Diahuebs mediante un conferencia di prensa transmiti en bibo, gobierno a anuncia un maneho nobo pa short-term vacation rentals. E maneho aki ta bin for di un necesidad pa balansa e crecemento di e industria cu den ultimo aña a haci su efecto riba otro sectornan di Aruba. Cu e anuncio nobo, gobierno ta habri e prome fase di maneho cu enfoke riba registracion formal y coleccion di dato.
Sistema di registracion y evaluacion
Durante e conferencia ministernan a reconoce e balor di e industria di vacation rentals cu tin añas caba den operacion riba nos isla. Na mesun momento a subraya e necesidad pa balansa e industria sin perhudica inversionistanan cu ya ta den operacion of cu ya a inverti hopi den nan plan pa opera un vacation rental. Segun minister di Asunto Economico Geoffrey Wever, e maneho nobo aki tin e prioridad pa haci e industria di vacation rentals mas responsabel a base di reglanan cla y cu respet pa derechonan existente di inversionistanan. Den otro palabra, e maneho nobo aki ta diseña pa busca un balans cu e acomodacionnan cu ya ta existi y ta operando. Pa yega na e balans aki, registracion di tur acomodacion di vacation rentals ta forma un base importante.
Gobierno a haci yamado na tur doño di vacation rentals pa registra nan acomodacion cuminsando 1 di november 2026. Bentana di registracion lo ta habri pa tres luna. Minister Wever a splica cu registracion ta necesario tanto pa acomodacionnan cu actualmente ta den operacion como esnan cu ainda no ta den operacion, pero unda si gran parti di inversion a keda completa caba. Importante pa e di dos grupo aki ta pa entrega tur informacion relevante pa prueba cu en berdad a haci basta inversion caba.
Esnan cu tin apenas un concepto inicial pa establece un acomodacion—esta e deseo of idea pa tin un vacation rental pero no a haci mucho inversion—no ta cualifica pa e maneho nobo. Manera minister Wever a subraya, pa awor lo pone un paro completo na desaroyo di vacation rentals nobo. E mandatario a agrega cu e prioridad di gobierno awor ta pa establece con hopi acomodacion tin riba e isla. Despues lo evalua si por permiti mas desaroyo.
Di otro banda, a enfatisa cu registracion no ta nifica automaticamente permiso. Despues di e periodo di registracion, gobierno lo cuminsa evalua cada caso pa legalisacion. Segun a splica durante e conferencia, esnan cu registra lo cay bao di un ‘tijdelijk gedoogkader’, esta e periodo di tolerancia temporal. Cu esaki, a splica cu gobierno no lo stroba ningun acomodacion di opera mientras nan ta haciendo nan evaluacion.
Strategia di maneho ta parti den cinco fase, manera minister Wever a splica, unda lo cuminsa cu registracion. Despues, un task force—cu ta consisti di expertonan di ministerio di Infrastructura, Turismo, Asunto Economico y Salud Publico—lo controla derechonan existente pa operacion, lo evalua legalisacion, lo determina kico falta pa cada situacion y por ultimo lo implementa cambionan necesario den ROP y ROPv pa sigura cu legalisacion keda completa.
ROPv como herment principal
E prome fase di e maneho nobo aki ta mira registracion como un base pa evaluacion y maneho den futuro. Maneho di vacation rentals (y desaroyo en general) lo ser basa tambe riba kico ley di ROPv ta bisa por haci, segun minister di Infrastructura Rene “Baba” Herdé.
Pa evalua cada acomodacion, lo reparti nan den e siguiente categorianan:
Categoria Berde: esakinan ta areanan indica den ley di ROPv como Centrum Oranjestad, Havenfront Oranjestad, Centrum San Nicolas, Toeristisch gebied Westkust y Toeristisch gebied Oostkust. Evaluacion dentro di categoria aki lo enfoca riba calidad, uzo y legalisacion. Unda mester, ta prepara cambio den ROPv mediante articulo 7.7 pa haci legalisacion posibel.
Categoria Geel: esakinan ta inclui areanan destina como Stedelijk woongebied, Woongebied met waarden y Transformatiegebied. Aki lo evalua si legalisacion ta posibel. A base di e ROP y ROPv lo determina bao di ki condicion vacation rentals ta permisibel.
Categoria Cora: esakinan ta relacion cu areanan indica como Natuur en Landschap, Strand, Landelijk gebied, Luchthaven, Bedrijventerrein Barcadera/San Nicolas, Marinegebied y Marinezones. En general, legalisacion no ta posibel. Sinembargo, por tin excepcion, cual lo ser evalua den cada caso.
E enfasis riba un posibilidad pa haci cambio na ley di ROPv ta specialmente notabel, pero gobierno a splica cu cualkier cambio mester ta basa riba informacion concreto. Tambe a enfatisa cu e proceso aki lo tuma su tempo. Pa loke ta cambionan relaciona cu legalisacion di acomodacionnan existente, Herdé a bisa cu e proceso por dura mas o menos seis luna.
Na mesun momento, gobierno a anuncia cu tin posibilidad pa renoba e ley por completo. Aki, e procedura lo por dura te cu dos aña, y ta rekeri un maneho cu ta involucra perspectiva di pueblo.
Manera a splica, e procedura lo cuminsa cu un periodo di informacion. Durante e fase aki, lo informa comunidad di Aruba tocante e cambio y alabes duna espacio pa diferente grupo di diferente sector expresa nan deseo.
Despues ta sigui periodo di diseño, unda expertonan lo uza e informacion colecta y diseña un reparticion di tereno di Aruba, segun minister Herdé. Aki tambe lo duna oportunidad na comunidad duna nan perspectiva y modifica unda mester. Finalmente, lo crea un proposicion di ley nobo pa presenta na Parlamento. Minister Herdé a splica cu e procedura lo tuma tempo, pasobra participacion di residentenan ta necesario. Banda di esaki, a enfatisa cu e cambio integral ta destina pa stimula desaroyo den tur sector, for di turismo pa deporte.
Enfoke special riba Oranjestad y San Nicolas
Ley di ROPv tambe ta relevante pa gobierno su deseo pa sigui desaroya centro di ciudad di Oranjestad y San Nicolas.
Actualmente, ROPv ta permiti un cantidad limita di 100 unidad, pero gobierno a enfatisa cu nan meta ta pa amplia esaki pa atrae mas hende y comerciantenan na e areanan aki.
Segun minister Herdé ta conta, gobierno tin deseo pa trece un desaroyo mixto cu ta combina vivienda, actividad comercial y acomodacion di vacation rentals. Pa Oranjestad, e meta indicativo ta 40% vacation rental y 60% vivienda. Pa San Nicolas a establece 40 pa 80% di vacation rentals. Mester enfatisa cu esaki no ta un decision tuma caba. Manera minister Geoffrey Wever a splica, decisionnan final lo mester ta basa riba e cantidad di unidad cu tin caba. Pues e porcentahe no ta definitivo, pero ta refleha con gobierno kier sigui desaroya e areanan aki.
Un otro iniciativa pa sigui desaroya Oranjestad y San Nicolas ta boutique hotels, segun minister di Turismo Wendrick Cicilia y minister di Innovacion Gerlien Croes a informa. A splica cu gobierno lo duna preferencia solamente na e tipo di acomodacionnan aki den centronan di ciudad pariba y pabao.
Industria porfin ta haya atencion debido
E maneho nobo ta bin memey di preocupacion creciente tocante falta di regulacion di short-term vacation rentals. Den pasado, Bon Dia Aruba a reporta ampliamente tocante e asunto ki y e efectonan negativo cu el a trece pa otro sectornan di Aruba como tambe ciudadanonan.
Den su anuncio di e maneho nobo, gobierno tambe a reconoce e retonan cu e industria e crea, mientras tanto reconociendo tambe e bentahanan cu el a trece. Manera minister Cicilia a enfatisa, vacation rentals a crea micro economianan riba e isla y a hunga un rol indispensabel pa economia di Aruba. Na mesun momento, desaroyo desregula di e industria ta rekeri maneho urgente pa yega na un balansa.
Segun minister Croes, yega na un balansa ta specialmente importante pa regula seguridad di bishitantenan cu ta keda den vacation rentals y tambe sector di vivienda.
Segun a splica durante e conferencia, e meta di e maneho nobo ta pa amplia accesibilidad di residentenan den e industria di vacation rentals. Cu e meta aki den mente, minister Croes a anuncia e decision di Conseho di Minister pa trece cambio na impuestonan riba personanan stranhero cu ta cumpra cas na Aruba. A menciona cu lo tin cambio den e overdraagsbelasting y grondbelasting pa e gruponan aki, y cu gobierno ta spera cu esaki lo ofrece ciudadanonan di Aruba mas chance pa participa den e sector aki. Ademas a menciona cu lo introduci normanan di calidad den e industria di vacation rentals pa cu seguridad, producto y higiena, tur di cual lo ser supervisa pa un instituto di calidad institui pa gobierno.
Cu e apertura di registracion, gobierno lo por tin mas bista di e industria aki cu ta creciendo rapidamente riba nos isla. Registracion oficial tambe ta presenta un ruta verifica pa empresarionan ofrece nan servicio riba plataformanan internacional. Minister Croes a enfatisa cu e proceso pa esaki ya ta andando.
Manera a menciona, desde 1 di november, doñonan di vacation rentals por registra nan acomodacionnan via un plataforma online cu pronto lo ta accesibel. Doñonan ta rekeri di registra nomber, informacion di contacto, ubicacion, y e periodo den cual e acomodacion a keda operacional.



