Aruba wil volgens het voorlopige Tourism 3.0-plan de groei van het cruisetoerisme stabiliseren op ongeveer één miljoen passagiers per jaar en tegelijkertijd structureel investeren in de bescherming van de natuur. Het plan stelt onder meer een maximum van 10.000 cruisepassagiers per dag voor, een permanent natuurfonds met verwachte inkomsten van 20 miljoen Amerikaanse dollar per jaar en een maandelijkse rustdag voor bepaalde mariene gebieden. De maatregelen moeten de economische opbrengsten van het toerisme verhogen en tegelijkertijd de druk op stranden, infrastructuur en ecosystemen verminderen.

De voorstellen maken deel uit van het Aruba Strategic Tourism Implementation Plan 2026–2031, waarin een andere benadering van toeristische ontwikkeling centraal staat. In plaats van uitsluitend te streven naar meer bezoekers, moet Aruba volgens het plan meer economische waarde halen uit het bestaande toerisme, terwijl de levenskwaliteit van inwoners en de natuurlijke omgeving beter worden beschermd.

Het gaat vooralsnog om een voorlopig beleidsdocument. De voorgestelde beperkingen, tarieven en uitvoeringsmaatregelen zijn nog niet definitief wettelijk of contractueel vastgelegd.

Maximaal één miljoen cruisepassagiers per jaar

Programma 6 van Tourism 3.0, Cruise Transformation, stelt voor het jaarlijkse aantal cruisepassagiers tot 2031 rond één miljoen te stabiliseren. Dit aantal wordt nadrukkelijk niet gepresenteerd als een groeidoelstelling, maar als een niveau waar de planning van scheepsbezoeken op moet worden afgestemd.

Voor de dagelijkse aankomsten wordt een voorkeursmaximum van 8.000 passagiers voorgesteld. Het absolute maximum bedraagt 10.000 passagiers per dag.

Wanneer tussen 8.001 en 10.000 passagiers worden verwacht, moet aantoonbaar voldoende capaciteit beschikbaar zijn en moeten maatregelen worden genomen om de extra druk te beheersen. Bezoeken waarbij meer dan 10.000 passagiers worden verwacht, zouden volgens het voorgestelde model niet mogen worden goedgekeurd.

Daarnaast mag Aruba volgens het plan niet meer dan één megacruiseschip op dezelfde dag ontvangen. Aruba Ports Authority (APA) zou daarvoor een register moeten bijhouden waarin schepen onder meer worden ingedeeld op basis van gecertificeerde passagierscapaciteit en operationele kenmerken.

Wanneer twee megaschepen op dezelfde dag zijn gepland, moet één bezoek worden verplaatst of vervangen door een kleiner schip of een schip dat meer lokale economische waarde oplevert.

Meer bestedingen per passagier

Tegelijkertijd wil Tourism 3.0 de gemiddelde bestedingen van cruisepassagiers verhogen van 197 naar 250 Amerikaanse dollar in 2031. Dat betekent een stijging van 53 dollar per passagier.

Bij een jaarlijks volume van ongeveer één miljoen passagiers moet deze aanpak de economische opbrengsten verbeteren zonder afhankelijk te zijn van voortdurende groei van het bezoekersaantal.

Het plan streeft bovendien naar ongeveer acht daadwerkelijk bruikbare uren aan wal, voor zover de vaarschema’s dit toelaten. Onnodig tijdverlies bij terminals, vervoer en verkeersopstoppingen moet worden beperkt.

Bij het plannen van scheepsbezoeken moet daarom niet alleen naar de capaciteit van de haven worden gekeken, maar ook naar wegen, taxistandplaatsen, openbare ruimtes, riolering en toeristische attracties.

Mogelijke maatregelen zijn het spreiden van aankomsttijden, het verdelen van excursies over verschillende tijdstippen en, waar technisch mogelijk, het laten aanmeren van schepen bij San Nicolas. Wanneer de capaciteit onvoldoende is, kan uiteindelijk worden besloten een bezoek niet toe te staan.

Andere verdeling over de stranden

Een belangrijk onderdeel van de voorgestelde veranderingen betreft de spreiding van cruisepassagiers over de stranden.

Volgens het plan zouden georganiseerde cruisegroepen geen gebruik meer mogen maken van Palm Beach. De beperking omvat onder meer door cruisemaatschappijen verkochte excursies, commercieel strandvervoer, georganiseerde taxigroepen, tourbussen en reserveringen van strandstoelen voor cruisegroepen.

Individuele cruisepassagiers behouden wel dezelfde openbare toegang tot Palm Beach als andere bezoekers.

Bushiri wordt aangewezen als het belangrijkste strand dat specifiek kan worden ingericht voor cruisepassagiers, met voorzieningen zoals strandwachten, sanitaire faciliteiten, vervoer en lokale ondernemingen.

Voor Eagle Beach worden voorafgaande reserveringen, tijdslimieten, aangewezen in- en uitstapplaatsen en beperkingen op strandmeubilair voorgesteld. Ook moeten ruimtes beschikbaar blijven voor het publiek en ecologisch kwetsbare zones worden beschermd.

Bij Arashi zouden alleen kleine groepen met voorafgaande reserveringen, beperkt vervoer en korte verblijfsperioden worden toegestaan. Tijdens weekenden en feestdagen kunnen activiteiten verder worden beperkt.

Voor Tres Trapi is de benadering strenger. Het plan stelt voor georganiseerd vervoer van cruisepassagiers naar het strand en grootschalige snorkelactiviteiten te verbieden. Eventuele begeleide activiteiten zouden uitsluitend voor zeer kleine groepen mogen plaatsvinden, met gecertificeerde gidsen en strikte natuurbeschermingsregels.

Investeringen in Oranjestad en San Nicolas

Tourism 3.0 voorziet ook in investeringen om toeristische activiteiten beter over Aruba te verdelen.

In 2027 moeten volgens de planning de uitvoering van Port City en de renovatie van het DOW-gebouw beginnen. Voor 2028 worden verbeteringen aan de havenfaciliteiten in San Nicolas voorzien.

Ook wordt voorgesteld de cruisebelasting, de zogenoemde head tax, in 2028 te verhogen van 15 naar 20 dollar. Dit bedrag zou tot 2032 gelijk blijven en in 2033 stijgen naar 25 dollar.

APA krijgt binnen het voorgestelde model een centrale rol bij havenprojecten en de planning van scheepsbezoeken. Een toekomstige National Tourism Office moet het toerismebeleid en de spreiding van bezoekers coördineren.

Permanent fonds voor natuurbescherming

Naast veranderingen in het cruisetoerisme bevat Tourism 3.0 een omvangrijk programma voor natuurbescherming.

Programma 10 stelt de oprichting voor van een Natural Capital Fund, een permanent en onafhankelijk beheerd fonds waarmee jaarlijks ongeveer 20 miljoen Amerikaanse dollar beschikbaar moet komen voor natuurbehoud en herstel.

Het fonds moet wettelijk worden vastgelegd. De inkomsten krijgen een specifieke bestemming en mogen niet worden vermengd met middelen voor algemene overheidsuitgaven.

De belangrijkste financieringsbron wordt een bijdrage van 10 dollar per vliegtuigpassagier, opgenomen in de Tourism Product Fee (TPF). Volgens de berekeningen kan dit jaarlijks ongeveer 15,5 miljoen dollar opleveren.

Daarnaast wordt een bijdrage van 25 dollar per recreatieve duiker voorgesteld, goed voor naar verwachting 4,5 miljoen dollar per jaar.

Het plan noemt ook een milieutarief van 5 dollar per dag voor deelnemers aan off-roadactiviteiten met UTV’s, ATV’s, buggy’s en vergelijkbare voertuigen. Voor deze en andere mogelijke aanvullende inkomstenbronnen zijn nog geen definitieve jaarlijkse opbrengsten vastgesteld.

De middelen kunnen worden besteed aan herstel van koraalriffen, bescherming van zeegrasvelden, herstel van duinen, mangroven en kustvegetatie, wetenschappelijk onderzoek en beheer van beschermde natuurgebieden.

Een onafhankelijk bestuur moet toezicht houden op het fonds. Jaarlijks moeten gecontroleerde financiële verslagen worden gepubliceerd, samen met informatie over gefinancierde projecten en meetbare veranderingen in ecosystemen.

Het fonds staat los van het eveneens voorgestelde National Tourism Resilience Fund, dat bedoeld is als financiële reserve voor buitengewone omstandigheden.

Maandelijkse rustdag voor de zee

Een opvallend voorstel is de invoering van een National Ocean Rest Day vanaf januari 2028.

Daarbij zouden bepaalde recreatieve activiteiten één dag per maand tijdelijk worden stilgelegd in aangewezen mariene gebieden. Het doel is ecosystemen regelmatig rust te geven van activiteiten zoals duiken, snorkelen en recreatieve scheepvaart.

Dit betekent niet dat alle activiteiten op zee rond Aruba iedere maand een volledige dag worden verboden. Het voorstel richt zich op specifieke gebieden en activiteiten, waarbij verschillende zones afwisselend rust krijgen.

De exacte locaties, data en beperkingen moeten tijdens de voorbereidingsfase in 2027 worden vastgesteld.

Het plan bevat daarnaast voorstellen voor snelheidsbeperkingen voor boten nabij stranden, regels voor versterkte muziek, minimale afstanden tussen vaartuigen en zwemmers en betere aanlegvoorzieningen om schade door ankeren te beperken.

Voor watersportbedrijven, duikoperators en aanbieders van maritieme excursies kunnen deze maatregelen gevolgen hebben. Tijdens tijdelijke sluitingen worden alternatieve activiteiten voorgesteld, waaronder culturele, culinaire en historische ervaringen.

STINAPA Aruba wordt genoemd als verantwoordelijke voor ecologisch ontwerp en onderwatermonitoring, terwijl de Directie Natuur en Milieu, de Kustwacht en andere bevoegde instanties betrokken worden bij regelgeving en handhaving.

Bescherming van 30 procent van ecosystemen

Tourism 3.0 stelt daarnaast als doel dat uiterlijk in 2030 minstens 30 procent van de terrestrische en mariene ecosystemen van Aruba onder effectief natuurbeheer valt.

Deze internationale doelstelling, bekend als 30×30, gaat verder dan het aanwijzen van beschermde gebieden. Er moeten ook voldoende middelen, toezicht en concrete beheersmaatregelen beschikbaar zijn.

Voor het volledige milieuprogramma wordt over de periode 2027–2031 een overheidsuitgave van ongeveer 75 miljoen florin geraamd, waaronder 3 miljoen florin voor software. Dit budget staat los van de geraamde jaarlijkse inkomsten van het Natural Capital Fund.

Volgens de voorlopige planning staat 2027 in het teken van juridische voorbereiding en het opzetten van het fonds. Vanaf 2028 moeten de eerste beschermingsmaatregelen worden uitgevoerd. In 2030 wordt beoordeeld of de 30×30-doelstelling is gehaald, gevolgd door een bredere evaluatie in 2031.

Voor het cruisetoerisme moet in 2031 onder meer een passagierstevredenheid van minstens 95 procent worden bereikt, terwijl verkeersdrukte op cruisedagen wordt verminderd.

De plannen zijn nog niet definitief goedgekeurd en uitvoering blijft afhankelijk van wetgeving, financiering en verdere besluitvorming.

De centrale gedachte achter beide programma’s is echter dezelfde: Aruba moet volgens Tourism 3.0 niet alleen inkomsten halen uit toerisme, maar ook structureel investeren in de bescherming van de natuurlijke omgeving waarvan die sector afhankelijk is.