Cada aña, dia 15 di juli, mundo ta conmemora Dia Mundial di Habilidad di Hoben, un ocasion proclama pa Organisacion di Nacionnan Uni (ONU) cu e meta di enfatisa e importancia di inverti den conocemento, habilidadnan y preparacion di hobennan pa e mercado laboral den futuro. E dia no ta solamente un momento simbolico, sino tambe un oportunidad pa mira con e mundo di trabao ta cambiando y con paisnan manera Aruba por prepara e generacion nobo pa e cambionan cu ta bini.

Den diferente pais, e conmemoracion ta sirbi pa promove training profesional, educacion tecnico, innovacion y colaboracion entre scol, empresa y gobierno. Pa Aruba, unda economia ta depende den gran parti di turismo, servicio y sector comercial, e tema ta tuma un significado particular. E isla ta confrontando un mercado laboral cu ta cambia rapidamente, mientras cu tecnologia, digitalisacion y automatisacion ta crea oportunidadnan nobo pero tambe ta exigi habilidadnan diferente.

Habilidadnan di hobennan no ta limita solamente na loke un persona por siña den un klas. E concepto ta inclui capacidad practico, solucion di problema, comunicacion, trabao den team, adaptabilidad, creatividad y uso di tecnologia. Den un economia moderno, dunadornan di trabao ta busca personanan cu por combina conocemento tecnico cu capacidad pa sigui siña y adapta nan mes na circunstancianan nobo.

Aruba a haci diferente paso den e ultimo añanan pa fortalece e preparacion di hobennan. Institucionnan educativo ta amplia oferta di estudionan profesional, programa tecnico y training, mientras cu diferente empresa ta brinda stage, experiencia laboral y oportunidad pa hobennan haya contacto directo cu e mercado laboral. E colaboracion entre sector publico y priva ta ser mira manera un elemento importante pa sigura cu enseñansa ta sigui conecta cu e necesidadnan real di economia.

Un di e retonan principal ta mantene e balans entre loke institucionnan educativo ta ofrece y e habilidadnan cu dunadornan di trabao ta busca. Industria di turismo, hospitalidad, construccion, tecnologia di informacion, logistica, salubridad y servicionan financiero ta evoluciona constantemente. Esaki ta nifica cu programa di estudio tambe mester sigui actualisa pa prepara studiantenan pa ocupacionnan cu tal bes ainda no tabata existi algun aña pasa.

Digitalisacion ta cambia casi tur profesion. Computer, inteligencia artificial, analisis di informacion y automatisacion ta forma parti di hopi proceso laboral. Pa e motibo ey, competencia digital ta bira un habilidad basico, mescos cu lesa, skirbi y conta. Hobennan cu domina e herment aki tin mas oportunidad pa adapta nan mes na diferente profesion y pa sigui desaroya durante nan carera.

Na Aruba, e combersacion tocante preparacion pa e futuro digital a ricibi atencion adicional recientemente cu gobierno anuncia cu lo desaroya un Plan Strategico Nacional pa Inteligencia Artificial. E iniciativa tin como meta prepara e pais pa integra e tecnologia aki den diferente sector, incluyendo enseñansa, gobernacion y economia. Esaki tambe ta pone mas enfasis riba importancia di desaroya habilidadnan digital entre hobennan desde un edad trempan.

Sinembargo, habilidadnan tecnico so no ta suficiente. Dunadornan di trabao regularmente ta indica cu caracteristica manera responsabilidad, puntualidad, disciplina, iniciativa y capacidad pa traha cu otro hende ta casi mesun importante cu diploma of certificado. E “habilidadnan suave” ta determina hopi biaha con un empleado ta logra adapta na su ambiente laboral y progresa den su profesion.

Pa hopi hoben e transicion di scol pa trabao ta keda un etapa importante. Mientras cu algun ta sigui estudio den exterior, otro ta scoge pa cuminsa traha mesora. Den ambos caso, experiencia practico ta bira un factor decisivo. Stage, aprendisahe y oportunidad pa participa den proyectonan real ta yuda hobennan desaroya confiansa y compronde miho e exigencianan di un ambiente profesional.

Empresanan local tambe ta beneficia ora nan inverti den talento hoben. Ademas di prepara futuro empleado, nan ta contribui na fortalecemento di economia local. Hobennan cu haya oportunidad pa desaroya nan capacidadnan tin mas posibilidad pa keda activo den e mercado laboral local y aporta na desaroyo di e comunidad.

Otro aspecto importante ta emprendemento. No tur hoben lo busca un trabao tradicional. Hopi ta interesa den crea nan propio negoshi of desaroya un idea innovador. Pa logra esey, nan mester no solamente conocemento tecnico, sino tambe habilidadnan den planificacion, administracion, mercadeo, finanzas y liderazgo. Programa cu ta promove emprendemento hubenil por crea oportunidad pa diversifica economia y genera actividad economico nobo.

Organisacionnan internacional regularmente ta señala cu inversion den habilidadnan di hoben ta un di e manera mas efectivo pa reduci desempleo hubenil y aumenta productividad. Mientras tecnologia ta cambia e mercado laboral mundial, paisnan cu logra prepara nan poblacion hoben pa e cambionan aki ta logra adapta mas lihe na circunstancianan economico nobo.

Aruba tambe ta confronta e reto di mantene talento local. Hopi hoben cu bay studia den exterior ta haya oportunidadnan profesional na otro pais. Pa logra cu mas hoben ta regresa, ta importante pa Aruba sigui crea un ambiente unda conocemento, innovacion y crecemento profesional por florece. Esaki ta inclui oportunidad di trabao, posibilidad pa sigui desaroya y acceso na training continuo.

E concepto di “lifelong learning” ta bira cada biaha mas relevante. Den pasado, un diploma tabata suficiente pa un carera completo. Awe, tecnologia y economia ta cambia asina lihe cu personanan di tur edad mester sigui actualisa nan conocemento regularmente. Pa e generacion hoben, esey ta nifica cu e proceso di aprendisahe no ta caba despues di graduacion, sino cu ta sigui durante henter nan bida profesional.

Institucionnan educativo di Aruba ta amplia gradualmente nan oferta di curso, certificacion y training adapta na e necesidadnan di un mercado cu ta keda cambia. E flexibilidad aki ta permiti tanto studiante como empleadonan fortalece nan capacidad y prepara pa oportunidadnan nobo cu por presenta den futuro.

Dia Mundial di Habilidad di Hoben ta sirbi como un recordatorio cu inversion den educacion y desaroyo humano ta un di e inversionnan cu ta duna mas resultado pa un pais. Un economia fuerte no ta basa solamente riba infrastructura of inversion financiero, sino tambe riba hende prepara, creativo y dispuesto pa sigui siña.

Pa Aruba, e futuro economico lo depende den gran parti di con exitosamente e pais por conecta enseñansa cu necesidadnan di e mercado laboral, fomenta innovacion y crea oportunidad pa hobennan pone nan talento den practica. E proceso ey ta rekeri cooperacion entre gobierno, institucionnan educativo, sector priva y e hobennan nan mes.

E ocasion ta un invitacion tambe pa reflexiona riba e balor di preparacion pa futuro. Den un mundo cu ta cambia constantemente, habilidadnan ta bira un di e recursonan mas importante cu un persona por desaroya. Pa Aruba, sigui inverti den e potencial di hobennan ta representa un paso importante pa fortalece tanto e economia como e bienestar di e sociedad den añanan cu ta bini.