Gobierno Hulandes a publica su contesta oficial riba preguntanan entrega pa e Comision Permanente pa Finanzas di Tweede Kamer tocante e Acuerdo di Coalicion 2026–2030, “Aan de slag.” Mientras cu mayoria di e acuerdo ta regarda politica interno na Hulanda, varios di e preguntanan parlamentario — y e contesta di gobierno — ta atende directamente con e plannan ta relaciona cu Aruba y e parti Caribense di Reino.

Un di e referencianan mas cla na e region di Caribe ta aparece como contesta riba preguntanan tocante cooperacion di clima. Miembronan di Parlamento a puntra con Aruba, Corsou, Sint Maarten y Caribe Hulandes lo ta envolvi den formacion di politica di clima, mirando nan vulnerabilidad halto pa cambio di clima. Den su contesta, gobierno a confirma cu na 2024 a establece y firma un Agenda di Clima di Reino conhunto cu e paisnan autonomo y Caribe Hulandes. E agenda aki ta forma e cuadro pa cooperacion dentro di Reino riba asuntonan di clima y energia, mientras ta respeta explicitamente e autonomia di e paisnan individual.

E gabinete a declara cu, den liña cu e acuerdo di coalicion, e tin intencion di implementa e agenda di clima conhunto aki “voortvarend,” cu ta nifica di un manera decisivo y cu impulso. E contesta ta enfatisa cu cooperacion di clima dentro di Reino no ta un iniciativa nobo di e coalicion actual, pero un cuadro existente cu lo ser continua y ehecuta mas aleu durante e periodo 2026–2030.

Pa Aruba y e otro paisnan den Caribe e confirmacion aki ta significativo. Vulnerabilidad di clima ta un reto di politica definitivo den e region, cu ta varia di subida di nivel di lama y erosion di costa te na horcannan cada bes mas intenso y preocupacionnan di seguridad di awa. Door di reafirma e agenda conhunto, gobierno Hulandes ta duna señal cu cooperacion riba areanan manera energia renobabel, planificacion di resiliencia y adaptacion na clima ta keda riba e agenda politico na nivel di Reino.

Na mesun momento, e contesta parlamentario ta haci cla cu e ambicionnan di clima mas amplio di Hulanda ta enfrenta retonan di implementacion. Den contesta separa tocante metanan nacional di reduccion di CO2, gobierno a reconoce cu cumpli cu e meta di clima di 2030 lo ta dificil, aunke e ta mantene su compromiso cu e meta. E gabinete a enfatisa cu e ta sigui atene su mes na e metanan stipula den e Ley di Clima di Hulanda. Pa partnernan Caribense, esaki ta nifica cu Hulanda ta keda formalmente alinea cu su compromisonan di clima, hasta ora ehecucion practico por rekeri ahustenan.

Un otro area caminda ta menciona directamente e parti Caribense di Reino ta concerni e bestaansminimum na Caribe Hulandes. Den e bista presupuestario inclui den e contestanan, gobierno ta confirma cu a reserva un alocacion structural di €30 miyon pa e Comision di e Bestaansminimum na e islanan BES — Boneiro, St. Eustatius y Saba. E alocacion aki ta destina pa atende preocupacionnan tocante suficiencia di entrada y costo di bida na Caribe Hulandes.

E inclusion di un liña di presupuesto structural ta duna señal cu e asunto di e bestaansminimum na Caribe Hulandes ta keda un prioridad di politica a largo plaso. Den e ultimo añanan, costo di bida na e islanan BES tabata un topico recurente den debate politico, cu yamadanan pa ahustacion na beneficionan social y nivelnan di entrada minimo pa refleha miho e realidadnan local.

Aunke Aruba, Corsou y Sint Maarten tin nan propio sistemanan di seguridad social y autonomia constitucional, desaroyonan na islanan BES hopi biaha ta influencia discusionnan mas amplio di Reino tocante normanan social y equidad.

E contestanan di gobierno tambe ta toca indirectamente finanzas di Reino mas amplio. Den contesta riba preguntanan tocante adhesion na reglanan fiscal Europeo, gobierno a reafirma cu e tin intencion di cumpli cu e limitenan di deficit y debe Europeo di 3% y 60% di GDP respectivamente. E gabinete a enfatisa e importancia di finanzas publico sostenibel y evita e cambio di peso financiero pa futuro generacionnan. Mientras cu Aruba y e otro paisnan autonomo ta maneha nan propio presupuestonan, stabilidad macroeconomico na Hulanda Europeo por afecta e credibilidad total di Reino, entre otro credit rating y confiansa di inversionistanan.

Riba cooperacion pa desaroyo, miembronan di Parlamento a busca aclaracion tocante cambionan den e cuadro di Asistencia Oficial pa Desaroyo (ODA). Gobierno a confirma cu for di 2027 pa dilanti, un maximo di 10% di e presupuesto di ODA lo ser aloca pa cubri gastonan di recepcion di asilo pa prome aña. Tambe a delinea e rindimento proyecta di ODA como un porcentahe di entrada nacional bruto te cu 2030. Aunke Aruba, Corsou y Sint Maarten no ta ricibi ayudo di desaroyo Hulandes, cambionan den politica di ODA por influencia compromisonan internacional di Hulanda y compromiso multilateral — arenanan den cual interesnan Caribense ta alinea cu partnernan regional mas amplio.

E contesta ta aclaria mas aleu e inversionnan di clima y energia a largo plaso cu ta forma parti di e acuerdo di coalicion. E gabinete a presenta proyeccionnan financiero detaya di varios aña pa subsidio di energia renoba y desaroyo di energia nuclear, cu perspectivanan presupuestario cu ta extende te na 2050. Mientras cu e inversionnan aki ta enfoca principalmente riba infrastructura y sistemanan di energia na Hulanda, nan por tin implicacionnan indirecto pa e parti Caribense di Reino. Politicanan di transicion di energia, innovacion tecnologico y modelonan di financiamento desaroya na Hulanda por forma un cuadro di cooperacion y intercambio di conocemento dentro di Reino.

Gobierno tambe a declara den su contesta riba preguntanan tocante un posibel ley di crisis riba congestion di red cu no a aloca fondonan adicional specificamente den e acuerdo di coalicion pa e proposito ey. Sinembargo, a señala cu recursonan a ser destina caba a traves di e Fondo di Clima pa medidanan cu ta atende capacidad di red y infrastructura di energia. Pa islanan Caribense cu ta confronta nan propio limitacionnan di red y gastonan halto di energia, desaroyonan den gobernacion di energia y planificacion di infrastructura na Hulanda por sirbi como puntonan di referencia di politica.

Den su contesta gobierno ta confirma cu no a aloca fondonan adicional explicitamente den e acuerdo di coalicion pa acelera e transicion pa un economia circular. Gobierno a indica cu fortalece e Programa Nacional pa un Economia Circular lo enfoca riba inovasion, desaroyo di mercado y creacion di un tereno di wega nivela. Pa economianan insular chikito manera Aruba, unda maneho di desperdicio y dependencia di recurso ta retonan structural, desaroyonan den politica di economia circular na Hulanda por ofrece oportunidadnan den futuro pa colaboracion.

Den henter e documento di pregunta y contesta, frecuentemente e gabinete ta tuma nota cu varios medida ta keda someti na mas elaboracion den e Staartnota y e siguiente documentonan di presupuesto. Den hopi caso, detayenan di implementacion precies y distribucionnan financiero mester ser determina ainda. Esaki no ta conta solamente pa medidanan domestico pero tambe pa areanan cu por crusa cu cooperacion di Reino, entre otro politica di clima y gastonan social.

Pa Aruba y e parti Caribense mas amplio di Reino, e contestanan di gobierno ta duna aclaracion importante enbes di anuncionan di maneho nobo. Nan ta confirma cu e Agenda conhunto di Clima di Reino lo continua, cu a reserva financiamento structural pa e bestaansminimum na Caribe Hulandes, y cu Hulanda ta keda comprometi cu disciplina fiscal y inversion den clima a largo plaso.

Mientras cu e acuerdo di coalicion mes ta enfoca riba politica domestico Hulandes, e contesta duna na Tweede Kamer ta demostra cu consideracionnan di henter Reino ta keda parti di e cuadro di politica di gobierno. Segun cu ta desaroya mas detaye den e proximo documentonan di presupuesto, e implicacionnan practico pa Aruba y e otro paisnan den Caribe lo bira mas cla. Pa awor, e aclaracionnan ta enfatisa cu cooperacion dentro di Reino — particularmente den politica di clima y social — ta keda formalmente hancra den e agenda di coalicion pa e proximo añanan.