CBA FLORIN MONEY BILLS

Economia di Aruba a mustra un rindimento constante y balansa na november 2025, segun e ultimo Monthly Tables publica pa Centrale Bank van Aruba (CBA). E cifranan ta mustra riba crecemento continuo den oferta di placa, actividad turistico fuerte, entradanan stabiel di gobierno, y inflacion hopi abou. Hunto, e indicadornan aki ta sugeri cu e isla a termina aña 2025 cu fundamentonan economico solido y presion limita riba prijs.

Un di e desaroyonan principal durante november tabata e crecemento continuo den placa amplio (broad money: midi amplio di e oferta total di placa di un economia, incluyendo placa cash fisico mas tur placa facilmente accesibel manera check, spaar y depositonan di termino cortico, mustrando cuanto placa ta disponibel pa gasta of conversion rapido den placa cash), cu ta refleha e cantidad di placa cu ta circula den economia. Pa fin di luna, placa amplio a yega Afl. 6.65 biyon, aumentando for di october y tambe for di november di e aña anterior. E crecemento aki a ser sosteni pa prestamo mas halto na sector priva y entradanan continuo di divisa stranhero, principalmente liga na turismo.

Credito domestico a keda un impulsor importante di e expansion aki. Fiansa pa cas y negoshinan a sigui subi, mustrando cu banconan a keda activo den financiamento di actividad economico. Prestamo na individuonan a forma e parti mas grandi di credito di sector priva, cu hipoteca di vivienda ta sigui domina. Credito di consumidor tambe a aumenta, mustrando riba gastonan constante di cas. Fiansa di negoshinan a crece tambe, reflehando actividad den sectornan manera turismo, construccion y servicio.

Na mesun momento, e demandanan neto riba e sector publico a baha. Esaki ta nifica cu gobierno tabatin depositonan mas halto dentro di e sistema monetario, reduciendo su posicion di fiansa neto. Depositonan mas halto di gobierno ta yuda mehora condicionnan di likides y ta sostene stabilidad financiero general. E posicion di gobierno cu e sistema monetario a mehora compara cu lunanan anterior, sostene pa entradanan consistente.

E activo den exterior di Aruba a sigui fortalece na november. E activo neto den exterior di e sistema monetario a alcansa alrededor di Afl. 3.43 biyon. Tanto CBA como banconan comercial a contribui na e aumento aki. Activo stranhero mas halto ta un indicado importante di e forsa economico, ya cu nan ta refleha e habilidad di e pais pa cumpli cu obligacionnan internacional y sostene e tasa di cambio. E crecemento den activo stranhero tabata principalmente impulsa pa entrada di divisa relaciona cu turismo.

E balansa di e institutonan cu ta crea placa, cu ta inclui e banco central y banconan comercial, a expande mas ainda durante e luna. E total di activo a subi na Afl. 12.14 biyon. E aumento aki tabata mara na activo stranhero mas halto y crecemento continuo den fiansa na sector priva. Riba e parti di pasivo, placa amplio a sigui ta e componente mas grandi, mientras cu capital y reservanan tambe a aumenta. Esaki ta mustra riba un sector bancario cu ta keda bon capitalisa y financieramente sano.

E propio cuentanan di CBA a mustra un aumento modesto den placa di reserva durante november. Moneda den circulacion a subi un poco, mientras cu depositonan cu banconan comercial tin na banco central a keda stabiel. E activonan stranhero riba e balansa di banco central a aumenta mas ainda, reflehando reservanan internacional mas halto. Cambionan relaciona cu e baloracion di oro y posicion di divisa tambe a sigui afecta e balansa, aunke esakinan ta pa gran parti di naturalesa tecnico.

Banconan comercial a mantene operacionnan stabiel durante henter luna di november. Total prestamo a yega Afl. 4.79 biyon pa fin di luna. Fiansa di hipoteca a sigui representa e parti mas grandi di fiansa di banco, resaltando e importancia di e mercado di vivienda dentro di e sistema financiero. Depositonan tambe a crece constantemente, cu spaarmento y depositonan di tempo cu ta provee un fuente stabiel di financiamento pa banconan. Nivelnan di likides a keda adecua, permitiendo banconan pa cumpli cu demanda di cliente mientras ta cumpli cu rekisitonan regulatorio.

E rindimento di entrada di gobierno a keda fuerte na november 2025. Entrada total di gobierno pa e luna a suma Afl. 140,7 miyon, un aumento compara cu luna di october. E entrada di impuesto a forma e porcion mas grandi di e entrada total y a sigui ser sosteni pa actividad economico den varios sector.

Impuesto riba omzet a keda un di e fuentenan principal di entrada, reflehando gastonan continuo di residente y bishitantenan. Belasting riba entrada y ganashi a aumenta compara cu e luna anterior, impulsa principalmente pa cobransanan di impuesto riba ganashi mas halto. Belasting riba mercancia, incluyendo invoerrechten y accijns, a keda stabiel, loke ta sugeri patronchinan di consumo constante. E entrada no-impuesto tabata relativamente limita durante e luna en cuestion, consistente cu e tendencianan recien.

Turismo un biaha mas a hunga un rol central den e rindimento economico di Aruba. Na november 2025, e total di anochi cu bishitante a keda a alcansa 836.417, representando un aumento compara cu e mesun luna na 2024. Bishitantenan di estadia a suma 123.831, cu Noord America kedando e mercado di fuente principal. Bishitantenan for di Merca a sigui responsabel pa e mayoria di e yegadanan, mientras cu Europa y Latino America tambe a contribui na e actividad turistico en general.

E indice di diversificacion di turismo a mustra un mehoracion leve, loke ta nifica cu e yegada di bishitante tabata reparti algo mas uniformemente den diferente region. E ocupacion promedio di hotel tabata alrededor di 68%, indicando un demanda saludable durante e luna. E duracion promedio di estadia a keda stabiel, sosteniendo entrada pa hotel, restaurant, negoshinan di benta y transporte.

Turismo crucero tambe a duna un aporte positivo. Na november, Aruba a yama bon bini na casi 99.000 pasahero crucero a traves di 42 yamada di barco. E entrada di divisa relaciona cu turismo a suma mas o menos Afl. 328 miyon pa e luna. E entradanan aki ta specialmente importante pa economia, ya cu nan ta sostene reservanan den exterior, likides domestico y stabilidad financiero general.

E crecemento den turismo stay-over a mustra un aumento fuerte aña tras di aña. E total di anochi di bishitante a subi cu mas cu 20% compara cu november 2024. E crecemento tabata principalmente impulsa pa yegadanan mas halto for di Noord America y Europa, mientras cu otro mercadonan a mustra resultadonan mixto. En general, e rindimento di turismo a keda un pilar clave di crecemento economico.

Inflacion a keda hopi abou durante henter luna di november. E indice di prijs di consumo a para na 109.0, mustrando un caida leve mensual di 0.1%. Riba un base anual, inflacion tabata cerca di cero, indicando cu prijsnan a keda pa gran parti stabiel. Esaki ta sugeri cu no tabatin presionnan inflacionario significante na fin di 2025.

Durante e ultimo 12 luna, prijsnan di consumo a mustra cambio minimo, sosteniendo poder di compra pa casnan y yudando negoshinan plania cu mas seguridad. Inflacion stabiel tambe ta sostene e obhetivo di CBA pa mantene stabilidad di prijs, cu ta esencial pa crecemento economico a largo plaso.

En general, e cifranan di november 2025 ta mustra riba un economia cu a keda resiliente y balansa. Condicionnan monetario tabata stabiel, credito a sigui crece, activo stranhero a fortalece, y e sector financiero a keda sano. Entradanan di gobierno a beneficia di actividad economico continuo, mientras cu turismo a sigui duna sosten fuerte den varios area di economia.

Segun cu Aruba a move den direccion di fin di 2025 y den e aña nobo, e ultimo datonan ta sugeri cu e isla a drenta 2026 cu un pia solido. Mientras cu desaroyonan economico mundial y demanda di turismo lo keda factornan importante pa wak, e indicadornan di november ta mustra cu e fundamentonan economico clave di Aruba a keda stabiel y a sostene crecemento continuo.