AI t’ey caba y su influencia riba nos bida diario y nos economia lo solamente sigui crece den e añanan binidero. Esaki lo bin cu ambos riesgo y oportunidadnan inmenso. Den e columna aki nos lo toca con AI por transforma economia Arubiano y yuda impulsa crecemento economico pa e añanan binidero y en berdad pa decadanan.
Rapport di KMPG: ‘Generative AI and Economic Growth’ (2025)
KPMG, den nan rapport pionero ‘Generative AI and Economic Growth’ (2025), a analisa diferente escenario di adopcion pa e periodo 2024–2050. Nan conclusion ta cla: den tur escenario, adopcion di GenAI ta genera crecemento di GDP cu ta surpasa e baseline sin AI. Pa economia chikito manera Aruba, esaki ta nifica:
Mehoracion significativo den productividad di trabao, specialmente den sector di turismo y hospitalidad;
Reduccion di costo operacional den gobierno y companianan priva;
Creacion di trabaonan nobo den tecnologia, data, y servicio digital;
Mihor decisionnan strategico den administracion publico y priva.
Oportunidadnan concreto pa Aruba
AI lo por yuda transforma casi cada sector na Aruba incluso esun di Turismo, Sector Publico, y e Ecosistema di Sector Priva.
Turismo ta responsabel pa mas cu 70% di e GDP di Aruba. AI por transforma esaki manera:
Hermentnan di AI por personalisa experiencia di turista en bibo, aumentando satisfaccion y na mesun momento bahando gasto;
Modelo predictivo por optimisa ocupacion di hotel, tambe por bin cu prijs dinamico, y logistica “smart”;
Chatbot y assistent virtual por atende turista den diferente idioma, 24/7, reduciendo costo;
Analisis di sentimento di review online pa mehora servicio y producto turistico di Aruba.
Sector Publico
Den un rapport di KPMG’s “Blueprint for Intelligent Economies” (2025), presenta na World Economic Forum, ta mustra con AI por modernisa gobierno di isla chikito. Pa Aruba esaki ta nifica:
Automatisacion di procesonan administrativo den DIP, Censo, y departamentonan di impuesto;
Sistema di salud mas eficiente den AZV, cu AI asistiendo den diagnostico di malesa y den prediccion di demanda;
Educacion personalisa pa studiante di MAVO, HAVO, y VWO, adaptando circulonan na nivel individual.
Ecosistema di Sector Priva & Start-ups
Citi GPS den nan rapport ‘Agentic AI: Finance & The Do It For Me Economy’ (2025) ta enfatisa cu AI agents lo transforma servicionan financiero fundamentalmente.
‘Compliance’ automatisa y deteccion di fraude mas rapido y na mesun momento mas barata;
Micro-finanzas y lening accesibel pa entrepreneur local via AI-powered platforms;
Startups nobo den sectornan tecnologico manera den fintech, edtech, y healthtech cu por opera globalmente for di Aruba.
Pero na mesun momento di tur e bentahanan aki nos tin riesgonan grandi tambe, si e tecnologia aki no wordo distribui den un manera democratico.
AI mester ta Full Pueblo
E crecemento economico cu AI trece no ta automatico pa tur hende. Citi GPS, den nan rapport transformativo “Unleashing AI: The AI Arms Race”, ta adverti cu e desafio di e binidero tsunami di AI ta pa sigura cu AI traha pa tur hende — no solamente pa un grupo selecto. E pensamento aki ta wordo reenforsa door di un rapport di IMF. Den un Working Paper di April 2025, ta mustra un realidad complica: trabadornan cu entrada halto ta mas exponi na AI, pero tambe ta mihor posiciona pa saca beneficio di esaki. E 50% mas abao ta keda atras si no tin intervencion delibera.
Den e contexto aki nos por bisa cu e potencial di AI pa Aruba ta uno inmenso y briyante pero mester bin accion concreto AWO, pa zorg cu full pueblo lo beneficia di e crecemento economico cu AI lo trece.



