Aruba, maar ook Curaçao en Bonaire, moeten zich voorbereiden op een aanzienlijke stijging van de brandstofkosten. King Ocean, de enige rederij die cargodiensten levert aan deze eilanden, heeft onlangs een forse verhoging van de transporttarieven aangekondigd.

Met ingang van 12 april zullen de kosten voor het vervoeren van containers bijna verviervoudigen. De prijs voor een container van 20 voet stijgt van 200 Amerikaanse dollar naar 700 dollar. Voor een container van 40 voet gaat het tarief omhoog van 400 naar 1.400 dollar. Alle tarieven, inclusief de kubieke meterprijs, zullen sterk toenemen. De impact op de prijzen zal aanzienlijk zijn.

Ondernemer Stephen Daal reageerde op sociale media en benadrukte dat deze stijging niet betekent dat de vrachtprijzen met 300 procent toenemen, maar dat bijvoorbeeld de Bunker Surcharge voor een container van 40 voet met 250 procent stijgt. “Dit leidt tot een stijging van de vrachtkosten van ongeveer 25,4 procent voor een 40-voets container,” lichtte Daal toe.

De zogenoemde Bunker Surcharge, ook bekend als de Bunker Adjustment Factor (BAF), is een extra toeslag die rederijen mogen rekenen om plotselinge en sterke stijgingen van brandstofprijzen op te vangen. ‘Bunker’ verwijst naar de zware stookolie die door grote schepen wordt gebruikt. Aangezien brandstof een van de grootste operationele kostenposten is voor containerschepen, gebruiken rederijen deze toeslag om kostenstijgingen door te berekenen aan hun klanten in plaats van deze zelf te absorberen.

Deze aangekondigde verhoging komt bovenop eerdere kostenstijgingen van King Ocean, waaronder een algemene prijsverhoging die in januari 2026 van kracht werd, evenals andere bijkomende heffingen, zoals terminalkosten die in 2025 werden ingevoerd. Deze stijgingen troffen in eerste instantie vooral routes tussen de Verenigde Staten, het Caribisch gebied, Midden-Amerika en Zuid-Amerika.

De stijgende brandstofkosten waren te verwachten. Dit past binnen de wereldwijde ontwikkelingen, waarbij de prijzen sterk zijn gestegen als gevolg van het conflict in het Midden-Oosten. Ook de impact van aanvallen op Venezuela kan niet worden uitgesloten en draagt bij aan een verhoogd risico voor maritiem transport in de Caribische regio.

Naast stijgende olieprijzen nemen ook de verzekeringskosten toe. Analyses tonen aan dat maritieme verzekeringspremies fors zijn gestegen, met name voor schepen die door de Straat van Hormuz varen, een cruciale route voor energievoorziening. Deze ontwikkelingen zullen leiden tot aanzienlijke inflatiedruk.

“In sommige gevallen zien we stijgingen van meer dan duizend procent. Oorlogsrisicoverzekeringen bieden essentiële bescherming voor scheepseigenaren die te maken hebben met mogelijke schade door conflicten of terrorisme. Normaal gesproken worden deze verzekeringen op jaarbasis afgesloten, maar in risicogebieden kunnen ze ook per reis gelden.

Bovendien hebben verzekeringsmaatschappijen aangekondigd niet langer automatisch schepen te verzekeren die door risicogebieden varen, mede omdat het verzekeren van ladingen met een waarde van miljarden extreem kostbaar is geworden. Een modern containerschip met een capaciteit van acht- tot tienduizend containers kost al snel zo’n 100 miljoen euro, terwijl de lading aan boord vaak nog meer waard is. Samen kan dit oplopen tot meer dan één miljard euro.

Ongeveer 90 procent van alle goederen wereldwijd wordt over zee vervoerd. De overige 10 procent gaat via vrachtvliegtuigen.”

De markt voor scheepsverzekeringen wordt grotendeels bepaald in Londen, bij Lloyd’s, waar al aanzienlijke premieverhogingen zijn geregistreerd, vooral voor schepen die door conflictgebieden varen. De impact hiervan is wereldwijd merkbaar.

Daarnaast zijn logistieke aanpassingen noodzakelijk om de risico’s te beperken. Zo bevinden zich ongeveer honderd Nederlandse schepen in het Midden-Oosten die op zoek moeten naar extra verzekering en alternatieve routes. Ook moeten alternatieve havens worden gezocht om containers te lossen, wat extra kosten met zich meebrengt en een bredere impact heeft op de wereldeconomie.

Volgens econoom Rendell de Kort is het niet uitgesloten dat verzekeringsmaatschappijen de risico’s en premies ook doorberekenen naar andere routes. Bovendien heeft de ABC-route zelf risico’s gekend, onder andere toen de Verenigde Staten Caracas aanvielen en de spanningen met Nicolás Maduro opliepen.

Feit blijft dat, of het nu gaat om brandstof- of verzekeringskosten, de inflatiedruk aanzienlijk zal toenemen. “Een stijging van 25 procent (zoals berekend door Stephen Daal) is significant,” aldus De Kort.

Daal riep de regering in zijn reactie op om de impact te beperken door invoerrechten en BBO aan de grens te verlagen, en door het heffen van deze belastingen op basis van de zogenoemde CIF-waarde (Cost, Insurance and Freight) te schrappen.

“Waarom moet een importeur belasting betalen over zowel verzekering als vracht? Dat is feitelijk een vorm van officiële diefstal die teruggaat tot de tijd dat de Benelux-landen economisch samenwerkten,” stelde Daal. Omdat deze regeling destijds ook voor de Nederlandse Antillen gold, heeft Aruba dit systeem overgenomen.

Volgens De Kort is een dergelijke correctie het overwegen waard. Ook kan worden gekeken naar de manier waarop belastingen worden berekend bij prijsstijgingen, zodat de schok minder hard aankomt.

“Dit is een belangrijk onderwerp binnen de discussie over fiscale hervorming. Het gaat om structurele veranderingen met blijvende gevolgen. Maar die discussie moet worden losgekoppeld van wat er nu direct moet gebeuren,” benadrukte De Kort.

Hij stelde dat er nu eerst een antwoord moet komen op de huidige crisis, en dat tegelijkertijd moet worden nagedacht over de lange termijn. “De schok is extern en tijdelijk. De overheid heeft bovendien beperkte fiscale ruimte. Het is niet verstandig om een tijdelijke schok met structurele maatregelen op te lossen. Dat kan leiden tot een gat in de begroting, waardoor er later minder ruimte is om nieuwe schokken op te vangen.”

King Ocean heeft momenteel een monopoliepositie op de route tussen de Verenigde Staten en de ABC-eilanden. De Aruba Fair Trade Authority (AFTA) heeft deze positie geanalyseerd en onderzoekt de mogelijkheid om meer concurrentie toe te laten op deze route, in het belang van de consument.