
(AFP)— Presidente Donald Trump a bisa diaranson cu Merca lo “dal Iran duro”, declarando cu e acuerdo pa stop combate entre e dos pais a termina despues cu e conflicto a intensifica atrobe, pero el a laga porta habri pa mas combersacion.
E esfuersonan pa pone fin na e guera den Medio Oriente a ricibi un golpi despues di e enfrentamentonan provoca pa atakenan Irani riba barconan den e via strategico Estrecho di Hormuz.
E ruta maritimo vital aki ta sigui un punto di tension den e conflicto, cu a cuminsa na fin di februari cu atakenan masivo di Merca y Israel contra Iran.
Teheran ta insisti riba controla e paso di awa, afirmando cu lo cobra tarifa pa e barconan cu ta pasa y menasando pa ataca embarcacionnan cu no ta sigui e ruta autorisa.
Su militarnan a ataca por lo menos tres barco den e ultimo dianan, provocando atakenan amplio di Merca contra blanco Irani diamars, sigui pa atakenan di represalia di Iran contra paisnan den Golfo.
“Nos lo dal nan duro anochi,” Trump a bisa durante un cumbre di NATO na Ankara, referiendo na Iran, agregando: “Nan ta viola e acuerdo tur dia.”
Ora a puntr’e si e tregua ainda tabata vigente, el a contesta mas trempan diaranson cu “segun mi, esaki a termina.”
“E ta un perdida di tempo negocia cu nan,” el a agrega.
“Mi lo laga nos negociadornan excelente sigui papia si nan kier, pero mi no ta mira ningun resultado. Mi no ta gusta e hendenan aki.”
Prijs di petroleo a subi cu ocho porciento despues cu Trump a declara cu e acuerdo pa stop combate a termina, despues di a yega na su nivel mas halto caba den dos siman.
Tanto Merca como Iran a bisa cu nan a ataca decenas di blanco, aumentando presion riba e acuerdo provisional pa pone fin na e guera.
Medionan estatal Irani a reporta un serie di explosion rond di Estrecho di Hormuz, incluyendo seis riba isla di Qeshm, siete den ciudad di Sirik y otro den e gran ciudad portuario di Bandar Abbas.
Mas despues, nan a reporta otro explosion den ciudad costero di Bushehr, unda e unico planta nuclear civil di e pais ta situa y cerca di isla Kharg, e terminal petrolero principal unda 90 porciento di exportacion di petroleo crudo di Iran ta pasa.
Medionan estatal a bisa cu un miembro di Guardia Revolucionario (IRGC) a perde su bida, mientras ministerio di Asuntonan Externo a informa cu a ataca luganan di monitoreo y observacion riba costa sur.
Comando Central di Merca (CENTCOM) a bisa cu su forsanan a ataca mas cu 80 blanco, incluyendo sistemanan di defensa aereo di Iran, sitionan di radar costero y 60 boto chikito di IRGC.
Segun CENTCOM, e atakenan tabatin como meta “debilita capacidad di Iran pa sigui ataca comercio internacional cu ta pasa door di e via internacional di comercio.”
Secretario general di NATO, Mark Rutte, a bisa durante e cumbre na Ankara cu e atakenan Mericano tabata “absolutamente necesario.”
Iran a responde rapidamente. Guardia Revolucionario a bisa cu el a ataca decenas di instalacionnan militar Mericano na Kuwait y Bahrain, unda un periodista di AFP a tende explosionnan.
Kuwait a informa cu el a intercepta dos misil balistico y 13 drone, mientras e ehercito Irani a bisa cu tambe el a ataca forsanan Mericano na base aereo Sheikh Isa na Bahrain.
Oman, cu ta situa na otro banda di Estrecho di Hormuz, a condena e atakenan riba Bahrain, Kuwait y e barconan, pero sin señala Iran como esun responsable.
E pais, cu anteriormente tabata mediador, no a culpa Iran pa e atakenan durante e guera den un esfuerso pa mantene su neutralidad, cu awor ta na prueba den e combersacionnan cu Teheran tocante e administracion di Hormuz.
Washington kier paso liber pa barconan, mientras Iran ta insisti riba cobra tarifa y a rechasa permiti embarcacionnan pasa door di awanan di Oman.
Tur tres barco cu recientemente a ser ataca tabata nabega cerca di Oman, cu a propone un via temporal di transito pega na su costa.
Transito maritimo a cuminsando recupera cautelosamente despues cu Washington y Teheran a firma e acuerdo luna pasa.
Pero casi 6.000 marino “ainda a keda pega” den e region, director di Organisacion Maritimo Internacional (IMO), Arsenio Dominguez, a bisa diaranson.
Un analista a bisa AFP cu e costo di bolbe na un guera completo lo ta demasiado halto pa tur dos banda.
“Mi ta pensa cu e retorica di Trump ta, manera semper, exagera y no ta nifica necesariamente cu e Memorando di Entendimento (MoU) a cay den otro,” Ali Vaez, director di proyecto Iran na International Crisis Group, a bisa.
“Tur dos banda ta purba negocia e detayenan di e MoU door di uza forsa, pasobra e memorando a laga hopi asunto sin resolucion of ambiguo,” el a agrega.
“Ora Iran purba impone su control riba e estrecho, no ta importa ken ta viola e acuerdo. Nan ta kere cu esaki ta e logro mas importante cu nan a haya den e guera. Nan a derama sanger pa esaki. Y nan no lo entreg’e.”


