Tarantula na Aruba? Esaki tabata informacion cu tabata circula despues cu a importa un container di mata pa hotel Secrets na Seroe Colorado. E container lo a inclui insectonan invasivo hunto cu e matanan, y a pasa tempo ta purba extermina esakinan.

Ta un informacion cu a keda relativamente scondi, y autoridadnan no a duna mucho informacion. Es mas, Directie Natuur & Milieu, DNM no tabata formalmente informa y Direccion di Agricultura, Cria y Pesca, DLVV, tampoco por a duna mucho informacion. Locual por a compronde di DNM ta cu e direccion a haya informacion via via cu harañanan grandi a sali di e container di mata importa ora cu a habri e portanan. No por a bisa si ta trata di tarantula of no, ni riba kico exactamente a haci pa extermina e insectonan. “Locual nos a tende ta cu a tuma algun ‘muestra’ y te eynan e informacion a yega.”

Bon Dia Aruba a tuma contacto cu Aruba Conservation Foundation, cu tampoco tabata formalmente informa cu tin potencial insectonan invasivo a yega Aruba cu e container. Y ta net e fundacion aki, cu ta maneha preservacion na Aruba, ta hopi interesa pa sigui e desaroyo aki di cerca. Director di Conservacion, Natasha Silva a bisa Bon Dia Aruba cu pa ACF, informacion di especienan invasivo ta un problema grandi. Nan ta drenta mas tanto pa medio di container di mata y tambe importacion di animal exotico. “Mi no ta realmente preocupa pa un tarantula cu hasta si nan scapa for di un container, lo no por sobrevivi facilmente na Aruba. Otro insectonan ta mas preocupante. Asina cu ta importa matanan tropical, e ta nifica un risico pa importa insecto invasivo. Nan por hasta drenta den e saconan di tera cu ta importa. E miho forma pa evita importa especie invasivo ta si ta produci matanan localmente, en bes di importa nan.” En todo caso, Silva enfatisa cu tarantula, den su concepto, no ta forma un menasa a largo plaso, pero otro tipo di haraña si.

Un cos cu tanto ACF y DLVV a ilustra si cu importacion di mata falta maneho cla. Servicio Veterinario ta traha segun e tratado CITES ora ta importa animal, pero no tin un maneho cla riba importacion di mata.

DLVV a traha un proposicion di ley cu ta na Direccion di Legislacion pa atende e problema aki. E splicacion ta ilustra con desaroyo di Aruba a bay man den man cu importacion di especienan invasivo, cu ta inclui insectonan cu ta afecta vegetacion. Aruba ta diferente cu Corsou y Boneiro den sentido cu e ta mas seco y no tin un clima oceanico. E clima semi arido, cu lunanan di secura y cu ta impacta mas ainda pa cambionan climatico, tin impacto riba vegetacion endemico. E biodiversidad terestre di Aruba no ta grandi, y importacion di carne y cabrito for di siglo 17 tabatin su efectonan negativo pa e regeneracion natural di vegetacion. E dependencia di agricultura y industria di aloe te cu comienzo di siglo 20 tambe a afecta e calidad di e subsuelo cu tur consequencia pa e vegetacion.

E barbulet endemico ta un di e victimanan di e cambionan aki. Desaroyo turistico a trece necesidad pa embeyecemento y importacion di mata a aumenta. Estudionan ta mustra con importacion di palma y palonan grandi di exterior pa embeyece areanan di hotel a trece diferente especie invasivo pa Aruba. Na 1998 a nota e impacto di diferente plaga mara na e tipo di vegetacion importa riba Aruba. Ta plaganan cu tabatin nan impacto economico na otro pais. Segun e analisis di DLVV, pa motibo di su clima semi arido y e hecho cu Aruba ta rondona pa lama a percura cu hopi especie invasivo no a establece nan mes aki. Sinembargo cu mas desaroyo, di infrastructura di caretera pa hotelnan y vivienda, menos mondi a keda tambe. E falta di regulacion di medio ambiente, hunto cu e desaroyo aki a contribui si na establecimento di algun especie invasivo, manera e Giant African Land Snail, e Agave Weevil y e Red Palm Mite.

DLVV a mustra dificultad den interveni trempan pa motibo di falta di comunicacion entre e islanan ABC riba e problematica aki y tambe pasobra no tin confirmacion di presencia di e especienan pa falta di un laboratorio reconoci. Infestacion di vegetacion local ta sigui, ta e conclusion.

Na 1979 a establece DLVV pa e cuido general di e sector primario. Pero un maneho ‘fytosano,’ cu ta medida y control pa evita cu mata y producto manera berdura, fruta, flor, simia y palo ta keda infecta cu malesa y plaga no ta inclui den e tareanan cu a duna DLVV. Otro aspecto di un maneho fytosano ta e inspeccion di productonan di mata na entrada na frontera, y conduci inspeccion di deteccion riba presencia di plaganan no-estableci, y combati esnan presente, y esaki tampoco ta un tarea formal di DLVV.

A informa e Minister encarga na 2009 riba e problematica aki debi na e plaga di Red Palm Weevil. A haci un intento pa establece un maneho fytosanitario na 1981 unda a traha un plan riba un servicio di carantena di mata, cu ayudo di United Nations Food and Agriculture Organization. Sinembargo, e plan no a logra. Ta for di e tempo ey ta trata pa introduci e ley fytosanitario pa Aruba.

Ta netamente pa falta di e ley aki tambe cu instancianan no tin bista riba kico ta drenta Aruba por ehempel, na momento cu ta importa container di mata pa proyectonan hotelero. Bon Dia Aruba ta pendiente informacion di Direccion di Salud Publico riba e punto aki y den un siguiente edicion lo elabora riba e proposicion di ley pa introduccion di un maneho fytosano, cu por evita e pensamento cu un haraña cu realmente por ta peligroso pa medio ambiente di Aruba.