Sin Hofa, Rijkswet Houdbaar Overheids Financien Aruba, Aruba no por haya ningun areglo di prestamo cu interes preferencial. Asina Secretario di Estado pa Asuntonan di Reino Eric van der Burg a reitera despues di e ultimo reunion di Conseho di Minister di Reino.

Van der Burg a bisa durante su conferencia di prensa digital, cu e ley di Reino ta pa trece igualdad den Reino Hulandes. Hulanda, Corsou y St. Maarten tur tin e mesun ley.

Van der Burg a bisa cu te ainda no por cuantifica e cantidad di placa cu e Hofa lo scapa Aruba pasobra esey por bisa unicamente despues cu e ta den funcion. Locual e ley di Reino ta haci cu por refinancia tur debe di Aruba na un interes mas abao cu awor ta e caso. Pero e cantidad cu por spaar ta depende di cuanto Aruba mes kier presta. “Nos ta papia di algun 10 miyon, esey ta sigur. Tambe e ta depende di e cantidad di aña cu tin pa paga prestamo. Den e caso aki, por multiplica locual ta spaar na interes cu e cantidad di aña cu tin pa paga e prestamo. E ta hopi placa. Si Aruba ta presta 200 miyon y e diferencia den interes ta tres porciento, ta papia aki di seis miyon pa aña y si e periodo di pago ta 20 aña, e ta nifica cu a spaar 120 miyon na interes.” Segun e Secretario di Estado, cuanto placa Aruba lo spaar ta depende di e cantidad di prestamo cu kier cera.

Eric van der Burg ta bisa cu como Hulandes berdad e ta pensa hopi riba placa, pero cu e ta de acuerdo cu Prome Minister Mike Eman den sentido cu e concordancianan ta contribui na un Reino Hulandes mas uni. “Placa ta importante ya cu e ta permiti haci cos bon pa comunidad di Aruba, aunke esey no ta keda ami. Pero, en todo caso, e relacion entre e cuater paisnan di Reino ta keda igual pa loke ta e capacidad di presta, cu Aruba por haci uso di dje si mester.” Hofa ta permiti refinancia e debenan bieu tambe, pero esey tambe ta un decision di Gobierno di Aruba. “Pa Hulanda, Hofa, mescos cu tabata e leynan pa Corsou y St. Maarten na 10/10/10, ta e instrumento pa prestamo y refinanciamentonan cu interes abao.”

Debe nacional ta bahando

Riba su mes, no ta cuestion cu Hofa ta diseña pa baha e debe nacional di Aruba, aunke cu esey por ta un consecuencia. Eric van der Burg a comenta cu e presupuesto di Aruba ta bon hinca den otro y e debenan ta bahando drastico. “Si sigui cu e tendencia aki, den dos aña Aruba lo tin menos debe nacional den porcentahe compara cu Hulanda. Den e sentido ey, Aruba ta bayendo hopi bon.”

Sinembargo, realidad ta si cu Corsou y St. Maarten tin e facilidad di prestamo aki, na un interes mas abao y Aruba te ainda no. Si ta sali di e punto di bista cu tur pais mester ta igual, Aruba e ora tambe lo mester tin e mesun facilidad cu e tres otro paisnan, pa asina haya prestamonan mas barata. “For di e punto di salida di igualdad, unda cu por, tur pais mester por tin e mesun areglonan. Y Hofa ta brinda esaki.”

Sinembargo, oponentenan di Hofa na Aruba ta mustra cu e ley di Reino ta brinda Hulanda control riba maneho publico. Hasta si cumpli cu condicionnan pa elimina necesidad di prestamo asina, ta Gobierno Hulandes, den su capacidad di Gobierno di Reino ta determina si e ley lo sigui valido of no. “Hulanda y Aruba ainda ta trahando riba reaccionnan riba e conseho di tanto Raad van Advies y Raad van State. Mi no por papia di e contenido di e reaccionnan pasobra e dos Gobiernonan mester ta de acuerdo cu otro pa por splica e reaccionnan. Pero unabes cu e proposicion di ley ta cla, Minister Plenipotenciario di Aruba lo ta na mesa pa discuti e ley den Conseho di Minister di Reino.”

Van der Burg ta kere cu pa September e comentarionan di ambos Gobierno lo ta cla y unabes presenta esakinan, ta di mira con na Aruba ta reacciona. “E ta keda depende di e landsverordening Hofa. Aruba mester pasa e landsverordening prome, pasobra di otro forma no tin Hofa.” E Secretario di Estado ta reitera cu e comentarionan riba e consehonan lo keda presenta conhuntamente.

Van der Burg ta realisa cu na Aruba no tin sosten amplio pa Hofa, y cu e ta bay bira un momento hopi tenso na momento cu mester presenta e proyecto di ley, esta e landsverordening na Parlamento di Aruba.

“No ta keda na ami, sino e Gabinete di Aruba. Na Hulanda, si mester mira e trayectoria den Tweede Kamer, mi no ta kere cu 150 miembro lo vota pa Hofa, pero mi no tin ningun indicacion cu Parlamento Hulandes lo no sostene e ley, na momento cu e pasa Parlamento di Aruba. Den caso cu Parlamento di Aruba rechasa Hofa, no tin sentido pa presenta e ley na Parlamento y Senado di Hulanda. Sin e landsverordening no tin Hofa.”