Empresanan na Aruba a cera 2025 cu un bista mas positivo riba economia, segun e ultimo Business Perception Survey publica pa Banco Central di Aruba (CBA). E encuesta, cu ta midi sentimento di empresanan local, a mustra cu confiansa a mehora durante e di cuater kwartaal di aña, cu expectativa mas fuerte pa crecemento economico, actividad di inversion y benta, a pesar di preocupacion continuo tocante inflacion y presion di prijsnan.

E Business Perception Index di CBA a subi cu 2.5 punto te na 108.0 durante e di cuater kwartaal di 2025, reflehando un mehoracion tanto den condicionnan economico actual como den expectativa pa corto plaso. E indice cu ta midi condicionnan economico actual a subi te na 107.9, mientras cu e indice di condicionnan economico pa corto plaso tambe a crece te na 108.0. Segun e rapport, e aumento ta indica cu empresanan a termina e aña cu confiansa renoba den economia local y den desempeño di nan propio operacionnan.

E encuesta a revela cu mas cu mitar di e empresanan cu a participa ta spera crecemento economico positivo den e siguiente 12 luna. Aproximadamente 52.5% a anticipa expansion economico, compara cu 46.8% den e kwartaal anterior. Mientras tanto, e parti di encuestadonan cu ta spera crecemento sin cambio a baha te 45%, mientras solamente 2.5% a pronostica crecemento negativo.

E perspectiva mehora ta bin despues di un periodo di sentimento cambiante durante 2025. E rapport a señala cu e Business Perception Index a baha mas trempan den e aña prome cu recupera fuertemente den e di cuater kwartaal. Empresanan encuesta pa CBA tabatin cada bes mas confiansa cu condicionnan economico lo stabilisa y mehora den rumbo pa 2026.

Tendencianan di empleo tambe a refleha un mercado laboral mas stabiel. Segun e encuesta, mitar di tur encuestado a reporta cu no tabatin ningun cambio den nivel di empleo durante e di cuater kwartaal, un aumento di 22.3% compara cu e kwartaal anterior. Na mesun momento, e cantidad di empresanan cu a reporta disminucion den empleo a baha significativamente, mientras e parti cu a reporta aumento den empleo tambe a baha modestamente.

E resultadonan ta sugeri cu hopi empresa por ta a adopta un maneho cauteloso tocante contratacion di empleado mientras ta mantene nan nivel actual di personal. E data di empleo den e encuesta ta mustra cu 50% di empresanan a reporta condicionnan di empleo stabiel, compara cu solamente 27.7% den e di tres kwartaal. Mientras tanto, 42.5% a reporta aumento den empleo y 7.5% a reporta disminucion.

Condicionnan salarial a mustra cambionan modera solamente durante e di cuater kwartaal. Mayoria di encuestado a sigui reporta aumento den gastonan salarial, aunke e porcentahe indicando “ningun cambio” den salario a baha levemente. Empresanan cu a reporta deterioracion den condicionnan salarial a aumenta un poco, mientras esnan cu a mira mehoracion tambe a subi un tiki.

Ganashi a keda relativamente fuerte en general, aunke e rapport a mustra un disminucion chikito den e porcentahe di empresanan cu a reporta ganashi. Aproximadamente 90% di encuestadonan a bisa cu nan a sigui lucrativo durante e di cuater kwartaal, un bahada di 3.6 punto porcentual compara cu e kwartaal anterior. A pesar di e disminucion, nivelnan di ganashi a keda halto compara cu promedio historico inclui den e tablanan di e encuesta.

Actividad di benta, sinembargo, a fortalece considerablemente. E porcentahe di empresanan cu a reporta aumento den benta a subi te 75%, casi siete punto di porcentahe mas halto cu den e di tres kwartaal. Na mesun momento, empresanan cu a reporta disminucion den benta a baha te 7.5%, mientras esnan cu a reporta cu no tabatin ningun cambio den benta tambe a disminui. E cifranan ta sugeri cu demanda di consumidor y negoshi a keda resistente durante e ultimo lunanan di e aña.

Actividad di inversion tambe a mehora durante e kwartaal, segun e encuesta. Empresanan cu a indica mehoracion den condicionnan actual di inversion a aumenta te 35%, mientras e proporcion cu a reporta condicionnan empeora a baha fuertemente te 7.5%. Mayoria di empresanan, sinembargo, a sigui describi condicionnan di inversion sin cambio.

Expectativanan pa corto plaso tocante inversion a bira ainda mas optimista. Mas cu mitar di encuestadonan— 52.5%— a anticipa mehoracion den actividad di inversion durante e siguiente seis luna. Esaki a representa un aumento di casi 10 punto di porcentahe compara cu e kwartaal anterior. Mientras tanto, e parti cu ta spera condicionnan empeora a baha te solamente 2.5%.

E encuesta tambe a mustra un disponibilidad creciente entre empresanan pa sigui cu plannan di inversion den e proximo aña. Cerca di 77.5% di empresanan a indica cu nan tin plannan di inversion pa e siguiente 12 luna, un aumento di 7.3% compara cu e di tres kwartaal. Data di e rapport ta indica cu un cantidad mas grandi di empresanan ta spera inverti menos cu Afl. 1 miyon y entre Afl. 1 miyon y Afl. 5 miyon, mientras menos ta plania inversionnan riba di Afl. 5 miyon.

Condicionnan di financiamento ta parce di a mehora levemente tambe. E porcentahe di negoshinan cu a declara cu terminonan di financiamento a bira mas severo a cay te na 2.5% durante e di cuater kwartaal, mientras cu mas encuestado a informa cu e condicionnan a keda mescos of a suavisa. Mayoria di empresanan — 92.5% — a bisa cu condicionnan di financiamento a keda sin cambio.

Empresanan tambe a ofrece informacion tocante nan expectativa pa costo di financiamento. Segun e rapport, 80% di encuestadonan ta spera cu e tasa anual efectivo di financiamento lo keda entre 5% y 8% durante e siguiente 12 luna. Na mesun momento, e porcentahe cu ta spera tasanan entre 8% y 12% a aumenta significativamente te 50%, indicando cu algun empresa ta sigui cauteloso tocante costo di prestamo.

Expectativanan di inflacion a keda un preocupacion importante pa comunidad empresarial. E grupo mas grandi di encuestadonan— 37.5% — a spera cu inflacion lo keda entre 2% y 3% durante e siguiente aña. Otro 25% a anticipa inflacion entre 1% y 2%, mientras 22.5% a spera cu inflacion lo pasa 3%.

Data di inflacion den e rapport a mustra cu expectativa pa inflacion mas halto a aumenta compara cu e kwartaal anterior. E porcentahe di empresanan cu ta anticipa inflacion riba 3% a subi notablemente, mientras menos ta spera cu inflacion lo keda entre 2% y 3%.

Expectativanan di prijs pa producto y servicionan tambe a keda eleva. Cerca 67.5% di empresanan a anticipa aumento di prijsnan durante e siguiente 12 luna, mientras 32.5% a spera cu prijsnan lo keda stabiel. Ningun empresa a anticipa disminucion di prijs. E resultadonan ta sugeri cu presion inflacionario por sigui afecta consumidor y empresanan den e aña cu ta bin.

Datonan pa sector inclui den e encuesta a mustra diferente nivel di confiansa den varios parti di economia. Comercio mayorista y minorista, transporte y comunicacion, y intermediacion financiero a registra algun di e puntuacionnan di confiansa mas fuerte durante e di cuater kwartaal. Hotel y restaurantnan tambe a mustra mehoracion, reflehando forsa continuo den actividadnan relaciona cu turismo. Mientras tanto, construccion y actividadnan di real estate a mustra resultadonan mas mixto.

E sector di fabricacion a mustra un recuperacion notable compara cu e kwartaal anterior, mientras e categoria di real estate y otro actividadnan comercial a experimenta cierto debilitacion den condicionnan economico actual. Transporte, almacenamento y comunicacion a mantene un di e nivelnan di confiansa mas halto entre tur sectornan encuesta.

E Business Perception Survey ta ser conduci trimestralmente pa Centrale Bank van Aruba pa evalua e sentimento y expectativa di empresanan cu ta opera na e isla. E encuesta ta evalua percepcionnan tocante condicionnan economico actual, empleo, inversion, financiamento, ganashi y expectativa di inflacion. Segun CBA, e resultadonan ta yuda ofrece mas claridad tocante confiansa den sector priva y tendencia economico mas amplio na Aruba.