
Gobierno kier subi salario minimo cu mas o menos 34% den tres aña, pa cera e diferencia cu e bestaansminimum. Pero e diferencia ey por bira mas chikito for di e otro banda tambe: ora e costo di bida baha, e bestaansminimum ta baha.
Internet ta un ehempel cla. Desde e siman aki, un famia na Corsou por haya un conexion di Starlink di 100 Mbps, mas cu suficiente pa un cas, pa XCG 71 pa luna. Na Aruba, e plan regular di fiber mas barata di Setar ta costa Afl. 139. Den e bestaansminimum di Oficina Central di Estadistica (CBS), comunicacion ta costa Afl. 179 pa luna pa un famia di cuater persona. CBS ta uza e clasificacion internacional COICOP di Nacionnan Uni, y den e clasificacion ey, comunicacion ta inclui acceso na internet. Spaar Afl. 68 ta casi 40% di esey. Si Gobierno aproba Starlink, y e prijs na Aruba ta den e mesun rango cu na Corsou, e bestaansminimum ta baha, sin cu ningun empresario of contribuyente mester paga un cen mas.
Starlink a cuminsa opera na Corsou riba diaranson 14 di october 2026. Un siman prome, riba dia 7 di october, Minister Charles Cooper a firma e concesion, despues di conseho di e supervisor RAC. Boneiro, Statia y Saba tin un concesion desde november 2025. Y riba dia 9 di october, hasta Venezuela a duna Starlink su aprobacion formal.
Aruba ta e excepcion. Starlink no por opera aki, y ningun hende den Gobierno no a splica dicon.
E pregunta cu ningun hende no ta contesta
Riba dia 13 di october, Frans Ponson, presidente di Comerciantenan Uni di Aruba (CUA), a puntra dicon un compania cu ta bonbini na nos islanan bisiña no tin e opcion pa opera aki. El a puntra ken ta beneficia ora competencia ta limita, y el a exigi “claridad y un posicion mas habri”.
Te awe no tin un contesta publico. Nos no a haya ningun declaracion di e minister responsabel, mr. Geoffrey Wever, ni di Directie Telecommunicatie Zaken (DTZ). Riba su mes website, Starlink ta indica Aruba como “coming soon”, e mesun etiketa cu Corsou tabatin mientras su aplicacion tabata bao di evaluacion. Esey ta un señal fuerte cu Starlink kier bin Aruba y cu e ta busca permiso. Pero Gobierno nunca a confirma si un aplicacion a wordo entrega, ni con e ta para.
E ley no ta duna ningun criterio
Segun e Telegraaf- en telefoonverordening, tur esun cu kier ofrece telecomunicacion na Aruba mester di un concesion pa medio di un landsbesluit. E Landsbesluit telecommunicatierechten (AB 2003 no. 83), cu ta basa riba e ley aki, ta menciona specificamente un concesion pa servicio di internet y pa un stacion di satelite. Pero e ley no ta duna ningun criterio pa otorga of rechasa un concesion. Tur cos ta depende di e decision liber di Gobierno. Sin criterio publica y sin un decision publico, e libertad ey ta bira un porta cera cu ningun hende no por controla.
Gobierno ta sinta na tur dos banda di mesa
Aki ta e curason di e problema. Setar ta 100% propiedad di Gobierno di Aruba. E mesun Gobierno cu ta dicidi riba un concesion pa Starlink ta doño di e compania cu lo haya e competencia.
Mas cu esey: segun website di Gobierno, tanto DTZ como Setar ta cay bao di e mesun ministerio, esun di Minister Wever. E minister cu ta dicidi riba un concesion pa Starlink ta e mesun minister cu ta responsabel pa Setar.
Nada di esaki no ta proba cu Gobierno ta proteha Setar intencionalmente. Pero ora Gobierno ta sinta na tur dos banda di mesa, transparencia no ta un fabor. E ta un obligacion.
E obhecionnan conoci a wordo resolvi caba
Tin preocupacionnan legitimo tocante internet via satelite: siguridad, intercepcion legal di comunicacion pa polis (lawful interception), impuesto y derecho di entrada. Pero Corsou y e islanan BES a mustra caba con pa trata esakinan.
Na Corsou, Starlink mester habri un compania local y paga e mesun impuesto, derecho di entrada y tarifa cu cualkier otro proveedor. E mester cumpli tambe cu e reglanan di intercepcion legal. Na e islanan BES, RDI a pone exigencianan adicional pa siguridad, proteccion di dato y proteccion di consumidor.
Aruba no mester inventa nada. E modelo ta cla, na nos isla bisiña.
Internet mas barata ta un bestaansminimum mas abao
Starlink no a publica ainda su prijs pa Aruba. Si e ta den e mesun rango cu na Corsou (XCG 71), cada cas por spaar Afl. 68 pa luna compara cu e plan regular mas barata di Setar (Afl. 139), of mas cu Afl. 800 pa aña (sin conta e costo di e ekipo).
Cada florin cu internet baha, e bestaansminimum ta baha tambe, y e diferencia cu salario minimo ta bira mas chikito. Y pa habri e mercado, Gobierno no mester paga ningun subsidio. (Mira tambe nos articulo “E meta ta bon, e herment ta robes: un subida di 34% di salario minimo sin estudio ta un riesgo pa Aruba”.)
Loke Minister Wever mester contesta
1. Starlink a pidi un concesion na Aruba? Ki dia?
2. Con a para cu e aplicacion, y kico ta e conseho di DTZ?
3. Si e contesta ta “no” of “ainda no”: riba ki base?
4. E interes comercial di Setar a hunga un rol?
Ken ta paga pa tene Starlink afo?
Tene Starlink afo tin un prijs, y ta tur ciudadano ta pag’e. Cada famia ta paga mas pa internet cu ta necesario. Cada negoshi ta keda sin un alternativa ora un kabel ta faya. Pa esnan riba lama, Starlink por ta e unico conexion.
Si tin un bon rason pa tene Starlink afo, Gobierno mester bis’e. Si no tin, e porta cera ta proteha Setar na costo di tur ciudadano.


