Diahuebs y diabierna riba nan pagina di Facebook, Aruba Marine Mammal Foundation (AMMF) a duna un actualisacion tocante e caso di e dolfijn cu a haya nomber Charlie. Charlie, cu a muri dia 25 di mei anochi laat despues di un trayectorio di recuperacion cuidadoso a fayece debi na un combinacion di malesa cronico y disturbio den ambiente, segun AMMF a splica.

Por a corda ora e caso a surgi dia 12 di mei, unda riba rednan social a bati alarma cu tabatin un grupo grandi di dolfijn landando na costa den cercania di Fisherman’s Hut. Segun a informa e tempo ey, e dolfijnnan a yega asina cerca di canto cu nan a keda pega den santo. Mesora Aruba Conservation Foundation a publica un advertencia e dia siguiendo pa mantene distancia y yuda protege e mamiferonan aki. Na mesun momento, AMMF a inicia nan operacion na e sitio, cerando caminda pa evita disturbio lo mas hopi posible. Tambe a haci un yamado publico pa instancianan comercial y gubernamental ofrece asistencia y preveni cualkier actividad cu por sigui stroba e recuperacion di e dolfijn cu a keda particularmente vulnerable.

Riba red social, hopi hende a cuminsa lansa nan teoria pakico e dolfijnnan a aparece na canto, cu algun notando entre otro un posible peligro den lama, consecuencia di contaminacion of actividad humano cu por a pone e mamiferonan busca refugio. Den nan actualisacion recien, AMMF a splica cu investigacion a mustra cu e motibo pakico e dolfijnnan a keda desorienta y a yega canto tabata pa via di un disturbio acustico. Segun nan ta clarifica, e incidente a tuma luga dentro di e ruta activo di e torneo di Hi Winds Aruba, pa cual a instala varios tent den e area. Ta parce cu batimento di tubo di hero durante instalacion di tent lo a stroba e ecolocacion di e dolfijnnan, asina poniendo nan drenta den panico y desorientando nan for di nan ruta original.

AMMF ta bisa cu tabata hopi probable cu durante instalacionnan di tent, e dolfijnnan tabata usando e canto menos profundo pa refugio. Esaki ta sugeri cu e dolfijnnan tabata den bisindario caba—kisas cuidando pa Charlie cu ya tabata den estado vulnerable—ora nan comportamento a ser stroba pa zonidonan fuerte biniendo for di canto.

Manera e fundacion a splica den nan publicacion, dolfijnnan ta animalnan cu structura social y ta mustra comportamento di cuida pa otro. Individuonan saludable pa ofrece sosten pa un otro cu ta malo of herida. Pa preveni cu esun vulnerable ta hoga, acompañantenan sa landa bao di nan, usando nan curpa pa manten’e ariba pa hala rosea. Segun AMMF ta splica, e dolfijnnan cu a aparece ultimo na canto (di e especie Stenella attenuata) ta un di e especienan cu tin habito di traslada un miembro debil pa busca refugio. Ta parce cu den e caso di Charlie, e comportamento aki tabata presente.

E splicacion cu zonido tabata e causa probable di desorientacion no ta sin precedente, segun AMMF ta enfatisa. Den un otro caso na februari 2020, unda un grupo di 15 dolfijn a keda pega na canto banda di Ritz Carlton, investigacion a mustra cu e causa tambe tabata strobacion di zonido fuerte.

Manera e organisacion ta enfatisa, instalacion di palo den lama of batimento di tubo di hero ta reconoci como causanan di strobacion severo di comportamento di mamiferonan maritimo. E tipo di disturbio aki ta stroba e habilidad di dolfijnnan pa nabega siguramente. Exposicion di zonido fuerte por causa un respuesta di panico, resultando den desorientacion.

Charlie su recuperacion tabata un operacion sumamente complica y tabata rekeri ayudo di hopi boluntario y expertonan di bestia marino, ademas di iniciativa di sector publico y priva, manera AMMF a subraya.

Liderando e operacion di rescate y recuperacion, AMMF ripitidamente a subraya e importancia di percura pa un ambiente trankilo y liber di disturbio, enfatisando cu esaki ta critico pa e bienestar di e dolfijn. Na varios ocasion, e organisacion a ripiti apelacion pa publico mantene un distancia respetuoso, specialmente personanan nabegando den boto, riba jet ski y atletanan di wind/kite surfing. E organisacion a hasta instala varios boei y net den awa pa sigura cu no tin mucho disturbio den e zona di recuperacion.

Despues di evalua e estado externo di Charlie, bao guia di Dr. A. Mignucci-Giannonni, veterinario local Dr. S. Wever a haci test di sanger riba e mamifero. Resultado di laboratorio a punta na un infeccion agudo. Pa atende esaki adecuadamente, a implementa un rutina di hidratacion, criamento y medicacion bao instruccionnan detaya di ambos Dr. Mignucci y Dr. G. Hernandez. Dr. Mignucci ta un profesor di Medicina di Conservacion y Salud di Ecosistema na Universidad Inter Americano di Puerto Rico. Dr. Hernandez ta un miembro di e panel di experto International Whaling Commission y presidente actual di e International Association of Aquatic Animal (Marine Mammal) Medicine (IAAAM).

E retonan menasando e dolfijn tabata principalmente actividad humano y esaki tabata rekeri medidanan rapido y—den algun caso—cancelacion di evento of cambio di trafico. AMMF a reconoce cu e medidanan aki a causa inconveniencia y a rekeri sacrificio financiero, pa cual nan a expresa nan admiracion.

Na dado momento, Charlie su recuperacion tabata mustra prometedor, unda AMMF a informa cu e tabata respondiendo bon na tratamento. Durante henter su trayecto di recuperacion, boluntarionan a keda cu e dolfijn 24/7 wantando su curpa na canto.

Desafortunadamente, e esfuersonan di e assistentnan incontable no tabata suficiente, y Charlie su curason a stop di bati net prome cu marduga dia 25 di mei. E fundacion t\a sigura cu el a fayece rapidamente y no a sufri, y a informa cu un autopsia ta na caminda.

Aunke e organisacion marino a enfatisa cu un rapport comprensivo riba e morto di Charlie ainda ta na caminda, AMMF a duna un bista den kico por a causa e morto di e mamifero. Segun nan ta splica, ta parce cu Charlie tabata sufri di malesa cardiovascular caba. Mas sigur cu e infeccion combina cu e condicion cronico a haci e dolfijn bira debil y perde hopi peso, resultado den e necesidad pa busca refugio. A pesar di a implementa un regimen di cuido meticuloso, Charlie a fayece ultimamente pa via di un fracaso di curason.

E necropsia a ser conduci na Wayaca Veternary Clinic bao liderazgo di Dr. Andrea Bogomolni—co-autor di “Woods Hole Oceanographic Institution (WHOI) Marine Mammal Necropsy: An Introductory Guide for Stranding Responders”, cu asistencia di Dr. Jaime Bolaños di Caribbean Wide Orca Project, veterinarionan di WVC, Aruba Conservation Foundation (ACF) y boluntarionan di AMMF.

AMMF a splica cu e especie di dolfijn aki ta hopi sensitivo na stress y no por wanta captura hopi bon. Normalmente e especie aki sa tuma refugio na Malmok, Eagle Beach, Surfside of Mangel Halto. P’esey e relocacion di e dolfijn tabata importante pa e recupera, y boluntarionan a haci esaki por medio di drif suavemente, nunca sacando e dolfijn for di lama. AMMF a bisa cu e esfuerso aki a tuma 3 ora pa drif un distancia di 2KM. E recuperacion di e dolfijn a rekeri cuido humano 24/7 y a consisti di mas cu 50 boluntario prome cu e mamifero a fayece, segun AMMF.

E caso di Charlie tabata e di dos di su tipo desde 1998, ora rescatistanan a responde na un caso cu a rekeri un operacion di recuperacion di seis siman largo. AMMF a subraya e coordinacion estricto cu tabata necesario pa yuda Charlie recupera, envolviendo no solamente sector publico/priva, expertonan y boluntario, pero tambe piscadornan, comunidad en general y prensa.

AMMF tambe a manda un apelacion cu si den futuro bo mira un dolfijn cerca di costa, pa por fabor yama e hotline di e organisacion inmediatamente (592-4333). Tambe a urgi pa no acerca e dolfijn di touch e, y mantene bo persona y bo mascota na un distancia sigur te ora cu e ekipo di respuesta yega na e sitio.