Huisartsen die verbonden zijn aan het Dr. Horacio Oduber Hospital (HOH) krijgen momenteel aanzienlijk meer nieuwe patiënten dan gebruikelijk. Dat is het gevolg van de inschrijving van inwoners die dankzij de amnestieregeling nu in aanmerking komen voor medische dekking via de Algemene Ziektekostenverzekering (AZV).

Zoals bekend verbleef op Aruba een grote groep vluchtelingen zonder verblijfsvergunning. Zij ontvingen jarenlang medische hulp en andere ondersteuning via onder meer internationale programma’s. Aruba, dat volgens cijfers van de Verenigde Naties het hoogste aantal vluchtelingen per hoofd van de bevolking kent, zag zich genoodzaakt een oplossing te zoeken voor duizenden mensen die plotseling zonder hulp kwamen te zitten nadat de internationale financiering was stopgezet. Dit was het gevolg van het besluit van de Amerikaanse president Donald Trump in 2025 om alle humanitaire steun aan vluchtelingen stop te zetten.

Daardoor ontstond een dringende behoefte om de grote groep, met name Venezolanen, te helpen aan een verblijfs- en werkvergunning om een verdere humanitaire crisis te voorkomen. Die beslissing legde extra druk op de Dienst Integratie, Migratie en Naturalisatie (DIMAS), die er inmiddels in is geslaagd de vergunningsprocedures te versnellen.

Naast de administratieve werkzaamheden voor zowel DIMAS als het Censo, dat deze personen moet inschrijven, heeft de regeling ook grote gevolgen voor de AZV. Iedereen die zich inschrijft, heeft immers recht op een ziektekostenverzekering.

Een van de grootste uitdagingen is ervoor te zorgen dat al deze mensen kunnen worden ingeschreven bij een huisarts, oftewel een eerstelijnszorgverlener. Dat vormt al langer een aandachtspunt, aangezien Aruba kampt met een tekort aan huisartsen. Volgens AZV-directeur Edwin Jacobs wordt gewerkt aan oplossingen. Zo verdeelt het HOH de nieuwe verzekerden over de huisartsen die aan het ziekenhuis zijn verbonden.

Bon Dia Aruba heeft vernomen dat sommige huisartsen in één keer ongeveer 600 nieuwe patiënten toegewezen kregen. Dat betekent dat zij veel tijd moeten besteden aan het beoordelen van iedere patiënt en het vaststellen van diens gezondheidstoestand. Een huisarts gaf aan dat voor veel van deze patiënten de grootste opluchting is dat zij eindelijk toegang hebben tot medicijnen, die zij lange tijd zelf moesten betalen.

Jacobs benadrukt dat de druk niet ligt op het AZV-fonds zelf, maar op de zorgcapaciteit. Volgens hem is dat een wereldwijd probleem.

“We werken eraan. In augustus komt er een extra huisartsenpraktijk bij,” vertelde hij aan Bon Dia Aruba. “Wat het fonds betreft, hebben we de afgelopen jaren een overschot opgebouwd. Samen met het ministerie van Volksgezondheid werken we aan de uitdagingen binnen de zorg, zoals de uitbreiding van de dienstverlening.”

Zoals bekend lag het aantal eerste aanvragen voor een verblijfsvergunning in 2025 aanzienlijk hoger dan in voorgaande jaren. Volgens DIMAS-directeur mr. Kathy Ruiz Paskel is dat het gevolg van het project ‘Hunto pa Progreso’, dat gericht is op registratie en regulering.

Zolang iemand echter niet staat ingeschreven bij het Censo, kan die persoon zich ook niet aanmelden bij de AZV.

“We moeten onze gegevens goed op elkaar afstemmen. Daarover hebben we afspraken gemaakt met de SVB, de AZV en de Belastingdienst (DIMP). De overheid moet haar eerlijke aandeel krijgen,” aldus Ruiz Paskel tegenover Bon Dia Aruba.

Volgens haar wordt momenteel gesproken over aanpassingen van het toelatingsbeleid, waarbij onder meer rekening wordt gehouden met demografische ontwikkelingen en de leeftijd van de aanvrager. Dat beleid moet bepalen hoe in de toekomst wordt omgegaan met verblijfsvergunningen en wie uiteindelijk voor een permanente verblijfsstatus in aanmerking komt.

Nieuwe inwoners

Een ander fenomeen is de aankoop van appartementen en woningen door buitenlandse kopers. Zoals bekend worden veel nieuwe condominiumprojecten en woningbouwprojecten, vooral in Noord, ontwikkeld voor een internationale doelgroep.

Volgens Ruiz Paskel heeft dit echter geen gevolgen voor de AZV.

“Binnen deze groep nieuwe bewoners vormen Nederlanders de grootste groep. Theoretisch kan een Canadees, Amerikaan of iemand met een andere nationaliteit een woning kopen en die maximaal 180 dagen per kalenderjaar als toerist gebruiken. In dat geval is geen verblijfsvergunning nodig en bestaat er dus ook geen recht op de AZV,” legde zij uit.

Gepensioneerden moeten aantonen dat zij over een pensioeninkomen van minimaal 50.000 florin per jaar beschikken. Voor een rentenier, iemand die leeft van zijn opgebouwde vermogen, geldt dat hij moet kunnen aantonen over ten minste een vermogen van zes cijfers op de bank te beschikken.

Het bezit van een woning behoort overigens niet tot de toelatingsvoorwaarden voor een van beide verblijfsregelingen.

“Voor gepensioneerden en renteniers bestaat bovendien de mogelijkheid, die in de AZV-wet is vastgelegd, om geen gebruik te maken van de AZV. Als zij kunnen aantonen dat zij beschikken over een eigen ziektekostenverzekering van gelijkwaardig niveau, hoeven zij niet deel te nemen aan de AZV,” aldus de directeur van DIMAS.