“Cumpra cas semper ta pa esun cu por paga,” esey ta e pensamento cu a keda den nos mente despues di e relato tocante e proyecto mas reciente di nos entidad nacional pa vivienda (FCCA). No ta bisa esaki como critica riba nan esfuerzo sino mas bien pa señala con leu nos ta di un solucion pa e creciente crisis di vivienda na nos isla. Considera esaki: mientras escasez di vivienda ta bira cada dia mas grandi y urgente, e entidad menciona ta ofrece un proyecto bastante modera den tamaño, riba tereno propiedad y na un prijs cu ta refleha e actual mercado. Esaki ta bisa nos algun cos: aparentemente a bira dificil pa yega na tereno di gobierno pa un proyecto di vivienda, y cu inclusion di prijs di tereno priva ta pone prijs pa cualkier di e viviendanan riba Afl. 300.000, hasta pa esun mas economico. Nos ta haci e mesun pregunta cu hopi lector di e noticia tambe lo haci: “Ta ken por paga esaki?” Den e caso aki e pregunta no ta parce asina relevante, ya cu ta trata di un cantidad limita di vivienda pa cual sigur lo tin suficiente interesado cu tin e recursonan financiero pa cumpli cu e requisitonan. Kico a cambia anto?
Por ehemplo, cu e mesun institucion aki den pasado tabata dispone di tur elemento, tambe capital, pa entama proyecto di tamaño mayor cu a yuda resolve – parcialmente – escasez di vivienda na e momentonan ey. No cu tur aspecto di e proyectonan aki tabata bon pensa, causando cierto problema social cu tabata desemboca den envolvimento di husticia y otro autoridadnan pa atende e problemanan cu a surgi. Pero en todo caso tabatin un volumen cu por a responde siquiera parcialmente na e demanda di e momento pa hende cu no por cumpra o construi cas.
E siguiente pregunta, no dirigi na e fundacion, sino na gobierno, ta: “Esaki ta e contesta pa loke ta vivienda, mientras nos tin un poblacion di 120.000 persona, di cual e gran mayoria no por cumpra nada?” Nos a tuma nota di intencion pa ubica un proyecto bastante grandi na Burubundu, sacrificando atrobe parti di loke nos tin ainda di naturaleza, y cu ademas ta un proyecto di capital priva, tambe “pa esun cu por paga”… Pero, gobierno actual no tin plan pa ataca e problema grandi aki, di esnan cu mester cas y no por cumpra?
Laga nos tuma nota di loke gobierno mes a formula como intencion den nan programa di gobernacion: “Un di e necesidadnan basico ta pa tin un dak riba cabes di cada ciudadano. Escasez di vivienda ta sigui ta un problema serio pa famia na Aruba. E condicionnan existente pa haya tereno pa traha cas ta complica y ta stroba hende cu entrada abou y mediano yega na un tereno pa cas. Hopi famia no por cumpli cu e exigencianan pa haya financiamento pa traha un cas. Hopi famia tin un entrada cu no ta suficiente pa nan por huur un cas digno pa biba aden. E situacion inaceptabel di vivienda na Aruba aworaki a haci cu nos hende ta biba preta riba otro, den espacio inadecua pa famia y sigur pa mucha y anciano.” Den e demas texto tocante e tema aki no ta aparece nada cu ta indica un intencion, mucho menos un plan pa atende vivienda popular pa e gran mayoria den necesidad, aunke manera tur hende por comproba di e texto aki, cu gobierno ta consciente di e problema di escasez di vivienda. Aunke di otro banda ainda nan no kier comprende cu “hende cu entrada abou y mediano” no por construi ni cumpra cas…
Kico ta e proposito anto? Iniciativa priva mester atende e asunto? Por ta, pasobra un vistazo riba e website di DIP ta mustra nos cu tin un cantidad di ‘verkavelingsplan’ na caminda, tur den area leu di ciudad, di e manera aki contribuyendo na sigui sembra urbanizacion riba un area mas grandi ainda, y di e manera aki aumentando e situacion grave caba, di infrastructura plama, dificil y costoso pa mantene. Pero ta parce cu na Aruba ya no tin hende mas cu algun conocimento planologico den gobernacion y si nan t’ey mes probablemente nan no por bisa nada. Di tur manera ta parce nos cu e verkavelingsplannan menciona tur ta pa construi vivienda “pa esun cu por paga”. No tin nada contra esaki, pasobra esun cu por, mester por haya oportunidad, berdad?
Esey sin embargo no ta kita nada di e primordial responsabilidad gubernamental, cualkier cu ta na timon di nos pais, pa atende e grupo cu no por construi o cumpra un cas. Pa colmo, ta previsible cu e problema di vivienda lo bira mas grave ainda. Esaki tin cierto relacion cu nos Editorial di diasabra pasa, unda a atende e problema di e siguiente grupo di migrante Venezolano cu ta bay drenta, manera semper mas tanto como turista, y no ta sali mas… E migrantenan, ilegal pa hopi aña y hayando permiso actualmente, ta pone mas presion riba vivienda, mientras esnan cu lo yega proximamente ta bay ocupa e apartamento y shoponan plama riba henter nos isla, cu e otronan ta laga atras, como nan promer y talvez ultimo opcion. Pa aña 2030 nos por tin un poblacion di sigur 130.000 persona, cu un situacion di vivienda mas problematico cu esun actual.
Nos ta cuatro aña aleha di e famoso 2030 cu yen di meta bunita di ‘desaroyo sostenible’, pero absolutamente nada ainda di atende un problema cu awor caba ta ‘insostenible’, corda na 2030…



