Accion gubernamental atrasa ta costa mas; esey por ta e conclusion di e actual ciere di e ruta di costa norte di nos isla pa transporte recreativo. Ta di spera cu e ciere aki ta temporal y cu e dialogo cu mester a tuma lugar hopi tempo pasa caba, por duna resultado awor. Pero pa yega na otro ta importante cu tur partido reconoce cierto realidad, cu no necesariamente ta parti di e discusionactual, di cualkier banda den e asunto.

En general, ora ta tarda pa yega na un solucion di un problema, automaticamente e solucion na cual a yega despues di hopi retraso ta bay costa hopi mas. Den e tipo di caso cu nos ta atendiendo aki, por expresa e costo den placa, por ehemplo pasobra tin mas hecho innegable cu a tuma lugar mientras tanto, cu lo mester resolve financieramente. Pero e costo por ta tambe den perdida di por ehemplo naturaleza, cu pa obvio conveniencia ningun partido ta bay purba cuantifica den moneda. Hasta di un manera cinico por pretende cu ‘ningun hende a sali perdi’, pasobra e pida mondi ey na tal lugar no t’ey mas, o e animalnan cu tabatin nan habitat eynan a busca otro refugio sigur, si esey ta existi ainda pa nan. Keda pretende cu ‘ningun hende a gana ni perde’ durante e periodo di negligencia y/o tardanza ta demostra solamente cu no tin unvision presente cu ta cubri henter e asunto den tur aspecto.

Ban ilustra mas specificamente loke kier bisa den e mesun caso aki. E empresanan cu normalmente ta haci uso di e ruta na costa norte di nos isla obviamente ta defende nan pan, literalmente, pasobra acceso na e costa ta di vital importancia pa nan; esey ta un hecho innegable. Sin embargo, ora nos ta discuti proteccion di medio ambiente y naturaleza e problema cardinal no ta e costa, aunke aki tambe tin parti cu ta requeri proteccion. E problema principal ta cu e crecemento desordena di e sector di recreacion turistico aki a cuminza bira un asalto riba e naturaleza cu nos tin ainda, cu no ta den nos parque nacional. Mientras e costa tabata sirbi como ruta principal pa decadas, awendia esey su so no ta interesante mas, aparentemente, y a cuminza inventa cada vez mas ruta alternativo den parti interior di nos isla. Esaki a trece henter e transporte aki mas den e distritonan pobla, causando e problemanan conoci di molester di boroto y stof. Por bisa cu aki e fenomeno di urbanizacion excesivo y descontrola a bin topa cu e otro problema di descontrol, esta e crecemento di ruta fuera di e tradicional zona costero y rutanan principal existente. Y finalmente nos lo mester tin un solucion pa ambos. Ta importante tambe reconoce cu aki nos no ta den tereno unico. E fenomeno di crea parque nacional, riba su mes un bon iniciativa, hopi biaha ta conduci na un desorden dencrecemento economico pafor di e areanan restringi aki. E problema no ta e parque nacional, mas nan ta mihor pa nos tur. Pero e fenomeno di tardanza gubernamental pa tuma paso contra loke nos por yama e ‘pirateria teritorial’ den e zonanan di naturaleza y di paisahe valioso, cu no ta den e parque nacional,ta e problema cu conoce un solo solucion: accion gubernamental debido pa rescata loke por ainda, y de paso atendiendo lo mihor posible e interesnan economico cu mientras tanto a surgi. Kico esey por significa? Cu por duna acceso atrobe na e ruta di costa, pero cu medida severo pa proteccion di naturaleza den interior di nos isla. Esaki lo mester encera tambe un control severo riba e creacion di ruta nobo for di costa bay paden. Ta esaki ta contribui na e destruccion di e areanan menciona y si acaso e companianan den e disputa aki ta envolvi den esey, nan lo mester reconoce nan responsabilidad.

Tin mas asunto pa atende. Na tur lugar y tur dia e boroto innecesario di centenares di vehiculo cu motor di gasolin o diesel ta causa un molester grandi den naturaleza, cu por evita introduciendo e obligacion – gradualmente – di vehiculo electrico y ‘phase out’ e vehiculonan riba combustible. Esaki ta conta tambe pa e situacion den nos parque nacional, unda a crea un infrastructura caro di caminda di concret pa bus grandi por pasa, hasta den area unda ta conoci cu hopi animal tin nan refugio y realmente mester mas proteccion cu loke ta ofrece nan te awor. Nos sa cu aki lo por tende e gritonan atrobe di e sector, cu claramente no ta desea di mira ningun cambio cu ta come den rentabilidad di nan negoshi. Pero esaki ta proba nos posicion atrobe: si nos a inicia 10 – 15 aña pasa caba cu regulariza y reglamentae actividad economico debidamente, nos no lo tabatin e problema actual, di mayor costo pa tur esnan envolvi, pasobra gobierno(nan) no a actua na tempo. Reaccion negativo for di e sector bo por spera semper, esey no por stroba actuacion gubernamental corecto y hustifica.Recientemente nos por a presencia otro ehemplo di actuacion gubernamental atrasa; esey tabata e caso di e vehiculonan electrico, manera e-bike y e-steps cu tabata sclama pa reglamentacion, cu finalmente a bin di un forma demasiado riguroso cu prohibicion total di nan uso. E ciere di e ruta di costa ta algo similar: ‘dal porta cera ora awa pasa hariña’ y ademas sin busca un solucion viable inmediatamente. Gobierno, en general, mester siña actuaeficazmente, y na tempo…