(AFP) – Investigadornan a adverti riba dialuna cu estadonan cu tin arma nuclear ta sacando nan armanan for di deposito y ta poniendo nan riba sistemanan di entrega, mientras e armanan di destruccion masivo ta hunga un rol aumenta den politica global.

Instituto Internacional di Stockholm pa Investigacion di Paz (SIPRI) a bisa cu e potencianan nuclear di mundo tabatin un total calcula di 12.187 cabes di guera, cu alrededor di 9.745 di nan den reserva pa uso potencial.

Esey tabata un bahada marginal compara cu e aña anterior, ya cu desde fin di e Guera Friu misil bieu generalmente a ser desmantela mas rapidamente cu esnan nobo a ser desplega, resultando den un bahada den e cantidad total.

“E noticia mas preocupante ta cu aunke nos tin cantidadnan mas abao di arma nuclear, e nivel di peligernan nuclear y riesgonan nuclear ta subi,” director di SIPRI Karim Haggag a conta AFP.

SIPRI tambe ta pronostica cu e tendencia di baha den reservanan di arma nuclear probablemente lo ser inverti den e añanan binidero, “ya cu ritmo di desmantelamento ta desacelera, mientras despliegue di arma nuclear nobo ta acelera”, e instituto a bisa den un declaracion.

Haggag tambe a menciona varios señal preocupante, manera un collapse den control di arma strategico, incluyendo acuerdonan internacional, y competencia entre potencianan grandi cu arma nuclear.

Competencia geopolitico

China ta expandiendo su arsenal nuclear mas rapidamente cu cualkier otro pais.

“Competencia geopolitico cu ta intensifica ta nifica un incentivo hopi fuerte pa China aumenta su dependencia riba arma nuclear,” Haggag a bisa.

SIPRI ta calcula cu China awor tin 620 cabes di guera y, dependiendo di con e ta dicidi structura su forsanan, por tin mes tanto ICBM cu Merca y Rusia pa 2030.

Pero e instituto a nota cu incluso si e pais yega 1.000 cabes di guera nuclear pa e tempo ey, esaki ainda lo coresponde solamente na un cuarto di cada un di e reservanan di Merca y Rusia.

Na Europa, Francia y Reino Uni a mantene nan arsenal nuclear stabiel na 290 y 225 respectivamente, pero SIPRI a nota cu reserva di Reino Uni ta ser spera pa crece despues di un revision di 2021 cu a recomenda un limite mas halto.

Presidente di Francia Emmanuel Macron igualmente a ordena na maart un aumento di e reserva Frances.

SIPRI a bisa cu ta ser kere cu India a expande ligeramente su arsenal nuclear te 190.

Cantidad di Pakistan, bisiña y archi-rival di India, a keda stabiel na 170, pero e pais a sigui acumula material cu por ser dividi, “sugeriendo cu su arsenal nuclear por expande den e proximo decada”.

Corea di Norte tambe ta sigui “cumpli cu su meta declara di expande ‘exponencialmente’ su arsenal nuclear”, segun SIPRI, cu ta calcula cu Corea di Norte tin alrededor di 60 cabes di guera nuclear.

Israel — cu no ta reconoce su armanan nuclear — tambe ta ser kere di ta modernisando su arsenal, cu SIPRI a calcula tabata alrededor di 90 cabes di guera na cuminsamento di e aña.