Nos tradicional centronan economico, Oranjestad y San Nicolas, ta hayando hopi atencion atrobe, y esey ta bon. Recientemente nos por a tuma nota di e plan di incentivo fiscal cu ministro encarga cu finanzas y asunto economico a anuncia, pa duna un empuhe na renobacion di e centronan aki, brindando facilidad fiscal na empresario y doño di propiedad inmueble. Tambe tabatin cierto proyecto di fomento tumando lugar caba, tambe bao di impulso di e mesun ministro aki. Nos ta aprecia su esfuerzonan y ta spera cu pronto lo tin mas detaye conoci di e plannan aki. Esey no solamente pa apoya un mandatario cu ta tuma iniciativa, sino pa un motibo masha obvio: rehabilitacion di no solamente e centronan comercial, sino henter e casco urbano den su totalidad, ta unda esfuerzo di cualkier gobierno mester ta. Esaki na su turno pa dos motibo. Uno ta cu bo no por keda planifica un desaroyo urbano cu ta crece bay den tereno nobo pafor di ciudad, mientras ta laga e curazon putri bay. Dado momento lo mester tuma accion y en realidad nos ta sigur dos deada laat cu esaki. Nos no ta e unico pais unda e fenomeno aki a tuma lugar y nos lo no ta e unico tampoco si nos tuma na nos encargo pa rehabilita e partinan importante aki di nos comunidad. Esaki ta significa anto cu no ta cuestion di ‘inventa wiel di nobo’ sino di siña di experiencia na otro pais y, mes o mas importante, di e experiencia cu anterior proyecto aki na Aruba mes. E segundo motibo pa concentra riba e ‘redesaroyo’ di e casconan urbano menciona ta cu mester ta posible pa combina tanto e urbanizacion nobo, normalmente den otro area no urbaniza ainda, pues den nos areanan cu ainda por considera di naturaleza, dentro di e casco urbano pa de paso rehabilita esakinan.Esaki no ta un simple deseo di cierto parti di nos comunidad, e ta un necesidad si nos no ta desea di caba cu loke nos tin ainda na area di naturaleza. Nos ta spera di no tin mester di splica aki pakico esey ta importante; nos ta den e debate ey pa mas di 20 aña caba…
Awor e lesnan di pasado. No ta promer biaha cu ta lanza un plan di incentivo fiscal. Tabatin den pasado e iniciativa pa crea un tipo di zona fiscal pa San Nicolas, cu a keda descarta despues, pa via di e complicacionnan legal cu un regimen asina lo a crea, tambe en vista di loke tabata e regimen fiscal pa resto di e isla y economia. Nos no ta bisa cu den e caso actual por trata di e mesun problema di trato diferente pa cierto area; nos no a mira plan en concreto ainda, esey lo keda pa despues anto.
Otro aspecto importante ta cu gobierno den su totalidad mester apoya un plan general, esaki pa e simple motibo cu rehabilitacion di un area urbano no ta algo cu ta toca solamente un ministerio, sino practicamente tur ministerio di algun manera. Esaki no kier men cu no ta aprecia e iniciativa cu e mandatario meniona a tuma; ta importante sin embargo cu e partner den e coalicion apoya, amplia y percura pa elaboracion di un plan general di desaroyo.Nos por casi scucha e critica cu ta bin pa nos caba, den e sentido cu den pasado tabatin plan general bunita cu a caba na nada… Esey ta berdad, pero no ta significa cu traha un plan general ta tempo perdi, e ta hasta necesario, sino ta imposible pa duna guia na e desaroyo urbano cu mester tuma lugar y mester evita cu cada ministerio, pa loke ta nan area, bay tuma decision riba nan mes pasobra no tin un plan coherente cu ta obliga cada un pa haci loke ta acorda. A proposito, e fracaso den pasado di e proyectonan di desaroyo no tabata debi na e hecho cu tabatin un plan, sino na ehecucion pesimo, den cierto caso a base di eror di vision den e plan. Esey ta algo otro cu descarta un plan completamente. Ta importante anto analiza e plannan cu a laga traha den pasado. Nos tamenciona por ehemplo e plannan cu Universidad di Pennsylvania a diseña pa San Nicolas, pa gobierno di e mesun partner grandi den gobierno actual. E valor actual di e plan ey ta cu a diseña un plan – provisional – cu e refineria operando y, un plan pa despues cu e refineria no t’ey mas. Pakico esey? Pasobra e expertonan di e Universidad a premira un futuro sin refineria, aunke esey no tabata e promer obhetivo di e gabinete di e tempo ey. Nos ta casi 15 aña despues y cu tempo e situacion a cambia…Nos no ta propaga adopta e plan ey como un biblia. Tin hopi cos a cambia y ademas tabatin cierto aspecto cu lo por a topa cu resistencia. En berdad e refineria lo no t’ey mas, pero no ta conoci kico ta bin na su lugar. E plan no tabata contempla construccion di vivienda popular, un asunto clave den cualkier plan actualmente. Tur esaki ta indica un necesidad grandi: mester di un esfuerzo di henter e gabinete pasobra e proyecto total mester ta hopi mas cu e iniciativa di incentivo fiscal. No por laga cada ministerio riba nan mes inventa cos bunita pa propio fama. Y, mester ta un plan di facilmente tres o cuatro periodo di gobierno… Nos por mira algo di madurez politico awor dunando prioridad na Aruba?



