Den e edicion aki di nos column semanal tocante Papiamento nos ta bay trata – atrobe – algun caso di adopcion/adaptacion reciente di palabra o concepto di otro idioma cu no semper ta resulta den claridad completo pa e lector. Tin di e palabranan aki cu nos ta topa den nos trabao periodistico, cu merece un clarificacion mas pronto posible. Un ehemplo di esaki ta e uso di e palabra existente den Papiamento ‘ofensa’, unda esun cu ta skirbi ta referi na un ‘delito’, un acto criminal. Segun nos opinion, ta recomendable pa no usa ‘ofensa’ pa indica esaki, pasobra e ta den uso caba, significando un ‘insulto’. E pregunta lo ta di unda e uso di ‘ofensa’ como termino pa indica ‘delito’ ta bin. Esaki mas cu claro di Ingles: ‘offence’, unda esaki ta ser usa banda di ‘felony’ y ‘misdemeanour’ como termino mas conoci banda di ‘crime’.Pa nos duna e panorama completo, na Spaño tambe ‘ofensa’ por ta sinonimo di ‘delito’ pero no ta asina comun den uso. Mas tanto ta papia di: ‘delito’, crimen, infracción, violación (di ley). Tur esakinan ta den uso na Papiamento tambe.Nos lo recomenda usa e terminonan aki na lugar di ‘ofensa’ cu pa mayoria di lector ta primeramente un ‘insulto’ y por causa cu e lector no ta comprende inmediatamente di kico kier indica cu e ‘ofensa’. Pero, manera semper, nos no ta ‘polis linguistico’.

Banda di e sustantivo ‘ofensa’ aki, nos conoce tambe e adhetivo ‘ofensivo’ cu mescos den Spaño por referi na algo di agresion, manera un actitud ‘ofensivo’. Loke nos no ta mira den nos Vocabulario oficial ta e sustantivo ‘ofensiva’ cu ta referi na un ataque. Esaki den uso di vocabulario militar, pero tambe den deporte. Corda si cu den deporte mas tanto nos ta usa, por ehemploden futbol, e terminonan ‘defensa’ y ‘ataque’ (atake) y no ‘ofensiva’. Segun nos opinion ‘ofensiva’ por ta den uso den nos Papiamento den e sentido aki tambe, peroen todo caso no como forma femenino di e adhetivo ‘ofensivo’, pasobra salvo algun excepcion, Papiamento no conoce adhetivo femenino.

Encuesta parlamentario?

Cu cierto regularidad nos ta topa cu e concepto ‘encuesta parlamentario’, cu nos ta haya algo cu ta causa confusion. Pakico? Pasobra e no ta un encuesta, un serie di pregunta tocante cierto tema, unda ta puntra un persona pa su opinion encuanto e tema ey pa yega na conoce un opinion general di un cierto grupo. E ‘parlementaire enquête’ procedente di Hulandes, ta di origen Frances y ta significa loke nos conoce como un ‘investigacion’. Pero, nos ‘encuesta’ tin algun relacion cu e ‘enquête’ Frances? Si, den e sentido cu investiga ta di cierto forma tambe ta ‘cuestiona’.Aki por bisa cu e termino Frances ta mas equivalente di loke na Spaño yama ‘cuestionamiento’: haci pregunta pa investiga un asunto.Aunke un encuesta den cierto sentido ta un investigacion tambe, unda ta recolecta dato di opinion di hende pa determina un opinion o punto di vista mas general, mayoria di hende lo comprende, si no splica esaki, cu parlamento den e caso specifico ey ta bay haci un ‘encuesta’, loke e no ta; e ta un investigacion, mas tanto discreto y confidencial, cu parlamento ta (laga) haci. Nos recomendacion: si ta usa e ‘encuesta parlamentario’, anto splica kico e ta na e promer momento cu e concepto ta aparece den bo texto.

Sentencia

Tin ora nos ta topa cu e palabra ‘sentencia’ pa indica un decision di un entidad o institucion, cu no ta un huez o corte. Esey no ta corecto anto, pasobra e sentencia, como equivalente di un ‘vonnis’ na Hulandes, ta solamente un corte, o huez di corte por duna. Den caso di decision o veredicto di un instancia o organismo cu no ta un corte, ta yama esaki un decision o resolucion.Ademas un huez o corte ta duna veredicto cu no ta yama ‘sentencia’ sino un ‘disposicion’ (Hulandes: beschikking) cu ta un decision den caso di un peticion, cu ta diferente cu un caso cu por ehemplo Ministerio Publico ta trece corte den caso di un delito. Como termino general por usa ‘veredicto’ cu ta conta pa corte y otro instancia.