BANDERA

Gobierno Hulandes ta sigui cu tratamento di e “Rijkswet delegatiegrondslagen artikel 38, tweede lid, Statuut voor het Koninkrijk”, un propuesta cu ta crea base legal pa varios medida general di Reino cu ya ta existi. E meta ta evita cu e medidanan perde nan vigencia ora e periodo di transicion termina. Segun gobierno Hulandes, e propuesta a ser prepara den consulta estrecho cu Aruba, Corsou y Sint Maarten, mientras Parlamento di e tres paisnan no a entrega un rapport propio na Tweede Kamer.

E Rijkswet aki tin un caracter principalmente huridico y tecnico. E ta crea fundamento legal pa un serie di reglamento y decreto existente relaciona, entre otro, cu consecuencianan huridico di desmantelamento di Antias Hulandes, posicion di e anterior Sociale Verzekeringsbank di Antias Hulandes, cierto tarea di Rode Kruis, orden publico y seguridad, cooperacion gubernamental na Corsou y Sint Maarten, y seguridad y nabegacion maritimo. Intencion no ta pa cambia contenido di e medidanan aki, sino pa duna nan e base legal necesario pa nan por sigui existi.

E tema a bolbe dilanti Tweede Kamer despues cu Secretario di Estado di Asuntonan Interno y Relacionnan den Reino (BZK), Eric van der Burg, a manda e Nota di contesta riba rapport, hunto cu un nota di cambio, dia 25 di augustus 2026.

E propuesta ta relaciona cu diferente “consensus-algemene maatregelen van rijksbestuur”, esta medidanan general di gobierno di Reino cu ta basa riba consenso entre paisnan bao di articulo 38, di dos inciso, di e Statuut. Gobierno Hulandes kier evita cu e medidanan aki perde nan vigencia ora e periodo di transicion termina.

Den e Nota di contesta riba e rapport, gobierno Hulandes ta contesta preguntanan haci durante tratamento parlamentario. Entre otro, fraccionnan di VVD y GroenLinks-PvdA a puntra na ki nivel Aruba, Corsou y Sint Maarten tabata envolvi den preparacion di e propuesta y con e paisnan ta mira e iniciativa.

Segun e contesta oficial, e propuesta di Rijkswet aki a ser prepara den consulta estrecho cu gobiernonan di Corsou, Aruba y Sint Maarten. Gobierno Hulandes ta agrega cu e consenso exigi bao di articulo 38, di dos inciso, di e Statuut pa pone e propuesta formalmente den procedemento finalmente a ser determina den Conseho di Minister di Reino.

Esaki ta nifica cu, segun gobierno Hulandes, Aruba no solamente tabata informa tocante e propuesta, sino cu gobierno tabata directamente envolvi den su preparacion.

Gobierno Hulandes ta indica tambe cu durante preparacion di e propuesta, pa tur e medidanan menciona den e Rijkswet a ser considera cu no ta deseabel pa nan perde nan vigencia. Sinembargo, e formulacion di e ley ta laga espacio pa paisnan cambia di opinion den futuro. Si paisnan hunto dicidi cu un of mas di e medidanan ya no mester ta vigente, e propuesta no ta impedi nan di laga tal medida caduca.

Un nota interno di BZK di 11 di augustus ta ofrece mas informacion tocante participacion di e paisnan Caribense den e fase parlamentario di e proceso.

E documento ta indica cu dia 13 di mei 2026, Comision Permanente di Relacionnan den Reino di Tweede Kamer a publica su rapport tocante e propuesta. Parlamento di Aruba, Corsou y Sint Maarten a haya un peticion for di Tweede Kamer pa, si nan tambe kier presenta un rapport tocante e propuesta, haci esaki prome cu 1 di juli.

Segun e nota di BZK, ningun di e tres Parlamento a haci uso di e posibilidad aki.

Pa Aruba, esaki ta mustra dos nivel diferente di participacion. Mientras gobierno di Aruba, segun e documentonan, tabata involucra den consulta durante preparacion di e Rijkswet, Parlamento di Aruba tabatin e oportunidad despues pa presenta su propio observacionnan na Tweede Kamer, pero no a haci uso di esaki.

E nota interno ta revela tambe cu dia 3 di juli, Secretario di Estado Van der Burg a manda un carta na prome ministernan di e islanan tocante intencion pa manda e Nota di contesta riba e rapport y un nota di cambio na Tweede Kamer durante ultimo siman di reces parlamentario.

E meta tabata pa Tweede Kamer por continua tratamento di e propuesta poco despues di reces di zomer.

Segun e mesun documento, e prome ministernan no a reacciona riba e cartanan. Dia 6 di juli, e cartanan tambe a ser comparti na nivel administrativo cu e paisnan, pero tampoco tabatin reaccion. BZK a conclui consecuentemente cu no tabatin señal cu ainda lo bin un reaccion di un of mas di parti di e prome ministernan.

E falta di reaccion no ta presenta den e documento como oposicion na e propuesta. Contrario, e contesta oficial na Tweede Kamer ta sostene cu e Rijkswet mes a ser prepara den consulta estrecho cu e tres gobiernonan y cu e consenso necesario pa inicia e procedemento a ser confirma den Conseho di Minister di Reino.

Un factor importante tras di e kalender ta e termino di transicion relaciona cu e medidanan cu e propuesta kier conserva.

Segun e nota interno, e proceso pa adopta un Rijkswet por tuma hopi tempo, mientras e periodo di transicion pa adopta e medidanan inclui den e propuesta ta termina na final di 2027. Pa e motibo ey, BZK a considera importante pa manda e siguiente documentonan na Tweede Kamer prome cu final di reces, pa Parlamento Hulandes por sigui cu tratamento.

E plan interno tabata pa manda e documentonan idealmente no mas laat cu 26 di augustus, asina nan por a ser inclui den agenda pa reunion procedural di Tweede Kamer di 2 di september.

E carta oficial di 25 di augustus ta confirma cu Secretario di Estado a manda tanto e contesta na preguntanan parlamentario como e modificacion tecnico na Tweede Kamer.

Otro aspecto cu gobierno Hulandes ta aclaria ta cu aprobacion di e Rijkswet no necesariamente ta nifica cu tur e medidanan menciona mester keda existi indefinidamente.

Articulo 1 y 2 di e propuesta ta formula di tal manera cu nan ta laga espacio pa decision. Segun gobierno Hulandes, esaki ta permiti paisnan laga un of mas di e medidanan caduca si nan logra un decision conhunto riba e tema.

Na mesun momento, termina e Rijkswet completo tin un consecuencia mas amplio. E nota ta splica cu si e ley di consenso mes termina, tur e medidanan di consenso general di e gobierno nacional cu ta haya nan base legal mediante e ley lo caduca automaticamente. Pa e motibo ey, e propuesta no ta inclui un disposicion separa pa modificacion of terminacion di e Rijkswet como tal.

E punto ta confirma cu e propuesta ta busca garantisa continuidad huridico di e medidanan existente, mientras ta laga espacio pa paisnan dicidi despues, mediante consenso, si un medida specifico mester termina.

Hunto cu e contesta, gobierno Hulandes a prepara un modificacion tecnico di e propuesta. E cambio ta relaciona cu un modificacion reciente di “Samenwerkingsregeling waarborging plannen van aanpak landstaken Curaçao en Sint Maarten” (Acuerdo di cooperacion cu ta salvaguardia plannan di accion pa tareanan nacional na Corsou y Sint Maarten.)

Segun e nota interno, Corsou a ser elimina for di e regeling y, como consecuencia, titulo oficial di e regeling tambe a cambia. Como e titulo ta aparece den e propuesta di Rijkswet, e texto di e propuesta mester ser actualisa. BZK ta describi e cambio manera uno tecnico.

Cu entrega di e documentonan na Tweede Kamer, tratamento legislativo di e propuesta por sigui despues di reces parlamentario. Gobierno Hulandes ta considera cu progreso den e proceso ta importante pasobra e periodo di transicion relaciona cu e medidanan ta caba na final di 2027. Segun BZK, e proceso pa adopta un Rijkswet por tuma su tempo, loke ta haci necesario pa tratamento parlamentario sigui na tempo.