E tema di ahuste di salario minimo na nivel di e ‘bestaansminimum’ ta yamando hopi mas pregunta – corecto y al caso – cu loke nos ta mira contesta. Esaki kier men cu nos no tin claridad encuanto e aspectonan clave pa por inicia tal proyecto, cu por tin consecuencia grandi. Unda ainda, despues di bastante discusion, nos ta mira falta di informacion?
Un di e areanan unda nos no ta mira tanto informacion ainda, ta e efecto macro-economico di aumento di salario minimo. Si nos no tin idea kico en realidad aumento di salario minimo tin como consecuencia, anto di kico nos ta papiando? Por ehemplo, e pregunta: cuanto efecto inflacionario un aumento di salario minimo tin riba aumento di nivel di prijs den e periodo despues? Y claro cu aki ta referi na e inflacion genera localmente y no na inflacion importa. Esaki ta importante pasobra un di e comentarionan den pueblo, cu nos tin hopi aña ta scucha, ta bisa cu tanto bal haya mas salario si prijs mas halto ta come esaki mesora. Nos tin e tipo di informacion aki caba disponible na algun instancia gubernamental? Ta parce nos un bon aporte na e actual discusion.
Di antemano nos sa cu gobierno no tin instrumento pa limita aumento di prijs no hustifica. Esaki a keda bon cla for di estudio haci te awor pa e organismo supervisior di competencia empresarial (AFTA), cu a yega na conclusion cu no tin mucho perspectiva pa logra reduci nivel di prijs stimulando competencia.
Tambe mester analiza pakico e brecha entre salario minimo y nivel di subsistencia a keda aumenta. E calculacion di salario minimo a base di e ‘CPI’ ta subestima continuamente e berdadero aumento di nivel di prijs, expresa den e bestaansminimum? O tin algo incorecto den e metodonan maneha, o den e forma con ta aplica nan den practica? Tin un evaluacion periodico independiente tumando lugar encuanto e veracidad di e cifranan? E instancianan responsable mester contesta e preguntanan aki, tambe cu vista pa futuro: si kier un maneho mas coherente di reparticion husto di beneficio economico, loke e salario minimo ta pretende di reperesenta, anto mester elabora e mecanismo ey, y no limita e discusion na e pregunta – politico – si tal o cual manera di cera e brecha di mas di Afl. 600 por tuma lugar den fase of no.
Tampoco ta posible evadi e discusion di efecto general di un aumento asina fuerte riba posicion competitivo di sector turistico. Por bisa cu te awe no tabatin hopi hende cu a preocupa pa esaki, y Aruba a keda desaroya na un ritmo impresionante, pero lo yega un dia cu mester enfrenta e asunto aki. Actualmente nos ta un di e destinacionnan mas caro di nos region pa loke ta salario minimo, di US$ 6,47 pa ora, comparable cu Bahamas (US$ 6,50) pero mas barata cu Cayman Islands (US$ 8,00) y e teritorionan Mericano (Puerto Rico, US Virgin Islands; US$ 10,50 y US$ 12,00 resp.). Un tereno importante di estudio den turismo ta e efecto di nivel di salario y e grado di (in)elasticidad di e sector bao impulso di alza di nivel di salario. Mester bisa cu esaki na nivel internacional mes no ta un tema cu ta conta cu tanto interes cientifico. En general e impresion ta cu aumento di costo di salario no ta genera impulso den direccion di menos empleo, na fabor di otro forma di organiza labor, cu por resulta den mas productividad laboral. Ademas nos tin algun obstaculo grandi pa resolve si nos kier papia di cifra confiable den nos economia. Uno ta e presencia di tanto miles di trahador clandestino, loke ta duna problema den calcula productividad laboral. E empresanan cu a emplea, y ta empleando ainda trahador ilegal, ta progresando pero e parti laboral ta keda subvalora, creando asina cifra infla di productividad, cu supuestamente a logra cu hopi menos empleado, loke no ta berdad. Na fin di e aña aki lo por mira e cifranan di aumento di nos poblacion oficial, ademas di mas di 7.000 empleado acerca na 2026, cu un registracion fuerte di trahador cu a haya permiso di estadia. Nos lo mira anto un caida – artificial – di productividad laboral?
Tambe nos ta referi na un asunto cu a bin dilanti den e charla di Camara di Comercio, di cual un relato den nos edicion di ayera (28-oct-2026). Ta trata di e cantidad real di persona soltero cu ta biba di un salario minimo. Mester tin un cifra actualiza di e grupo aki, pa por tin idea con grandi e problema ta. Tambe ta necesario tin un panorama mas completo di e nivel di ingreso cu e hogarnan di mas persona tin actualmente. Nos no por hiba un discusion sensato si ta papia a base di cifra di tanto aña pasa. Gobierno mester tuma esaki como un señal urgente pa mehora prestacion profesional di su departamentonan.
Tambe ta necesario tuma na cuenta con ta bay, di avance economico pa prosperidad general. Esaki ta implica atencion na asunto manera vivienda popular, transporte publico y educacion. Aki nos ta bay specificamente riba educacion pasobra e ta relaciona directamente na e tema di salario minimo. Nos ta puntra nos mes kico ta pasa ora un hoben di 18 aña direpente tin un salario di mas di Afl. 2600 pa luna, bibando cerca su mayornan? E gana di sigui cu nan educacion ta bira casi nulo… Nos sa cu salario minimo hubenil ta impopular cerca nos politiconan, pero mester considera esaki, si nos kier pa nos hobennan completa nan educacion…



