Ayera via otro medio di comunicacion Sr. Hubert Dirks di Compra LTD a bati alarma pa un situacion preocupante pa Aruba, unda el a bisa cu productonan fresco manera berdura y fruta lo mira un aumento di prijs. Tambe el a cuestiona si Aruba lo mira un scarsedad di producto, enfatisando e posicion di Aruba memey di e guera andando den Medio Oriente.
Segun Dirks ta splica, pa via di e guera di Merca y Israel cu Iran, barconan di carga ya ta mirando un aumento den prijs di combustible, cual Dirks a subraya ta importante pa nan transporta productonan rond mundo. Dirks ta splica cu pasobra companianan di carga lo mester paga mas pa combustible, Aruba na su turno lo mester paga mas pa importacion—aumentonan cu consumidornan lo mira back den prijs di producto na supermercado.
Di e productonan cu lo mira un aumento den prijs, Dirks ta menciona fruta y berdura cu ta yega Aruba for di Miami tur siman. Manera e ta splica, e productonan aki ta ser transporta di California te Miami—un biahe di al menos dos dia, pues ta rekeri combustible pa trucknan di carga. Ademas mester pensa riba e biahe maritimo di Miami Aruba.
Productonan cu ta bin di paisnan mas leu manera Brasil, e prijs lo ta aun mas halto. Dirks ta adverti cu lo mester tene cuenta cu inflacion na Aruba, cual e isla ta absorbe di otro paisnan cu tambe a ser afecta pa e guera den Medio Oriente.
Un otro punto cu Dirks ta trece dilanti ta un posible scarsedad den productonan. Segun e ta bisa, door cu Aruba ta importa hopi menos compara cu paisnan grandi, e lo mester paga hopi mas pa nos por tin tur producto cu ta custuma di tin. Y esaki ta señala e preocupacion di inseguridad alimentario—algo cu Dirks a bisa gobierno mester tuma hopi mas atencion riba dje, y algo cu Bon Dia Aruba mes a trece dilanti varios biaha den e ultimo añanan.
Produccion domestico di cuminda na Aruba ta minimo, y ta conoci cu mayoria cuminda riba e isla ta danki na e mecanismo di importacion. E dependencia aki pa hopi tempo a ser sosteni pa un economia fuerte impulsa pa turismo, cu ta genera e divisa necesario pa cumpra cuminda den exterior. Sinembargo, crisisnan mundial recien a expone e fragilidad di e modelo aki. E pandemia di COVID-19 a demostra con lihe entradanan di turismo por cay, strobando e mecanismo mes cu ta permiti importacion di cuminda. Guera, restriccion di comercio y interupcionnan relaciona cu clima ta remarca mas ainda e riesgonan di depende casi completamente riba mercadonan externo pa necesidadnan basico.
Den contexto di guera y instabilidad politico, Bon Dia Aruba a mencion algun luna atras caba e consecuencianan cu nos ta enfrenta pa via di e politica di presidente Mericano Donald Trump. Prome tabatin e tarifanan di importacion contra varios pais na mundo y awor un guera lansa pa Merca y Israel contra Iran ta poniendo presion riba transportacion di producto y prijs di combustible.
Nos a indica caba cu nos lo mester alternativa anto y no lo mester warda te na ultimo pa busca nan. Sinembargo, nos ta mirando un tendencia di e gabinete aki pa keda keto tocante situacionnan cu por trece efectonan significativo pa pueblo di Aruba.
Sr. Dirks a menciona cu el a trece e tema varios biaha cerca gobierno, pero su preocupacionnan no ta hayando oido.
Esaki no ta prome biaha cu gobierno ta kedando keto tocante posible desaroyonan negativo pa Aruba. E silencio di parti esnan encarga cu gobernacion di Aruba ta sigui trece duda den comunidad, unda varios ta cuestiona si gobierno ta prepara mes.
Nos ta reconoce cu seguridad alimentario no ta responsabilidad di un solo ministerio of sector. Agricultura, comercio, salud, educacion, politica di clima y proteccion social tambe ta hunga un rol importante pa mitiga consecuencianan negativo. Sinembargo, si gobierno no bin cu medidanan importante y rapidamente, Aruba por bira aun mas vulnerable pa crisis rond mundo cu ta menasa nos seguridad alimentario.



