Regularmente nos por topa cu caso o suceso cu ta mustra nos, mas tanto di manera menos agradable, riba e limitenan cu tamaño di nos pais ta impone. Esaki ta e caso den cualkier tipo di organizacion, den gobernacion, den nos economia y den comunidad. Tur cos cu nos haci ta resulta mas caro pa via di e escala minusculo riba cual nos ta opera. Un bon ehemplo ta e uso di recurso digital den un organizacion gubernamental, ora ta presenta e necesidad di software specializa o adapta, pa un grupo chikito di persona cu ta haci uso di esaki. Na un pais grandi e software por a sirbi centenares o hasta miles di colaborador, mientras awor e gastonan pa cupo di trabao ta considerablemente mas halto. No pa casualidad den nos edicionnan reciente mes nos por topa cu caso cu por sirbi como ehemplo; nos ta trata un aki.

E relato di Raad voor Cultuur di Hulanda, cu a dedica atencion general na e retonan cu periodismo ta confronta, pero tambe a inclui e situacion na e islanan Hulandes den Caribe, a aparece den nos edicion di ayera, 11 di november. Esaki a toca varios aspecto di nos realidad cu ta perfectamente reconocible. Sobrevivi como medio di comunicacion na e islanan aki nunca tabata menos cu un desafio grandi. Sin embargo, e desaroyo di mundo di comunicacion digital a haci e situacion hopi mas complica. Specialmente e competencia cu a bin pa e corantnan a haci cu ta dificil pa keda opera di e mesun manera y adaptacion den direccion di brinda informacion digital a bira un necesidad. Esaki no ta algo unico, e ta un tendencia mundial. Di otro banda, e problema di escala, presente den casi tur aspecto di nos bida riba e isla aki, ta manifesto den henter prensa local. Esaki ta haci cu opera cu e personal realmente necesario ta un luho cu ningun medio por permiti nan mes. Tur ta purba haci milagro cu loke nan tin; esey no lo cambia tampoco. No tin manera pa avanza anto, pa mehora calidad di informacion brinda na comunidad? E Conseho pa Cultura ta presenta algun recomendacion, cu nan ta dirigi na gobierno di e islanan. Aki caba ta surgi un di e diferencianan clave cu un pais mas grandi manera Hulanda, unda gobierno ta considera su tarea pa percura pa un prensa viable y alavez independiente. E recomendacion na e islanan pa aki tambe adopta e responsabilidad ey ta trece nos riba un tereno no asina facil pa maneha. Te awor gobierno(nan) no a mira como un tarea pa fortifica prensa local, aunke na varios ocasion e yamadonan pa un ‘mediaraad’ tabata lanta e sospecha cu gobierno tabata mas interesa den haya ‘gara’ riba prensa, cu mehora calidad periodistico en general, respetando cada ken nan independencia. Cu e consecuencia cu ta te ey e asunto a yega. Awor, si bay considera e sugerencianan Hulandes, nos ta mira cu fortificacion di e sector via subsidio ta un opcion. Esey ta posible pasobra gobernacion aya ta mantene cierto distancia y no ta involucra directamente den otorgamento di subsidio. Organiza algo similar na Aruba ta completamente otro asunto, unda e tamaño di e comunidad atrobe ta traha contra nos. Ta dificil imagina cualkier comision cu ta structura y maneha di manera independiente; e practica politico di 40 aña a siña nos cu e independencia ey no ta existi. Nos por conclui anto cu no tin tanto cos cu si por haci? Ta posible haci algo, si esnan envolvi ta dispuesto na cuminza na un nivel modesto y no cu plannan grandi, cu ta crea interes indesea y recurso considerable, cu probablemente no ta disponible tampoco. Unda pa cuminza anto? Por ehemplo, a traves di profesionalizacion di nos periodistanan mediante curso, charla y seminario, a base voluntario. Den esaki por busca colaboracion cu universidad na diferente pais, entre nan Hulanda. Por ta nos propio universidad por colabora den esaki. Tin tambe e cosnan cu no ta recomendable haci. Esaki ta por ehemplo un organizacion gremialoficial, cu gobierno ta pone como exigencia pa por canaliza subsidio. Aki atrobe nos realidad di tamaño ta hunga un papel. Ta dificil visualiza un organizacion gremial cu berdaderamente ta atende tur su miembronan, irespecto nan afinidad politico, o ausencia di afinidad.Pa tur claridad, no ta ni necesario pa – cualkier – gobierno entromete pa haya discordia den un gremio asina; e divergencianan politico lo sali na cla di cualkier manera. Laga na e sector mes pa organiza nan mes, si tin suficiente animo y madurez pa haci esey, pasobra ta mira e propio interes genuino.

Kico gobierno por haci?

Loke gobierno mes por haci ta algo cu no ta toca medio di comunicacion so, sino henter comunidad. Mientras por mira cu informacion gubernamental a mehora den cierto aspecto, nos ta leu di loke por considera e minimo. Trabao di prensa lo bira mas facil si por conta cu algo mas cu e estadisticanan basico, cu ademas hopi biaha ta yega sumamente laat. Ningun medio di comunicacion tin e staff profesional pa elabora dato basico y transforma esaki den informacion util pa comunidad. Gobierno si tin e profesionalnan cu mester por haci un trabao informativo mas amplio. Esaki lo implica cu na mes momento gobierno ta evoluciona den su transparencia, siempre y cuando ta desea esaki. Den un comunidad chikito y di recurso limita, lo ta un bendicion si gobierno(nan) cuminza pensa ‘a lo grande’, unda por y unda esaki ta sirbi comunidad. No ta tras di tur cos mester tin un bentaha politico…