Na maart di 2026, Anthropic — e compania tras di e modelo di AI Claude — a publica un rapport cu a hala atencion mundial: Labor market impacts of AI: A new measure and early evidence. Loke ta haci e rapport aki diferente ta cu e no ta specula so riba loke AI por haci. Anthropic a analisa loke hende realmente ta usa AI na trabou, y a compara esey cu mas o menos 800 ocupacion den Merca. Nan a yama e midi nobo aki “observed exposure”: e porcentahe di tareanan di un trabou cu AI ya caba ta capaz pa haci awe.

E grafico central di e rapport ta mustra dos area. E area blauw ta loke AI teoricamente por haci; e area cora ta loke ta pasando caba. Pa ocupacionnan di computer y matematica, e diferencia ta enorme: rond di 94% teoricamente posibel, pero rond di 33% realmente usa. Den oficina, administracion, legal, finanzas y management, e area blauw ta casi yena henter e grafico. E mensahe ta cla: e area cora ta crece tur luna, y e velocidad cu e ta crece ta determina cuanto tempo nos tin pa adapta.

 

E trabounan mas afecta

E dies ocupacion humano mas expone na AI segun Anthropic:

Ocupacion Exposicion observa Tarea principal cu AI ta tuma over
Programador di computer 74,5% Skirbi, actualisa y mantene software
Representante di servicio na cliente 70,1% Duna informacion, tuma orden, atende keho
Data entry 67,1% Lesa documento y drenta data den sistema
Especialista di record medico 66,7% Compila y codifica data di pashent
Analista di mercado y marketing 64,8% Prepara rapport y tradusi data den texto
Representante di venta (wholesale) 62,8% Contacta cliente, demostra producto
Analista financiero y di inversion 57,2% Analisa informacion financiero pa pronostica
Analista di calidad di software 51,9% Corigi eror y mehora software
Analista di seguridad di informacion 48,6% Evalua riesgo y test seguridad di data
Soporte tecnico pa usuario 46,8% Contesta pregunta riba software y hardware

Tres cos ta resalta. Prome, esaki ta trabounan di “pantaya y idioma”: trabou cu ta pasa riba un computer, cu ta consisti di lesa, skirbi, analisa y responde. Di dos, e trahadornan mas expone ta, contrario na loke hopi hende ta kere, mas educa, mas bon paga, y mas tanto muhe. E ola aki ta dal profesionalnan di oficina prome, no trahadornan manual. Di tres, e rapport no ta mira (ainda) un aumento sistematico di desempleo desde fin di 2022 — pero e ta mira indicacion cu dunadornan di trabao ta contrata menos hoben di 22 pa 25 aña den e ocupacionnan aki. Otro analisis di e mesun data ta reporta un bahada di rond di 14% den e chance cu e hobennan ey ta haya trabou. Ademas, pa cada 10 punto porcentual mas exposicion, e crecemento di empleo proyecta te 2034 ta baha cu 0,6 punto porcentual.

Pa Aruba esaki ta un señal di alarma suave, pero serio. Pensa riba nos call centers, e departamentonan di administracion di banconan, compania di seguro, e back office di nos hotelnan, data entry na Gobierno, contabilidad y servicio na cliente. Pensa riba e hobennan Arubano cu ta bolbe di studia afo, cla pa cuminsa nan carera precisamente den e tipo di trabou di entrada cu AI ta cuminsando di tuma over.

E trabounan cu ta keda relativamente protegi

Na e otro banda di e spectrum, rond di 30% di trahadornan tin cero exposicion observa. Anthropic ta menciona ehempelnan manera koki, mecanico di motor, salbabida, bartender, labado di tayo y assistent den camber di bisti. Sectornan manera construccion, instalacion, reparacion, agricultura, mantencion di hardin, cuido personal y servicio di cuminda ta keda pega na e rand di e grafico.

Pa Aruba esaki ta bon noticia pa un parti grandi di nos forsa laboral: e bartender na Palm Beach, e koki, e tecnico di airco, e electricista, e pipefitter, e hardinero, e cuidadonan di nos grandinan, e enfermeranan y e piscadonan. E regla general ta simpel: mas un trabou ta exigi man, curpa, presencia fisico y contacto humano den un ambiente imprevisibel, menos AI ta tok’e — pa awor.

Pero laga nos ta honesto: “protegi” ta relativo. Robotica tambe ta avansa rapido. Ora AI haci trabou di oficina mas barata, mas hende lo busca trabou den e sectornan fisico, loke por pone presion riba salarionan einan tambe.