This picture taken on May 8, 2015 shows Canadian poet Anne Carson performing her work "Antigonick" at the Moderna Museet art gallery in Stockholm, Sweden. The Nobel Prize in Literature was awarded on October 8, 2026 to Canadian poet Anne Carson, an essayist and classicist who brings a modern twist to mysticism and antiquity in her writings about love, desire and despair. The 76-year-old -- who announced in 2024 that she has Parkinson's disease -- was honoured "for her bold and inventive oeuvre that, in playful dialogue with the classical tradition, has created new forms for contemporary literature," the Swedish Academy said. (Photo by Pontus LUNDAHL / TT News Agency / AFP) / Sweden OUT

(AFP)—Premio Nobel di Literatura a keda otorga diahuebs na poeta Canades Anne Carson pa su manera moderno di presenta mitologia Griego y historia antiguo, cu a inspira formanan nobo di escritura.

E poeta di 76 aña, ken a anuncia na 2024 cu e tin malesa di Parkinson, a keda honra “pa su obra audaz y creativo cu, door di un dialogo hungando cu tradicion clasico, a crea formanan nobo pa literatura contemporaneo”, Academia Sueco a bisa.

“Nan tur ta loco,” Carson a bisa tocante decision di miembronan di Academia pa honr’e, durante un entrevista cu canal publico RUV na Islandia, unda e ta biba un parti di aña desde 2008 y unda el a bira ciudadano.

Secretaria permanente di Academia, Ingrid Carlberg, a conta periodistanan mas trempan cu el a papia brevemente cu Carson pa inform’e cu el a gana e premio. “E unico cos cu el a haya tempo di bisa mi tabata cu actualmente e ta na Islandia, unda e ta scuchando biento.”

Ora RUV a puntr’e banda di caminda cu hopi biento si e ta kere cu Premio Nobel lo cambia su cantidad di lector, Carson, cu tabata tene su pechi duro pa biento no hib’e, a contesta: “Mi lo haya un sticker riba e parti dilanti di mi bukinan.”

Na principio, Carson a ignora e yamadanan repetitivo di Academia.

“Tabatin tur e yamadanan ey cu mi tabata sigui ignora, pasobra… semper mi ta cera e telefon ora e zona,” el a bisa.

Su casa a convenc’e pa bolbe yama, el a conta Fundacion Nobel.

Como profesor di estudionan clasico, cu conocemento di lenganan antiguo cu ya no ta ser papia, literatura, antropologia y historia, Carson a keda describi pa The New York Times na 2001 como “un di e grandinan den arte di combina y imita diferente estilonan”.

Su poesia contemporaneo unico a haci cu el a gana varios premio literario importante den añanan 1990, incluyendo Premio Lannan na 1996 y Premio Pushcart na 1997.

Un aña despues, su obra “Autobiography of Red: A Novel in Verse”, basa libremente riba e mito Griego di monstro Geryon y Herakles, pero transforma den un storia moderno di un triangulo amoroso entre hombernan gay, a ricibi hopi elogio.

‘Un autor pa nos tempo’

Academia a subraya su poema “Nox” di 2010, imprimi riba un solo blachi largo di papel como homenahe na su ruman homber cu a muri na 2000, describiendo e obra como “inolvidabel”.

“Den e obra aki bo por sinti claramente un dolor profundo pa e perdida, cu poco poco ta sali na superficie. E resultado ta un creacion cu ta tanto un obra di arte visual como un obra literario, un homenahe na forma di un caha cu ta contene imagennan, cartanan y otro textonan dedica na su ruman homber fayecido, dobla manera un acordeon.”

E Academia tambe a menciona su traduccionnan for di Griego Clasico, cu “por ser considera obranan independiente den nan propio derecho”.

Miembro di Academia Steve Sem-Samberg a conta Fundacion Nobel cu Carson ta “un autor pa nos tempo”, cu ta conecta e mundo moderno cu antiguedad.

“E ta uza e mitonan, personahenan, storianan y fabulanan di e tempo ey pa pone nan den un contexto moderno. Y e combinacion di e dos mundonan aki ta duna un energia enorme na su escritura,” el a bisa.

Muhernan poco representa

Den London Review of Books na 2024, Carson a bisa cu Parkinson a “desintegra” su manera di skirbi cu man, un sintoma cu e ta haya “particularmente humiliante”.

“Antes mi tabata disfruta skirbi den schrift, cu mi tabatin rekinan yen di nan, dia tras dia, aña tras aña. Awor e liñanan vertical ta dobla of kibra of ta bay den tur direccion, e vocalnan ta bira manchanan, e liñanan inclina ta perde nan forma elegante y suave, y tur cos ta parce bergonsoso.”

Durante varios aña, nomber di Carson a keda menciona como un posibel ganador di Premio Nobel, aunke algun experto a bisa cu probablemente e Academia no lo honra un otro Canades asina lihe despues di e premio di 2013 na escritora di storianan cortico Alice Munro.

Hopi critico literario tabata anticipa cu e premio e aña aki lo bay pa un muher, considerando e criticanan frecuente contra Academia pa scoge demasiado homber blanco di paisnan occidental.

Desde cu Premio Nobel di Literatura a cuminsa na 1901, apenas 19 di e 122 ganadornan tabata muher.

Un scandal di agresion sexual na 2018 a laga Academia den un crisis profundo y mas cu mitar di su 18 miembro a keda reemplasa.

Desde e tempo ey, cada dos ganador di Premio Nobel di Literatura tabata un muher.