba su retonan den sector turistico
Considerando Bhutan su relacion cu su sector di turismo y kico tur a enfoke riba dje usando e modelo alternativa aki, por mira algun tema cu ta core paralel cu e retonan cu Aruba awor ta enfrentando, y e ta duna nos un idea di con nos mes por atende cu e problema di sobre turismo.
De hecho, Bhutan y Aruba tin mas similaridad cu diferencia.
Aki tambe e problema di sobreturismo y e efectonan negativo cu e tin riba nos medio ambiente, bienestar y identidad cultural ta keda algo cu mester ser atendi cune via un modelo structural. Aki tambe nos sector di turismo ta beneficia en grande di operadornan di tour y aki tambe a cuminsa implementa un sorto di “sustainability fee”. Ademas, aki tambe nos ta sigui un filosofia di felicidad cu nos slogan “One Happy Island.” Pues pa implementa e modelo di ‘high value, low impact tourism’ lo mester ta viable tambe, toch?
E discusion di con nos por haci e sector turistico riba e isla mas sostenible no ta nada nobo pa Bon Dia Aruba—de hecho nos a publica varios articulo unda a comparti y expande riba algun solucionnan cu a bin dilanti di otro instancianan.
E rapport ‘Aruba 2050: A Nature Inclusive Vision’ lo keda ser menciona, ya cu e ta presenta nos cu un vision dunando medidanan concreto—y den contexto local—di con nos por mitiga mas presion riba nos medio ambiente y alabes beneficia e sector turistico.
E modelo di turismo na Aruba manera e ta awor ta pone mas presion riba nos infrastructura, manera sistemanan di riool, grid di coriente y camindanan. Construccion continuo di condominium y hotel ta resulta den menos espacio pa naturalesa prospera, residentenan local y ta laga desperdicio atras cu agrega na e presion riba infrastructura.
Nos a mira tambe con e modelo turistico actual ta kita cierto comodidad di localnan, notablemente e palapanan riba nos costa cu frecuentemente ta prohibi uso local. Tambe tin e cuestion di vivienda; Durante e ultimo decada a mira un aumento den vivienda Airbnb y vacation rentals cu ta tumando espacio di vivienda pa residentenan local cu tin mester di cas.
E rapport a menciona algun solucion pa atende e problema, pero un cu kisas mas ta resalta den e contexto di modelo ‘high value, low impact’ ta loke a referi den e rapport como “inland tourism”: Turismo paden di pais. Esaki ta encera en corto fortalece e rol di negoshinan local y exposicion na nos cultura y reduci presion riba nos costa. E medidanan aki lo trece un cambio pa eco-turismo, unda ta balansa desaroyo turistico cu esfuersonan sostenible, permitiendo localnan pa tin mas poder di tuma decision y promove responsabilidad turistico pa asina beneficia ambos bishitantenan y localnan.
E rapport Aruba 2050 di Wagenigen University & Research y Aruba Conservation Foundation no tabata e unico cu e trece dilanti e reto di sobreturismo y a ofrece algun solucion. Mas recien, tambe a mira ex-minister Ursell Arends (RAIZ) ofreciendo su perspectiva y solucion pa haci turismo mas sostenible riba nos isla.
Arends a enfatisa cu loke Aruba ta enfrentando ta mas bien un sector turistico “desbalansa”, cu ta rekeri pasonan concreto pa “trece nos turismo den balansa y logra crea e bida digno y harmonioso pa nos comunidad y nos naturalesa,” manera el a bisa den un comunicado publica na maart.
Sugerencia di Arends ta aborda principalmente e sector di crucero, bogando pa menos crucero pa Aruba y pa impone tarifa riba cada bishitante di crucero. E argumento pa menos crucero ta bin cu un sugerencia pa priorisa turismo “stayover”, cual segun e ta splica tin poder di compra mas halto compara cu bishitantenan di crucero y pues por contribui mas na nos economia. E priorisacion tambe lo por stimula bishitantenan crucero cu mas poder di compra pa bira un bishitante ‘stayover’ den futuro.
Tambe ta argumento cu un limite den cantidad di crucero riba e mesun dia ta reduci presion riba nos beachnan. Den su comunicado, Ursell Arends ta enfatisa e falta di maneho di nos bishitantenan den cierto parti turistico y implementacion di e medida estricto aki por alivia e congestion cu nos sa mira durante temporadanan ‘peak’ di crucero.
Naturalesa tambe ta keda un punto di enfoke pa e partido, y Arends ta sugeri un impuesto ambiental riba cada bishitantenan di crucero cu lo bay back den conservacion di nos naturalesa. Cu esaki, e ta boga pa “earmark” fondo di Aruba Conservation Foundation (ACF), cual ta legalmente apunta pa maneho di nos zonanan ambiental protegi, “pa conservacion y regeneracion di nos naturalesa.”
A pesar cu gobierno ta consciente di loke mester haci pa aborda e situacion di sobreturismo, Arends ta subraya cu falta decisionnan concreto y cu mester ehecuta esaki na tempo pa realisa un sector mas sostenible pa bienestar di Aruba.
Compromiso colectivo tambe ta importante
Na mesun momento, mester menciona e rol cu sector priva tambe tin den e meta pa realisa e modelo di ‘high value, low impact tourism.’ Manera na Bhutan, operadornan di tour ta actornan importante den e maneho di turismo riba nos isla, specialmente den naturalesa.
Durante e ultimo añanan, a mira un falta di responsabilidad colectivo di parti e sector aki den proteccion di nos areanan sensitivo. E disgusto contra ATV/UTV y tournan iresponsable no ta un secreto, y hopi ta haci yamado pa regulacion estricto y mihor maneho di e companianan aki.
Manera a menciona, na Bhutan e operadornan di tour ta hunga un rol central den maneha con turistanan ta experencia e pais. Ofreciendo paketenan completo di guia, acomodacion y transporte ta habri porta no solamente pa e companianan aki expande nan servicio, pero tambe pa otro negoshinan local, manera boutique hotels, taxi y restaurantnan, entre otro.
Asina localnan por beneficia economicamente di mas bishitante, turistanan ta haya e experencia completo di Aruba y por reduci presion riba sitionan cu ta mirando daño causa pa sobre turismo. Pero un compromiso colectivo ta importante pa realisa e modelo aki. Y no solamente esey; regulacion y aplicacion di ley estricto ta keda e stap mas importante den recuperacion di sobre turismo.
Manera nos ta mira y tende hopi biaha caba, nos tin e hermentnan pa garantisa un Aruba mas sostenible, awor ta solamente un cuestion di aplica esakinan.



