In de afgelopen weken hebben verkeersongevallen met ernstige en zelfs dodelijke gevolgen, waarbij alcoholgebruik een rol speelde, geleid tot grote ontzetting binnen de lokale gemeenschap. Met name twee gevallen van hit-and-run, één in Oranjestad en één in San Nicolas, hebben burgers aan het denken gezet over de cultuur van rijden onder invloed op Aruba.

Een van de meest tragische en ingrijpende incidenten deze maand vond plaats in de eerste week van 2026, toen een echtpaar om het leven kwam bij een hit-and-run op zondag 4 januari op de L.G. Smith Boulevard.

In deze zaak, waarbij de verdachte C. Fernandes met een zwarte SUV met een extreem hoge snelheid reed, werd het echtpaar aangereden waarna hij doorreed en hen achterliet. Het incident veroorzaakte grote maatschappelijke verontwaardiging. Niet alleen vanwege de afschuwelijke manier waarop het echtpaar om het leven kwam terwijl zij een zebrapad overstaken, maar ook omdat de bestuurder, die volgens lokale media onder invloed was, de plaats van het ongeval verliet zonder zelfs maar te stoppen om te zien wat hij had aangericht.

Ter plaatse stelde de forensisch arts het overlijden vast van Josely Paulina Vasquez Gonzalez, geboren op 9 juli 1960 in de Dominicaanse Republiek, en Carlos David Vialez Valerio, geboren op 19 oktober 1971 eveneens in de Dominicaanse Republiek. Zij zijn respectievelijk het eerste en tweede verkeersslachtoffer van 2026.

Het feit dat de bestuurder na het ongeval is gevlucht, heeft voor extra verontwaardiging en verdriet gezorgd.

Nog traumatischer was dat de dochter van een van de slachtoffers, Yhoely Willems, getuige was van het incident. In een interview met Bon Dia Aruba vertelde zij: “Ik herinner me dat ik voelde dat mijn hart scheurde, en daarna, toen ik weer keek, lagen mijn moeder en mijn stiefvader levenloos op de weg.”

De partner van Yhoely Willems, Edwin Willems, ervaart eveneens een immens verdriet dat nauwelijks te bevatten is. Edwin organiseert momenteel een campagne om te waarborgen dat er gerechtigheid komt in de zaak rond de dood van zijn moeder en stiefvader. Dit omdat binnen de lokale gemeenschap het gevoel leeft dat dergelijke verkeersdoden, veroorzaakt door onverantwoord rijgedrag, vaak niet leiden tot een rechtvaardige straf.

Via sociale media deed Edwin Willems een oproep aan het publiek om zich te verenigen in de zoektocht naar gerechtigheid, “niet alleen voor mijn moeder en ons gezin, maar voor alle slachtoffers en families die meemaken wat wij meemaken.” Bij zijn bericht voegde hij meerdere voorbeelden van verkeersdoden toe, waaruit blijkt dat alcoholgebruik en rijden onder invloed vaak een rol spelen, en dat de straffen voor bestuurders die onder invloed rijden in veel gevallen te laag zijn.

Dit heeft een breed maatschappelijk gesprek op gang gebracht over een onderwerp dat inmiddels is uitgegroeid tot een nationale urgentie en dringend aandacht vereist.

“Het is triest dat er op Aruba geen echte straffen zijn,” reageerde S.T. “Hit-and-run is hetzelfde als poging tot moord. En als het slachtoffer overlijdt, is het gelijk aan moord. Er moet hard worden opgetreden in deze zaken.” Hij deed daarnaast enkele concrete voorstellen voor straffen die hij passend acht voor deze misdrijven. “Als iemand betrapt wordt op rijden onder invloed, moet er een hoge boete volgen en moet het rijbewijs voor minimaal zes maanden worden ingetrokken. Verplicht testen voordat men het rijbewijs terugkrijgt om te bewijzen dat men vrij is van alcohol of drugs. Door de belachelijk lage straffen hier blijven mensen zich roekeloos gedragen in het verkeer.”

Aanhoudend patroon in het verkeer

In de afgelopen vijf jaar zijn de aantallen verkeersdoden weliswaar fluctuerend geweest, maar de onderliggende oorzaken van dodelijke ongevallen laten een opvallende continuïteit zien. Gegevens van het Openbaar Ministerie (OM) en berichtgeving in de lokale media wijzen herhaaldelijk op rijden onder invloed en hit-and-run-gedrag als hardnekkige en onopgeloste problemen op de Arubaanse wegen.

In 2021 registreerde Aruba ten minste zeven verkeersdoden, volgens het jaarverslag van het OM, waarbij lokale media meerdere dodelijke ongevallen bevestigden met zowel motorrijders als kwetsbare weggebruikers. Wat 2021 vanuit justitieel perspectief bijzonder maakte, was de expliciete zichtbaarheid van hit-and-run-overtredingen in de cijfers van het OM.

In dat jaar registreerde het OM 119 gevallen van “wegrijden na het veroorzaken van een ongeval”, een opmerkelijk hoog aantal voor een klein eiland. Tegelijkertijd werden 285 gevallen van rijden onder invloed (DUI) geregistreerd. Samen suggereerden deze cijfers al dat gevaarlijk rijgedrag niet beperkt bleef tot momentane fouten, maar vaak ging om bewuste criminele keuzes na het ongeval, zoals vluchten om verantwoordelijkheid of alcoholtesten te ontlopen.

De situatie verslechterde aanzienlijk in 2022. Aruba sloot dat jaar af met 14 verkeersdoden, het hoogste jaarlijkse aantal binnen de vijfjaarsperiode. OM-cijfers toonden 395 gevallen van rijden onder invloed, een significante stijging ten opzichte van 2021.

Hoewel het OM voor 2022 geen totaaloverzicht van hit-and-run-zaken publiceerde zoals het jaar daarvoor, bleef de media-aandacht voor ongevallen herhaaldelijk wijzen op bestuurders die de plaats verlieten, vermoedelijk onder invloed, of beide. De combinatie van een hoog aantal doden en een stijging van het aantal sancties voor rijden onder invloed versterkte de publieke bezorgdheid dat onverantwoord rijgedrag steeds gewoner werd in plaats van uitzonderlijk.

In 2023 daalde het aantal verkeersdoden naar negen, wat tijdelijk enige verlichting bracht. Desondanks liet de OM-statistiek zien dat het aantal gevallen van rijden onder invloed steeg naar 509, het hoogste aantal in de vijfjaarsperiode.

Deze tegenstelling – minder doden maar meer gevallen van rijden onder invloed – suggereert dat politieoptreden mogelijk leidde tot betere detectie, zonder een structurele gedragsverandering teweeg te brengen. Dodelijke ongevallen in 2023 bleven motorrijders, voetgangers en nachtelijke incidenten betreffen, en ten minste één zaak werd onderzocht als hit-and-run, wat onderstreept dat dezelfde risicopatronen bleven bestaan ondanks het lagere dodental.

Eventueel optimisme uit 2023 was echter van korte duur. In 2024 registreerde Aruba opnieuw 13 verkeersdoden, bijna terug op het piekniveau van 2022. Overheidsbronnen en media legden expliciet de link met hoge snelheden, alcoholgebruik en een toename van hit-and-run-incidenten, waaronder dodelijke gevallen waarbij bestuurders slachtoffers achterlieten.

Hoewel de openbare OM-tabellen voor 2024 geen even gedetailleerde cijfers over rijden onder invloed bevatten als in voorgaande jaren, bleef de boodschap van de autoriteiten consistent: gevaarlijk rijgedrag nam toe in plaats van te stabiliseren. Ongevallen aan het einde van het jaar, waaronder de dood van voetgangers en frontale botsingen, benadrukten opnieuw de kwetsbaarheid van weggebruikers wanneer alcohol en onverantwoordelijkheid samenkomen.

Tegen het einde van 2025 registreerde Aruba tien verkeersdoden, volgens berichtgeving op basis van justitie- en politiebronnen. Bon Dia Aruba documenteerde gedurende het jaar meerdere van deze incidenten, waaronder zes verkeersdoden, waarna latere berichten wezen op een nog hoger totaal.

Hoewel officiële OM-gegevens over hit-and-run en rijden onder invloed voor 2025 nog niet beschikbaar zijn, weerspiegelen de dodelijke incidenten zelf vertrouwde patronen: motorongelukken, dodelijke slachtoffers onder voetgangers en zaken waarbij bestuurders aanvankelijk de plaats van het ongeval verlieten. Het ontbreken van definitieve jaarcijfers doet niets af aan de bredere realiteit: het gedrag dat aan het begin van het decennium tot dodelijke slachtoffers leidde, is blijven bestaan.

Over de vijfjaarsperiode van 2021 tot en met 2025 registreerde Aruba meer dan 50 verkeersdoden, met een duidelijke stijging van rijden onder invloed tussen 2021 en 2023 en een aanhoudende aanwezigheid van hit-and-run-gedrag in zowel officiële statistieken als incidentrapportages.

Wat vooral opvalt, is niet alleen het aantal doden, maar de consistentie van de risicofactoren. Rijden onder invloed van alcohol blijft wijdverbreid ondanks politieoptreden, terwijl de bereidheid van bestuurders om ongevalslocaties te verlaten wijst op een dieperliggend probleem van het ontlopen van verantwoordelijkheid en een gebrek aan afschrikking.

Voor wetgevers en handhavers tonen de afgelopen vijf jaar aan dat verkeersdoden op Aruba het resultaat zijn van hardnekkige gedragspatronen die bestand blijken tegen kortetermijninterventies. Om die reden eist de gemeenschap dringend veranderingen in de vervolging, berechting en bestraffing van deze zaken.