Na ocasion di Dia Internacional di Derecho di Mucha riba dia 20 di november, atencion ta ser dedica na bienestar di muchanan na Aruba. Cifranan local ta mustra desafio relaciona cu maltrato di mucha, salud mental, situacion economico di famianan y acceso na educacion y cuido. Diferente institucion y organisacion ta traha pa fortalece proteccion y desaroyo di muchanan na Aruba.
Dia Internacional di Derecho di Mucha ta marca e fecha cu Nacionnan Uni a adopta Convencion di Derecho di Mucha na 1989. E convencion ta reconoce cu tur mucha tin derecho na proteccion, educacion, salud, un ambiente sigur y oportunidad pa desaroya nan potencial. E derecho aki ta aplica na tur persona bao di 18 aña, independientemente di nan origen, situacion economico of circunstancianan familiar.
Na Aruba, diferente institucion publico y organisacion social ta involucra den proteccion di e derechonan aki. Sinembargo, e informacion disponibel ta indica cu ainda tin desafio relaciona cu bienestar emocional, violencia, acceso na servicio y sosten financiero di famianan.
Segun cifranan inclui den e relato anual di Jeugdgezondheidszorg, basa riba informacion di Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) y Registro Civil, na 2023 Aruba tabatin 17.186 mucha den e grupo di edad di 0 te 14 aña. Di e total aki, 4.794 tabatin entre 0 y 4 aña, 5.879 entre 5 y 9 aña y 6.513 entre 10 y 14 aña. E cifranan aki no ta inclui muchanan di 15 te 17 aña.
Di e cantidad aki, 4.794 tabata den grupo di edad di 0 te 4 aña, 5.879 entre 5 y 9 aña y 6.513 entre 10 y 14 aña. E cifranan ta mustra e importancia di servicio dedica na mucha y hoben, tanto den educacion como den salud y proteccion social.
Un di e areanan cu ta genera preocupacion ta violencia y maltrato contra mucha. Bureau Sostenemi, cu ta funciona como instancia di conseho y notificacion di maltrato infantil, ta trata aproximadamente 400 caso pa aña, segun informacion presenta door di gobierno na april 2025.
Na e momento ey, e institucion tabatin cinco trahado social encarga cu tratamento di e casonan. E cantidad ta refleha e demanda pa servicio specialisa, aunke e no ta representa necesariamente e cantidad total di muchanan cu ta experimenta maltrato na Aruba.
Desde 2021, Aruba ta aplica Codigo di Proteccion, un sistema cu ta establece e pasonan cu profesionalnan mester sigui ora tin sospecho di maltrato of inseguridad den ambiente familiar. E sistema ta busca facilita identificacion trempan, coordinacion entre institucionnan y intervencion adecua.
UNICEF Nederland ta colabora cu Aruba den fortalecemento di e sistema aki, incluyendo capacitacion di profesionalnan y desaroyo di herment pa identifica y atende situacionnan di riesgo. E organisacion ta pone enfasis tambe riba sosten pa mayor, prevencion y mehoracion di cooperacion entre servicio social.
Otro fuente importante di informacion ta Telefon pa Hubentud 131, cu durante 2025 a registra 10.481 contacto mediante diferente canal, incluyendo telefon, chat, email y actividadnan informativo.
Di e total aki, 6.380 contacto tabata relaciona cu peticion di informacion, mientras cu 1.034 tabata relaciona cu violencia, 995 cu situacionnan na cas y 864 cu salud mental. Ademas, 484 contacto tabata relaciona cu droga.
E cifranan ta mustra e variedad di preocupacionnan cu mucha y hoben ta presenta. Sinembargo, ta importante aclaria cu e total di contacto no ta representa e cantidad di persona individual cu a busca sosten, ya cu un persona por haci mas cu un contacto.
Telefon pa Hubentud ta dirigi su servicio principalmente na mucha y hoben entre 8 y 24 aña. P’esey, e cifranan no por ser interpreta como informacion exclusivamente di mucha bao di 18 aña.
Salud mental ta otro aspecto importante den desaroyo infantil. Problemanan emocional, tension familiar, experiencia di violencia y dificultadnan social por afecta bienestar di mucha, su relacionnan y su participacion na scol.
Jeugdgezondheidszorg, cu ta forma parti di Directie Volksgezondheid (DVG), ta enfoca riba prevencion, identificacion trempan di problema di salud y sosten na mayor y educadornan. E servicio ta considera salud fisico, emocional, mental y social como elementonan relaciona cu desaroyo saludable.
Ademas di salud y proteccion, situacion economico di famianan ta un factor cu merece atencion. Segun e cifranan mas reciente di CBS pa september 2026, e nivel di bestaansminimum calcula pa un famia consistiendo di dos adulto y dos mucha entre 0 y 14 aña tabata Afl. 5.669.
Na september 2025, e mesun indicador tabata Afl. 5.521, loke ta representa un aumento di Afl. 148 den un aña. E calculacion ta inclui gastonan basico manera alimentacion, vivienda, transporte, salud, educacion y otro necesidadnan.
E cifra no ta indica cuanto famia ta biba den pobreza, pero ta ofrece un referencia di e gastonan necesario pa cubri e necesidadnan di un hogar di e composicion aki.
Un investigacion publica na 2025, titula ‘Kwaliteit van Leven van de Arubaanse Jeugd’, a identifica preocupacionnan relaciona cu dificultad financiero, stress den hogar y desigualdad social. Segun e estudio, profesionalnan di scol y mayornan a señala cu den diferente districto tin limitacion den oportunidadnan pa actividad recreativo, deporte y otro forma di desaroyo despues di scol.
E investigacion ta subraya tambe importancia di sosten na scol, particularmente pa muchanan cu ta enfrenta dificultadnan social of familiar. E observacionnan ta indica cu acceso na actividadnan recreativo y servicio di sosten no ta necesariamente igual pa tur famia.
Den sector di educacion y inclusion, atencion ta ser dedica tambe na muchanan cu necesidadnan special. Durante un reunion di Kingdom Taskforce for Children’s Rights na Aruba na november 2025, e situacion di muchanan cu necesidadnan special a forma parti di e temanan presenta door di Aruba.
E reunion a inclui discusion tocante cooperacion entre e islanan di Reino Hulandes, cuido residencial, sosten na mayor y desaroyo di plannan nacional pa proteccion di muchanan.
Otro asunto pendiente ta implementacion completo di e legislacion relaciona cu cuido di mucha. Na mei 2026, minister di Educacion, Gerlien Croes, a informa cu diferente regulacion necesario pa supervision y otorgamento di permiso na centro di cuido di mucha ainda mester ser finalisa. E trabao ta enfoca riba establecimento di normanan y mecanismo di control pa garantisa calidad y seguridad.
E cifra y investigacionnan disponibel ta duna un idea di e situacion di muchanan na Aruba, pero no ta refleha completamente tur e circunstancianan cu ta afecta nan bida. Ademas, e informacion ta bin di diferente aña y grupo di edad, loke ta limita comparacion directo entre e resultadonan.
Dia Internacional di Derecho di Mucha ta ofrece un oportunidad pa examina e progreso registra y e necesidadnan cu ainda ta existi. E informacion disponibel ta mustra cu proteccion, salud, educacion, sosten familiar y participacion social ta un aspecto cu ta relaciona directamente cu bienestar di muchanan.
E desafio pa Aruba ta sigui fortalece cooperacion entre institucionnan y garantisa cu e medidanan existente por contribui na un ambiente sigur y saludable, caminda tur mucha tin oportunidad pa crece y desaroya.



