Gobierno Hulandes ta preparando e siguiente pasonan pa ratifica e Protocol Facultativo di Convencion di Nacionnan Uni tocante Derecho di Persona cu Discapacidad. Segun un documento di 16 di november 2026, gobierno ta preparando su reaccion na conseho di Raad van State. Despues, e documentonan lo ser presenta na Tweede Kamer y manda tambe pa Parlamento di Aruba, Corsou y Sint Maarten.
E informacion ta aparece den un carta di Secretario di Estado Hulandes di EnseƱansa y Emancipacion, Judith Tielen, como parti di e contestanan na pregunta di diferente fraccion politico den Tweede Kamer. E documento ta relaciona cu preparacion di un reunion informal di Conseho Europeo di Empleo, Politica Social, Salud Publico y Asuntonan di Consumidor, conoci como EPSCO, cu ta programa pa dia 23 di november 2026 na Irlanda.
Un di e asuntonan trata ta implementacion di Convencion di Nacionnan Uni tocante Derecho di Persona cu Discapacidad. E convencion internacional aki tin como meta promove y proteha derecho di persona cu discapacidad, garantisando cu nan por participa den sociedad riba base di igualdad cu otro ciudadano.
Durante e intercambio di pregunta y contesta, miembronan di fraccion PRO a pidi aclaracion tocante progreso di ratificacion di e Protocol Facultativo. Nan a puntra tambe si gobierno Hulandes ta dispuesto pa considera e convencion desde un perspectiva mas amplio di derecho humano, en bes di trata discapacidad principalmente manera un asunto di cuido medico.
Den su reaccion, Secretario di Estado Tielen a indica cu implementacion di e convencion ta dirigi riba mehoracion di accesibilidad di sociedad. E meta ta pa persona cu discapacidad por participa plenamente den diferente aspecto di bida diario. Esaki ta inclui participacion social y otro tereno importante, sin limita e asunto exclusivamente na sector di salud.
E Protocol Facultativo ta un herment adicional na e convencion internacional. Su importancia ta cu e ta establece un mecanismo cu, bao di cierto condicion, ta permiti persona of grupo di persona presenta keho na un comite di Nacionnan Uni ora nan considera cu nan derecho bao di e convencion a ser viola.
Un aspecto importante ta cu e convencion principal di Nacionnan Uni tocante Derecho di Persona cu Discapacidad ainda no a drenta na vigor pa Aruba. Aunke Reino Hulandes a aproba e convencion na 2016, su ratificacion y entrada na vigor a aplica solamente na Hulanda Europeo. Raad van State a recomenda gobierno Hulandes pa aclaria ki tempo e convencion principal lo por drenta na vigor pa e paisnan Caribense, prome cu sigui cu aprobacion di e Protocol Facultativo pa e partinan aki di Reino. Esaki ta nifica cu, pa Aruba, ainda tin pasonan legal importante cu mester ser completa.
Sinembargo, pa e mecanismo aki por aplica na un pais, e protocol mester haya e aprobacion internacional y legal corespondiente. Ratificacion di e convencion principal no ta automaticamente nifica cu e Protocol Facultativo tambe ta na vigor.
Segun e informacion presenta na Tweede Kamer, Raad van State a entrega su conseho tocante e proposicion di Rijkswet na april di 2026. Actualmente, gobierno Hulandes ta preparando un documento adicional cu ta trata e conseho ricibi.
Ora e preparacion aki finalisa, minister Hulandes di Asuntonan Exterior, actuando tambe na nomber di minister responsabel pa Cuido di Duracion Largo, Hubentud y Deporte, por manda e documentonan na Kabinet di Rey. E intencion ta pa presenta e proposicion na Tweede Kamer y manda e documentacion tambe na Parlamento di Aruba, Corsou y Sint Maarten.
Gobierno Hulandes ta spera cu Tweede Kamer lo ricibi e documentonan prome cu final di 2026. Sinembargo, e carta no ta menciona un fecha exacto cu lo manda e documentonan pa Parlamento di Aruba, ni ta indica cuanto tempo e proceso di ratificacion lo dura.
Pa Aruba, e desaroyo ta nifica cu Parlamento lo ricibi documentacion relaciona cu un herment internacional cu ta trata proteccion di derecho di persona cu discapacidad. E documento no ta aclaria ainda cua paso concreto lo ser rekeri di Aruba durante e proceso, ni si lo tin necesidad di adaptacion di legislacion local.
E diferencia entre e convencion principal y e Protocol Facultativo ta importante. Mientras e convencion ta establece derecho y obligacionnan general pa proteha persona cu discapacidad, e protocol ta ofrece un posibilidad adicional pa trata alegacion di violacion di derecho na nivel internacional.
E mecanismo internacional no ta reemplasa automaticamente procedementonan hudicial nacional. E ta funciona bao di condicionnan specifico, incluyendo reglanan tocante uzo di recursonan legal disponible den e pais concerni.
E documento Hulandes ta dedica atencion tambe na e pregunta di con e convencion ta ser implementa den diferente parti di sociedad. Secretario di Estado Tielen a enfatisa cu mehoracion di accesibilidad no ta limita na servicio di cuido, sino cu ta rekeri cambionan den diferente aspecto di bida.
Ademas, gobierno Hulandes a indica cu ta necesario evalua cuidadosamente e consecuencia hudicial di posible cambionan den declaracionnan interpretativo cu Hulanda a haci durante ratificacion di e convencion. E evaluacion aki ta inclui e relacion entre disposicionnan internacional y legislacion nacional.
Pa e paisnan Caribense di Reino, incluyendo Aruba, e siguiente fase lo ofrece mas claridad tocante e contenido di e proposicion di Rijkswet y e procedementonan cu lo mester ser sigui. Te na e momento aki, e informacion oficial ta confirma principalmente cu e proceso di preparacion ta continua y cu Parlamento di Aruba ta inclui entre e institucionnan cu lo ricibi e documentacion.
E siguiente desaroyo importante lo ta finalisacion di e reaccion di gobierno Hulandes na conseho di Raad van State y presentacion di e documentonan corespondiente. Te ora e pasonan aki ser completa, ainda no por determina ki tempo e Protocol Facultativo lo por drenta na vigor pa Aruba, ni cua lo ta e consecuencia practico pa proteccion di derecho di persona cu discapacidad riba nos isla.



