Aruba ta enfrenta un pregunta fundamental: na ken su bienestar nos politica gubernamental ta duna prioridad? Na e pueblo cu a deposita su confianza den Gobierno, of na e oportunidadnan di inversion cu ta atrae capital stranhero na nos isla?

E pregunta aki no ta implica cu inversion stranhero y bienestar di e pueblo mester ta den conflicto. Al contrario, nan por complementa otro. Pero pa esaki sosode, crecemento economico mester traduci den oportunidadnan concreto pa nos ciudadanonan.

Mientras Gobierno ta anuncia inversionnan den auto nobo pa polis, asfaltamento di caminda y infrastructura publico, hopi famia Arubiano ta enfrenta otro realidad. Costo di bida ta representa un carga considerable, prijs di tereno y cas ta cada bes mas dificil pa alcansa, y e posibilidad pa un ciudadano construi su propio vivienda ta bira un reto grandi.

E inversionnan publico aki ta necesario y merece reconocemento. Sin embargo, nan no mester kita atencion for di e preguntanan mas amplio tocante accesibilidad di vivienda, poder di compra y calidad di bida.

Nos no ta contra inversion stranhero ni contra desaroyo economico. Pero nos mester sigui haci un pregunta importante: progreso pa ken, y con nos ta comparti e beneficionan di e progreso ey?

Ni riba nan propio tereno e famianan por traha nan futuro

Un di e asuntonan cu merece mas atencion ta e exigencianan relaciona cu verkaveling di tereno.

Un famia Arubiano cu tin su propio tereno eigendom y cu kier parti esaki entre su yiunan pa nan por construi nan cas, por enfrenta condicionnan estableci . Dependiendo di e proyecto y e condicionnan aplicabel, esaki por inclui e construccion di caminda asfalta of pavimenta.

E gastonan relaciona cu e infrastructura por representa un carga financiero considerable, specialmente pa un famia cu su intencion principal no ta desaroyo comercial, sino vivienda pa su yiunan.

Na mesun momento, tin tereno cu Gobierno ta pone na disposicion unda e camindanan no necesariamente ta asfalta of pavimenta desde principio.

Esaki ta lanta un pregunta legitimo: ta existi diferencia den e exigencianan aplicabel na verkaveling priva y na tereno cu Gobierno ta entrega? Y si ta asina, cua ta e base legal y practico pa e diferencia ey?

Por tin diferencia entre e situacionnan legal y e responsabilidadnan di cada parti. Precisamente p’esey ta importante pa Gobierno splica e criterionan cu claridad y transparencia.

Si e exigencianan ta destina pa garantisa bon infrastructura, acceso y seguridad, e aplicacion di e principionan aki mester ta consistente y proporcional.

Un famia cu kier yuda su yiunan pa nan por construi nan propio vivienda merece un procedemento cu ta tene cuenta cu e naturaleza y e capacidad financiero di e proyecto.

Gobierno por considera si tin espacio pa un enfoke diferente pa particion di tereno entre miembronan di un famia, sin compromete seguridad, acceso ni calidad di infrastructura.

E inversionista tin capital, e Arubiano mester bay banco

E mercado inmobiliario di Aruba ta atrae interes di cumprado local y internacional. Esaki por genera inversion, actividad economico y oportunidadnan nobo.

Sin embargo, e diferencia den capacidad financiero entre cumpradornan por influencia e oportunidadnan den e mercado.

Un inversionista cu tin capital disponibel por presenta un oferta y finalisa un transaccion relativamente lihe. Un ciudadano Arubiano cu depende di financiamento bancario mester pasa door di un proceso di aprobacion, cumpli cu exigencianan di hipoteca y, den hopi caso, aporta placa propio.

Durante e proceso ey, un propiedad por wordo bendi na otro cumprador.

E makelarnan ta cumpli un funcion legitimo den e mercado inmobiliario, y inversionistanan stranhero por contribui positivamente na nos economia. E preocupacion no ta dirigi contra nan como persona of grupo.

E pregunta principal ta: con nos por garantisa cu e mercado inmobiliario ta sigui ofrece oportunidadnan realista pa e cumprado local?

Sin un politica di vivienda y tereno cu ta tene cuenta cu e diferencia den poder di compra, tin riesgo cu un parti di nos poblacion lo enfrenta cada bes mas dificultad pa haya propiedad.

Tereno na Aruba no ta solamente un activo financiero. Pa hopi famia, e ta representa stabilidad, seguridad y e posibilidad pa e siguiente generacion traha un futuro riba su propio isla.

Airbnb ta crece, pero unda e control?

E crecemento di Airbnb y otro forma di huur turistico di corta duracion ta un desaroyo cu merece evaluacion continuo.

E actividad aki por genera entrada adicional pa propietarionan y contribui na e oferta turistico di Aruba. Na mesun momento, ta importante pa compronde su impacto riba e mercado di vivienda.

Cuanto propiedad ta debidamente registra? Cuanto ta cumpli cu e exigencianan di permiso y belasting? Y den ki medida vivienda cu por a sirbi e mercado local ta wordo destina pa huur turistico?

No tur propiedad cu ta wordo uza pa huur turistico necesariamente lo a wordo ofreci pa vivienda local. P’esey ta importante pa basa decisionnan riba dato confiabel, en bes di suposicion.

Cu informacion adecuado, Gobierno por determina si ta necesario pa adapta e reglamentacion, fortalece e supervision of introduci medidanan pa mantene un ekilibrio entre actividad turistico y disponibilidad di vivienda.

E reto no ta pa frena inversion, sino pa garantisa cu desaroyo turistico y necesidadnan di vivienda por existi hunto den un manera sostenibel.

Mas turista no kiermen automaticamente mas bienestar

Turismo ta un di e pilarnan principal di nos economia y ta genera empleo, entrada y oportunidadnan comercial.

Sin embargo, crecemento den cantidad di bishitante no ta automaticamente nifica cu calidad di bida di tur ciudadano ta mehora den e mesun proporcion.

Mas actividad turistico ta aumenta e demanda riba awa, electricidad, caminda, infrastructura, servicio publico y medio ambiente.

P’esei ta importante pa evalua crecemento turistico no solamente den cantidad di bishitante of entrada economico, sino tambe den su contribucion real na bienestar di nos poblacion.

AHATA tambe a expresa preocupacion tocante e ritmo di crecemento turistico y e importancia di calidad di bida. E señalnan aki merece atencion como parti di un debate mas amplio tocante e futuro di turismo na Aruba.

E meta no mester ta solamente pa Aruba ricibi mas turista. E meta mester ta pa turismo contribui na un calidad di bida cada bes miho pa e pueblo Arubano.

E preocupacionnan no ta limita na e mercado inmobiliario y turismo. Comerciantenan Uni Aruba (CUA) tambe a expresa preocupacion tocante falta di control riba actividadnan comercial informal y ilegal, cu segun e organisacion por crea competencia desleal pa negoshinan cu ta cumpli cu nan obligacionnan legal y fiscal. Na mesun momento, AHATA ta pidi mas atencion pa e ritmo di crecemento turistico y calidad di bida di nos ciudadanonan. Esakinan ta señalnan cu merece evaluacion serio. E reto no ta solamente pa dispone di reglamentacion adecuado, sino tambe pa garantisa supervision, cumplimento y un vision di desaroyo cu ta pone e ciudadano Arubiano na prome luga.

Inversion den servicio publico ta necesario, pero no ta e unico midi di progreso

Inversion den auto pa polis, asfaltamento di caminda y otro obra di infrastructura ta importante pa funcionamento di nos pais.

Gobierno merece reconocemento ora proyecto ta wordo ehecuta eficientemente y ta genera beneficio concreto pa comunidad.

Na mesun momento, e inversionnan aki ta forma parti di e responsabilidadnan regular di Gobierno y mester wordo evalua hunto cu otro prioridadnan social y economico.

E ciudadano ta contribui mediante belasting y tin derecho di spera servicio publico adecuado, seguridad y infrastructura di calidad.

Pero e calidad di gobernacion no ta wordo determina solamente door di cantidad di proyecto anuncia of inaugura.

E ta wordo determina tambe door di resultado cu e ciudadano ta experimenta den su bida diario.

Cuanto famia por cumpra un cas? Cuanto hoben tin oportunidad pa haya un tereno? Cuanto famia por desaroya su propio propiedad pa vivienda di nan yiunan? Y con e negoshinan local ta logra mantene nan actividad den un ambiente di competencia husto?

E preguntanan aki merece e mesun atencion cu inversionnan den infrastructura y servicio publico.

E pueblo votador mester por sinti e progreso

Durante campaña electoral, partidonan politico ta presenta nan vision di progreso, oportunidad, vivienda y un futuro miho.

Despues di eleccion, ta importante pa e ciudadanonan por reconoce e promesanan aki den decisionnan y resultadonan concreto.

Desaroyo turistico, inversion stranhero y crecemento di e mercado inmobiliario por contribui positivamente na nos economia. Pero nan mester ta acompaña door di un politica cu ta fortalece e oportunidadnan di e poblacion local.

E reto ta pa evita cu e diferencia entre crecemento economico y bienestar social ta bira cada bes mas grandi.

Aruba tin mester di un vision di desaroyo cu ta combina inversion cu responsabilidad social.

Esaki ta inclui vivienda accesibel, evaluacion di exigencianan di verkaveling, supervision efectivo riba huur turistico, cumplimento di reglamentacion comercial y evaluacion continuo di e capacidad di nos isla pa sostene crecemento.

Esaki no ta un cuestion di scoge entre e inversionista y e ciudadano. Ta un cuestion di crea un ekilibrio den cua desaroyo economico ta beneficia e pais y su poblacion.

Aruba no ta solamente un destino turistico. Aruba ta nos cas.

Inversion stranhero por contribui na nos economia. Turismo ta un pilar importante di Aruba. E contribucion di ambos merece reconocemento.

Pero e exito di un pais no por wordo midi solamente den cantidad di hotel, turista, inversion of transaccion inmobiliario.

Un pais ta exitoso tambe ora su ciudadanonan tin oportunidad real pa traha nan futuro, cumpra un cas, cria nan yiunan, desaroya un negoshi y biba cu dignidad.

Si Aruba ta bira cada bes mas atractivo pa inversion, pero un parti di nos poblacion ta experimenta mas dificultad pa participa den e oportunidadnan economico, anto ta necesario pa evalua si nos politica ta produci e ekilibrio desea.

E debate aki no mester ta un confrontacion entre ciudadanonan, Gobierno y inversionistanan. E mester ta un invitacion pa reflexion, dialogo y decisionnan cu ta tene cuenta cu e interes di nos isla riba termino largo.

Gobierno tin e responsabilidad pa prercura cu progreso economico ta traduci den bienestar real pa e pueblo cu e ta representa.

Y p’esey e pregunta ta keda:

PA KEN BO TA GOBERNA? PA E PUEBLO VOTADOR OF PA E INVERSIONISTA STRANHERO?