Den e mihor estilo di Hollywood gobierno di Donald Trump a cana drenta e bar, a bay cu e bandido principal, pasobra esey e ta, menazando e otro supuesto delincuentenan presente… So far, so good? Segun Trump si, pasobra el a laga como menaza e bloqueo di barco petrolero cu kier drenta o sali di e puertonan di despacho di petroleo, loke ta impedi Venezuela cobra pa su petroleo, e fuente principal di divisa di e pais. Y esey lo ta suficiente pa spanta henter un dictadura militar/policial, intimamente liga na e partido socialista di Chavez/Maduro? Un señal den ki direccion e asunto por bay ta e declaracion di e vice-presidente Delcy Rodriguez, cu tabata mesun beligerante cu e discurso di Trump. Segun su declaracion Venezuela no ta bira colonia di ningun otro nacion, dunando di conoce cu e pais ta den man ainda di e dictadura. Trump ta bisa cu no ta descarta un ‘segundo ola’ pa impone su voluntad na e pais, cu obviamente e no ta controla. Pa continua e comparacion haci, nan a core sali di e bar, gabando cu tur cos ta bao control. No ta asina, pero pa un vista realistico di e situacion actual, mester contempla e condicionnan concreto di e caso. Manera nos a splica den algun annterior Editorial, Venezuela no ta Panama. Panama ta un pais chikito, unda su centro di gobierno tabata practicamente rondona pa cuartel militar Mericano. Venezuela ta un pais di 30 miyon hende y di mas di 900.000 km2, cu extension enorme di area forestal casi sin poblacion. Ademas cu un dictadura cu a consolida su poder uniforma y via milicia Chavista den mas di 25 aña, cu no necesariamente ta bay entrega nan poder sin mas, a menos cu tin un division serio entre nan, unda unparti si ta dispuesto di negocia cu gobierno di Trump. Te awor no por bisa cu esey ta e caso. Conclusion preliminar: Trump su ‘segundo ola’ por bira un guera di varios aña, unda lo ta dificil pa desarma y ‘pacifica’ henter e pais, pa e empresanan petrolero Mericano por drenta pa explota petroleo Venezolano, manera Trump tin como su meta principal. Principal pasobra e tema a domina su promer rueda di prensa completamente, unda yega na condicion pa eleccion democratico no ta programa ainda mes. E pais ta den man di e dictadura ainda anto, cu e duda cu Trump lo haya cooperacion di e gobernantenan Venezolano actual, mucho menos papia di un papel den cualkier sentido pa oposicion politico.

Mientras mester warda pa mira con e situacion na e pais ta sigui, ta importante contempla kico ta pasando na nivel internacional. Manera semper por dividi e reaccionnan segun e pensamento ideologico di cada un. Rusia y China a desaproba e secuestro, pero ni siquiera cu e insistencia di custumber. Oposicion na Merca ta preocupa pa e ilegalidad – obvio- di e operacion, pero esey no lo impresiona tanto. E suceso aki ta mas bien expresion di poder politico y militar bruto, sin ningun tipo di disfraz ni hustificacion camufla. En realidad e accion Mericano ta un confirmacion di e rumbo strategico cu e gobierno derechista di Trump a tuma, tambe den nan accionnan na nan pais mes, unda ley y derecho tampoco ta parce relevante mas. Por observa cu aki Merca a join e dos otro superpodernan, Rusia y China, aumentando asina e cantidad di pais sin consideracion pa derecho internacional na tres, cu ademas tin derecho di veto den Conseho di Seguridad di Nacionnan Uni, cu awor sigur a bira un ‘side-show’ di poco relevancia. Un señal preocupante cu nos ta bayendo den direccion di un mundo aregla segun gusto di e podernan economico y militar principal, unda e demas paisnan lo mester somete nan mes na e deseonan di e podernan grandi, cada un dentro di nan region autodeclara como propiedad.

E pregunta cu ta surgi, mas cu tur cos encuanto e posicion di Merca, ta si tur cos ta bayendo na nan fabor. Esey no ta asina, sigur no riba tereno economico y financiero. E pais por a mantene un debe publico exorbitante pa via di e posicion global como moneda di reserva di e dollar, pero esaki ta basa riba confianza, cu gradualmente ta desapareciendo. Esaki ta haya expresion entre otro den e posicion di bono (bonds) Mericano, unda varios pais a cuminza deshaci di por lo menos un parti di loke nan tin inverti te awor den bono. E otro peligro pa e posicion di dollar ta cu hustamente e accionnan di gobierno di Trump, confrontando henter mundo cu impuesto halto di importacion, tabatin como consecuencia cu anterior aliado y enemigo por igual ta buscando con pa haci negoshi sin envolve Merca. Tin hopi acuerdo comercial ta core caba sin haci uso di dollar y e accion claramente imperialista na Venezuela ta sirbi como extra ‘wake-up call’ pa otro pais pa sigui busca relacion economico lagando Merca un banda. Y tumando na cuenta cu ni e industrianan crucial pa aparato militar Mericano no por opera sin importacion di un parti sustancial di nan material, esaki ta ilustra un debilidad cu por bay tin su consecuencia, pasobra mundo economicamente a evoluciona den otro direccion; hegemonia mundial Mericano no ta mas loke e tabata.Haci negoshi di forma stabil te awe ta un cuestion di confianza mutuo; gobierno di Trump ta cabando rapidamente cu e confianza ey, bao di (anterior) amigo y enemigo por igual. Cu e ‘problema Venezuela’ colga den aire sin solucion, 2026 por bira mas turbulento ainda cu 2025…