Den un momento historico pa Aruba, Gobierno finalmente a firma acuerdo pa implementacion di fase 1 di e reforma salarial den e sector di enseñansa. Despues di mas cu tres decada di lucha, discusion, y negociacion, Minister di Enseñansa Gerlien Croes, hunto cu Prome Minister Mike Eman, Minister di Finanzas Geoffrey Wever y representantenan di sindicato SEPPA, SIMAR y TOPA, a firma e acuerdo cu lo trece mehoracion significativo den salario y structura di compensacion pa mas cu 1.500 docente na Aruba, cuminsando den 2026.
Minister Croes a bisa den su palabranan cu e logro aki ta fruto di trabou dedica, di un vision cla pa futuro y di un compromiso firme pa duna forma nobo na sistema educativo. Ora cu e gabinete a drenta, e ekipo a cuminsa revisa e trabou preliminar cu tabatin caba den pasado. Reunionnan cu sindicatonan a sigui pronto, unda a mira con por alinea prioridadnan y kico ta e realidad cu docentenan ta enfrenta awendia. E meta tabata cla, pero urgente: ataca e falta structural cu pa mas cu 30 aña a stroba un renumeracion husto pa e maestronan cu ta forma e generacionnan di mañan.
E mandatario a pone atencion riba e rol importante cu docentenan tin den sociedad. El a enfatisa cu nan ta forma parti di e fundeshi di formacion, no solamente pa duna enseñansa academico, sino tambe pa guia y duna apoyo den e crecemento di mucha y hoben. El a remarca cu a pesar di cambionan grandi cu mundo a sufri y e deseonan cu esey a trece den enseñansa, e educadornan a sigui para firme.
“Tur dia nan ta lanta y dedica nan mes na yuda forma nos mucha y hobennan den comunidad, nan ta atende den tur sentido cu educacion di nan, pero tambe ta duna hopi di nan banda pa nan por garantisa enseñansa continuo y alabes tambe garantisa cu aunke tin hopi obstaculo den e desaroyo di mundo awendia, nan ta sigui duna di nan banda na nos comunidad,” el a subraya.
Minister Croes a splica cu e proceso di negociacion cu sindicatonan tabata intenso pero constructivo. Di ambos banda tabatin claridad cu e sistema mester cambia y cu e cambio mester ta basa riba dato y analisis, y no solamente riba deseo. Finalmente, despues di hopi dedicacion, revision y modelacion di e sistema, nan a yega na un acuerdo pa introduci un plan den dos fase.
Fase 1, el a splica, ta consisti di, despues di 30 aña, lo ‘trekgelijk” e renumeracion pa docentenan den enseñansa primario alinea cu enseñansa secundario. No ta desconoci cu tin un discrepancia inmenso riba e salario entre docentenan di enseñansa primario y secundario, hasta si nan tin mesun diplomeering.
Tambe, el a sigui splica, den e fase aki lo uniforma e toelage di tur lidernan di school na 25% y esaki ta bay conta tambe pa nan pensioen. Alabes tambe ta bezig aworaki pa e resto di veld cu ta cay den e schaal di docente haya un aumento. Pues lo tin e gelijktrekking y e resto di veld cu no ta den enseñansa primario, cu ta schaal di docente, ta haya nan prome aumento 2026 y despues atrobe na 2028.
Adicionalmente el a indica cu tur persona cu ta yegando nan edad di pensioen prome cu 2028 lo haya nan ahuste completo pa asina ora cu nan bay cu pensioen nan ta bay cune tambe, y no ta keda sin ricibi locual nan merece.
Pa loke ta e di dos fase, le a splica cu nan ta bay traha riba simplifica e schaalnan. Tin 45 schaal actualmente y e meta ta pa yega na seis schaal, locual lo haci tambe cu e crecmeento salarial ta bira mas factibel. Ademas nan kier uniforma e schaalering di e asistentenan di klas (klassenassintent). Y falta diferente otro grupo tambe cu den e segundo fase lo trek esaki recht.
E compromiso financiero di gobierno ta significativo pa cumpli cu e restructuracion salarial di e maestronan. Pa 2026 so, gobierno lo inverti casi 9,3 miyon florin. Na 2027 e suma lo subi na 11,8 miyon y pa 2028 lo yega rond di 16 miyon. Den presupuesto 2026, minister Croes a indica, lo refleha e prioridad aki y lo tene fondo reserva pa cumpli cu e promesa.
E mandatario tambe a gradici e ekipo tecnico y e diferente departamento cu pa lunas a traha riba coleccion di dato, analisis y modelonan pa yega na un sistema husto pero sostenibel. “Esaki ta bay pa historia. Ta algo cu nos a traha hunto p’e,” el a enfatisa.
Di su banda prome minister Mike Eman tambe a subraya cu e reforma no tabata un tarea facil. “Si tabata facil, no lo a dura 30 aña pa yega aki,” el a bisa. El a recorda cu e tema a ser trata den hopi gabinete y cu e sindicatonan tambe a tene esaki riba nan agenda pa decadas. Pero danki na perseverancia y union di esfuerso finalmente el a bira un realidad.
Prome minister Eman a mustra su aprecio profundo pa maestronan, yamando nan “instrumento fundamental pa cambia futuro di e pais.” El a conta cu su bishitanan semanal den barionan, el a mira di cerca e situacion economico dificil cu hopi famia ta pasa y tambe a mira con maestronan, aunke carga hopi presion, ta sigui sostene e mucha.
“Nos tin cu percura pa e siguiente generacion no lo tin personanan cu ta pasa tanto dolor, tanto sacrificio pa por sobrevivi. Y enseñansa ta e instrumento fundamental pa haci e diferencia ey. Pa nos garantisa cu e siguiente generacion nos tin menos persona cu ta lucha duro pa por pone cabes riba awa ta hopi importante pa nos tin bon educacion y pa nos tin bon educacion nos mester tin maestronan di scol cu ta ser recompensa debidamente,” el a subraya.
Sindicatonan a celebra e logro, pero tambe a enfatisa cu tin trabou por sigui. Magaly Brito di SEPPA a bisa cu esaki ta un momento historico pa docentenan y un premio pa e pasenshi cu nan a tene hopi tempo. E tambe a dedica momento pa reconoce lidernan sindical di antes cu tabata lucha pa mesun meta, aunke nan no a mira e fruto personalmente. Brito a bisa cu e logro aki ta restaura speransa den un grupo cu tabata sinti cu animonan ta baha, sobre todo despues di cambionan drastico den sector y un sistema salarial cu no tabata husto.
Angelique Quijada di SIMAR a expresa emocion grandi. Pa su persona, e firma di e acuerdo ta un honor, sabiendo cu generacion di directivanan sindical a traha pa esaki. “Mi ta super contento pasobra desde cu mi a drenta esey ta e meta cu mi tabatin. Pa traha riba e posicion di maestro y mi ta wak cu e ta ser cumpli. Awe ta e prome fase, nos ta sigui na 2026 na e siguiente fase. Tin hopi mas pa sigui traha riba dje,” el a indica.
Mientras gobierno y sindicatonan mira pa dilanti, e acuerdo aki ta un señal cla cu Aruba ta drenta un era nobo den enseñansa. Un era unda docentenan lo sinti cu nan trabou ta balora, unda structura salarial ta cla y unda sistema ta pensa pa futuro. Pa mucha y famia, esaki ta nifica un entorno di aprendisahe mas fuerte. Pa docentenan, ta nifica dignidad restaura y un renobacion di confiansa den un sistema cu finalmente ta tende nan voz.



