aeropuerto airport Reina Beatrix

E percepcion y opinion publico tocante Aruba ta ricibiendo varios golpi fuerte den ultimo tempo. Prome, e golpinan aki tabata bin for di residentenan local, kende nan opinion y percepcion pa cu turismo tin tempo caba birando cada biaha mas negativo, pero awo e opinion y percepcion negativo aki ta uno cu e mesun bishitantenan di e isla ta comparti y te hasta plama riba rednan social.

For di un tempo atras Aruba ta birando un destino cu ta hayando mas popularidad cu e era nobo di rednan social, mas specificamente TikTok, unda cu hopi facilidad tanto local como turista por comparti imagen y video tocante e isla, ilustrando e isla di e manera cu nan kier haci esaki, tanto pa bon como pa malo.

Di e banda local, for di un tempo atras caba varios medio local y residentenan ta reportando tocante e diferente problema cu sobreturismo ta causando na Aruba, cu e conocido activista Nigel Maduro publicando un video riba su pagina di Facebook den cual por mira un biaha mas un cantidad di vehiculo UTV ta core den partinan fragil di naturalesa. E uso di vehiculonan all-terrain (ATV) y utility terrein vehicles (UTV) na Aruba ta algo cu for di hopi tempo caba ta debati, ya cu habitante y bishitantenan ta trece preocupacion riba daño na medio ambiente, salud publico, y e impacto riba bida di comunidad.

Cu tournan off-road keto bay un actividad popular pa turistanan cu ta busca aventura, cu algun proveedor awo ta hasta promociona cu nan ta e “unico” tour cu ta bay te na cierto partinan di Aruba, e discusionnan riba rednan social ta refleha e intrankilidad tocante con e vehiculonan aki ta ser usa y regula rond di e isla. Den e tempo aki nos a reporta cu residentenan cu ta biba cerca di rutanan cu ta usa frecuentemente a describi interupcionnan diario, cu un di nan comentando cu henter un bario mester soporta stof, zonido duro, y hasta holor di combustibel toxico cu ta drenta casnan, siete dia pa siman for di mainta trempan te bahada di solo.

Banda di esaki, tambe tin e problema di aglomeracion di turista, cual ta birando un problema cu ta keda crece y bini dilanti, afectando e bida diario di habitantenan cu ta biba hasta fuera di areanan turistico. Por ehempel, a causa di e mesun tournan anteriormente menciona cu entre otro, UTV/ATV, turistanan ta yegando areanan cu antes tabata frecuenta pa habitantenan local. Hopi ciudadano ta señala e hecho cu e situacion aki ta bisto na diferente parti di e isla, por ehempel na Baby Beach, Mangel Halto, Eagle Beach, cu aunke ta lugarnan cu ta conoci pa atrae turista, e volumen di persona ta bira hopi.

Pa loke ta trata e banda di nos bishitantenan, nos mesun turistanan su percepcion di Aruba ta cambiando, cu cada biaha mas comentario negativo surgiendo tocante e isla y plamando riba e mesun rednan social, unda na momento cu bo busca Aruba, banda di e bunita paisahe por mira tambe publicacion di localnan ta denuncia e diferente puntonan anteriormente menciona y turistanan cu a bini caba ta publica un mal “review” tocante Aruba.

Un di e videonan cu a plama riba TikTok, ta di un turista cu ta comparti su opinion di Aruba despues di un biahe. Den su storia, e ta splica cu el a paga 10.000 dollar pa bin Aruba y cu e no a disfruta di su vakantie, cual el a reserva alrededor di 2 pa 3 luna prome cu e biahe a tuma luga. Segun e turista, varios hende ta compartiendo e prijs cu nan a paga pa bin Aruba pero a comenta cu “tur hende ta diferente y tabata mi prome biaha saliendo for di e pais cu mi yiu muhe” pues e ta sigui conta cu el a mira un persona ta graba un video di e paisahe di e beach tras di e hotelnan, y a mira cu su hotel tabata banda di nan tur, cu tur ta na “e mesun luga” y “lama” pero ta splica cu su problema no tabata e hotel.

Su intencion tabata di keda na palm beach, e tabata kier ta den area turistico y ta splica cu e tabata cerca di ciudad, e restaurantnan y tabata na un punto central. “Nos ta di Pennsylvania … dus ora bo ta biahando 8 ora pa yega un caminda y bo ta aterisa y bo ta wak rond, bo ta anticipa cu bo lo topa cu paraiso. Bo ta mira tur e videonan aki online cu beachnan mas hermoso na mundo” pero segun su experiencia, esaki no tabata e caso.

Su videonan tocante Aruba a genera hopi reaccion di tanto turistanan cu stima Aruba como localnan cu ta defende nan isla, bisando cu e no a bishita e partinan di e isla unda si ta representa e imagennan cu ta bira online, pa cual el a comenta cu “mi a bay eagle beach, baby beach, mi a bay flamingo island, mi a haci tur cos, mi ta djis bisando cu un hende manera ami cu ta stima biaha y ta stima drumi riba beach y awa cla, santo blanco, esey no ta loke ami a mira na Aruba. E ciudad tabata vies, e tabata sushi, e cuminda no tabata bon, e cuminda tabata vies y mi a come na varios diferente luga, tur e luganan cu tiktok a bisa. P’esey mi ta haci e video, pa bisa e berdad honesto di mi opinion.”

Den su serie di video tocante su biahe pa Aruba, el a menciona varios diferente factor cu a haci su biahe uno cu lamentablemente e no a disfruta, y den e video aki el a contesta e defensa di varios di e puntonan aki; “Mi ta compronde bo no por controla tempo, ni ki ora ta yobe, of si beach tin seaweed riba dje, e awa no ta asina cla manera den potret, pero mi a keda pa 6 anochi y 7 dia y mi a bay lama casi tur dia y na varios diferente lama y e no tabata manera e potretnan y videonan cu mi a mira online, y esaki ta mi opinion. Pa tur hende cu ta un fanatico grandi di aruba, mi ta hopi gradici cu bo a stima Aruba y a disfruta, pero ami a bay otro beachnan cu ta laga Aruba atras.”

E turista a conta tambe cu durante su biahe na Aruba el a bira malo y a nombra esaki como un di e motibonan dicon e no a disfruta su biahe. Contestando e comentarionan tocante esaki, el a splica cu e “ta compronde cu bo por bira malo varios caminda fuera di bo pais si bo no ta cauteloso, pero si, mi a haya e.coli ora mi tabata na Aruba, mi a bira asina malo cu mi tin casi 2 luna ta lidia cu esey ainda … y e ta door di carni cu mi a come na aruba. Pues claramente e hecho cu mi tabata malo, a stroba mi experiencia.”

Ademas di e puntonan aki, el a comparti cu den su opinion “nada no tabata bal e placa. Taxi tabata un estafa, isla di flamingo no ta bal ni 1 dollar” expresando tambe su disgusto cu te hasta pueblo di Aruba, contando cu “tur hende ta bisa, ‘nan ta hopi lief aya’, y esey ta great, tabatin hopi bon hende, pero nan tabata estafa tambe cobrando 60 pa 80 dollar pa cosnan cu mester a ta 20 pa 40 dollar, probechando di’mi completamente. No haci manera Aruba ta un luga grandioso unda tur hende ta bon hende, pasobra esey no ta e caso.”

Otro factor cu a influencia su opinion, ta e biento cu cual el a topa aki na Aruba. “Atrobe mi lo menciona biento pasobra hende semper ta bisa cu e ta un luga cu hopi biento. Mi tabata sa cu lo tin biento pero nan no a bisa cu e ta yega un punto unda e no ta confortable. Bo no por ni sikiera relaha of come na lama, tur cos ta bulando rond, stoel ta dal bo na bo lomba, petchi ta bula bay, e no ta un biento confortable cu ami kier ora mi ta bay na vakantie.”

E serie di videonan cu el a publica a haya un gran variedad di reaccion, impulsando un combersacion tocante e ‘berdadero Aruba’ y con esaki realmente ta, cu un banda defendiendo e isla y e otro banda di acuerdo cu e turista, expresando cu nan tampoco no a disfruta nan experiencia na Aruba.

Cu esaki nos ta mira cu e opinion publico tocante Aruba ta cambiando di tur dos banda, tanto na nivel local como internacional. Como un isla cu ta depende fuertemente riba turismo, si nos hendenan, ken ta esnan cu ta traha den e sector aki y ta mantene e imagen di Aruba, stop di sostene esaki y turistanan cada biaha ta comparti nan version di un Aruba diferente na e producto cu ta bende, den un era unda rednan social ta e fuente principal di informacion y ‘review’, Aruba por perde posible turistanan y di e manera aki debilita su unico pilar economico actual.

Temponan ta cambiando y accion ta hopi mas urgente cu nunca. Tanto pa e proteccion di Aruba su naturalesa, e proteccion di su habitantenan como e proteccion di su economia.