In september heeft Aruba Conservation Foundation (ACF) een officiële brief aan de Arubaanse regering gestuurd waarin de organisatie haar zorgen uit over de plannen van Iberostar om een hotel te bouwen in de omgeving van Arashi. De natuurbeschermingsorganisatie heeft haar standpunt duidelijk gemaakt en verklaart tegen iedere vorm van nieuwbouw en exploitatie van een hotel op deze locatie te zijn. Bon Dia Aruba heeft de bezwarenbrief van ACF onlangs in handen gekregen.

In de brief gaat ACF uitgebreid in op de schade die volgens de organisatie kan worden verwacht als gevolg van grootschalige bouwwerkzaamheden. Daarnaast stelt ACF dat het project in strijd is met verschillende nationale wetten en internationale verplichtingen. Op basis van de argumenten in de brief verwacht de organisatie dat de regering verantwoord zal handelen om het culturele en natuurlijke erfgoed van Aruba te beschermen en naleving van de ruimtelijkeordenings- en natuurwetgeving af te dwingen.

Strijdigheid met verschillende wetten en beleidsregels

Ruimtelijk Ontwikkelingsplan met voorschriften (ROPv)

ACF benadrukt in haar brief dat de voorgestelde ontwikkeling rechtstreeks indruist tegen nationale natuurbeschermingswetgeving, internationale verplichtingen en verschillende wettelijke kaders voor de ruimtelijke ordening op Aruba.

Volgens de stichting is het project rechtstreeks in strijd met de bepalingen van het ROPv.

Allereerst raakt de projectlocatie aan de grens van de bufferzone van Malmok. Volgens ACF is dit in strijd met artikel 17.2.11, waarin is bepaald dat binnen de subzone Malmok geen nieuwe gebouwen voor recreatieve verblijfseenheden mogen worden gebouwd.

Daarnaast zou het project de toegestane capaciteit aan verblijfseenheden in het gebied overschrijden. Volgens artikel 22.2.5, onderdeel a, geldt een maximum van 991 eenheden.

Ten derde valt de locatie binnen het toeristische gebied Westkust. Artikel 22.2.4 stelt volgens ACF een maximale bouwhoogte van 8,5 meter en maximaal twee bouwlagen vast. Artikel 22.2.5, onderdelen b en c, verbiedt bovendien de aanleg van nieuwe bouwkundige voorzieningen voor detailhandel, restaurants en bars.

Ook binnen gebieden met de bestemming Woongebied met waarden verbiedt het ROPv ruimtelijke ontwikkelingen die schade veroorzaken aan beschermde landschappelijke en natuurlijke waarden. ACF is van mening dat het project van Iberostar dergelijke ongewenste schade kan veroorzaken.

Natuurbeschermingswetgeving

ACF wijst daarnaast op mogelijke schendingen van lokale natuurwetgeving, waaronder de Natuurbeschermingsverordening. Deze verbiedt volgens de organisatie het vernietigen, wijzigen of verwijderen van natuurlijke vegetatie binnen beschermde gebieden.

Ook verwijst de stichting naar het Landsbesluit Bescherming Inheemse Flora en Fauna. Volgens ACF zou bebouwing binnen de betreffende bufferzone een bedreiging vormen voor beschermde en inheemse planten- en diersoorten op Aruba.

Naast de nationale wetgeving is het project volgens de organisatie ook in strijd met internationale verplichtingen op het gebied van natuurbescherming.

ACF verwijst onder meer naar het SPAW-protocol, waaraan Aruba zich heeft verbonden en dat gericht is op de bescherming van bijzondere natuurgebieden en bedreigde soorten in het Caribisch gebied.

Daarnaast noemt de stichting de Ramsarconventie, die Aruba verplicht de ecologische waarden van internationaal erkende wetlands te behouden en een verantwoord gebruik van deze gebieden te waarborgen.

Duurzaamheidsbeleid

Volgens ACF is de geplande hotelontwikkeling bij Arashi niet alleen in strijd met wettelijke bepalingen, maar sluit deze ook onvoldoende aan bij het nationale beleid voor duurzame ontwikkeling.

De organisatie verwijst naar Aruba’s National Biodiversity Strategy and Action Plan (NBSAP) 2024–2030. Dit beleidsplan beschrijft hoe de biodiversiteit op het eiland moet worden beheerd, beschermd en hersteld, waarbij natuurbescherming een plaats moet krijgen binnen de nationale ruimtelijke planning.

Daarnaast ontbreekt volgens ACF een duidelijke toepassing van het nationale beleid Build with Nature.

De organisatie stelt dat de bouwplannen van de ontwikkelaar geen concrete maatregelen bevatten om de natuurlijke biodiversiteit te versterken of bij te dragen aan de klimaatbestendigheid van Aruba.

Verwachte schade aan natuur en ecosystemen

ACF waarschuwt dat een bouwproject van deze omvang ernstige en mogelijk onomkeerbare gevolgen kan hebben voor verschillende onderling verbonden ecosystemen in de omgeving.

Volgens de natuurbeschermingsorganisatie staat Arashi Beach nu al onder grote druk door het intensieve gebruik van het gebied. Dit vormt volgens ACF een bedreiging voor het ecologische karakter van het strand.

Grootschalige bouwwerkzaamheden zouden leiden tot verdere versnippering van leefgebieden, aantasting van vegetatie en verstoring van wilde dieren.

Waterverontreiniging en bodemerosie

De bouw en het langdurige onderhoud van het hotel kunnen volgens ACF leiden tot waterverontreiniging en een toename van afstromend water.

Als voorbeeld noemt de organisatie het gebruik van kunstmest bij Tierra del Sol, dat volgens haar nu al zorgt voor een overbelasting van de bodem met voedingsstoffen.

Deze stoffen kunnen schadelijk zijn voor de nabijgelegen mariene ecosystemen, omdat een teveel aan voedingsstoffen de groei van schadelijke algen kan bevorderen.

Een nieuw hotelproject in de omgeving van Arashi Beach zou deze bedreiging volgens ACF vergroten en de druk op het mariene milieu verder verhogen.

Daarnaast kunnen zware bouwwerkzaamheden de natuurlijke bodemstructuur veranderen. De bodem fungeert op bepaalde plaatsen als een natuurlijke afvoerroute voor regenwater.

Wanneer deze structuur wordt aangetast, kan tijdens hevige regenval ernstige sedimentatie optreden, met schade aan mariene ecosystemen als mogelijk gevolg.

Ook kan het systematisch bewerken van de grond het vermogen van de bodem verminderen om regenwater op te nemen. Hierdoor neemt het risico op erosie toe en kunnen gronddeeltjes via afstromend water in saliña’s terechtkomen, waar zij het zeeleven kunnen verstoren.

Verstoring van natuurlijke leefgebieden

Het aanbrengen van beton, het bouwen van muren en andere constructies kunnen volgens ACF ook de natuurlijke bewegingsroutes van planten- en diersoorten verstoren.

Nieuwe infrastructuur kan bijvoorbeeld de migratie van de blauwe landkrab (Cardisoma guanhumi) belemmeren.

Daarnaast waarschuwt ACF voor licht-, lucht- en geluidvervuiling. Deze vormen van verstoring zijn volgens de organisatie bijzonder schadelijk voor dieren die afhankelijk zijn van natuurlijke zintuiglijke signalen om zich te oriënteren.

Daaronder vallen verschillende soorten zeeschildpadden, zoals de driekiel, de karetschildpad en de dikkopschildpad, die bekendstaan om hun gebruik van Arashi Beach als nestgebied.

Andere kwetsbare soorten die ACF noemt, zijn de shoco, het Arubaanse konijn en de cododo. Ook inheemse cactussoorten, waaronder breba, tuna en bushi, kunnen volgens de organisatie worden bedreigd.

Toenemende druk op Arashi Beach

ACF waarschuwt bovendien voor de gevolgen die een toename van het aantal bezoekers kan hebben voor Arashi Beach zelf.

Meer bezoekers kunnen leiden tot een grotere vraag naar voorzieningen, zoals palapa’s, strandstoelen en afvalbakken.

Volgens de organisatie kan een voortdurende uitbreiding van dergelijke voorzieningen de natuurlijke werking en gezondheid van het strand aantasten.

Dit kan uiteindelijk bijdragen aan kusterosie en verstoring van de sedimentbalans in zee.

Ook verwacht ACF dat recreatieve activiteiten, waaronder kitesurfen en jetskiën, zullen toenemen.

Dergelijke activiteiten kunnen volgens de organisatie extra risico’s opleveren voor trekvogels, zeeschildpadden en andere diersoorten in het gebied.

Aanbevelingen aan de regering

Gezien de genoemde risico’s heeft Aruba Conservation Foundation verschillende aanbevelingen aan de regering gedaan om mogelijke natuurschade in het gebied te voorkomen of te beperken.

Zo adviseert ACF om onmiddellijk opdracht te geven tot het stilleggen van eventuele bouwwerkzaamheden binnen de bufferzones van de in kaart gebrachte rooien.

Daarnaast moeten volgens de organisatie de richtlijnen voor bouwactiviteiten worden aangescherpt en strikte grenzen worden gesteld aan vervuiling.

ACF dringt er bij de regering op aan om van de ontwikkelaar bewijs te verlangen dat het project daadwerkelijk geen negatieve gevolgen zal hebben voor het beschermde natuurgebied in de omgeving van Arashi.

Ook moeten milieueffectrapportages worden ingediend bij de Directie Natuur en Milieu (DNM).

De natuurbeschermingsorganisatie heeft de regering bovendien uitdrukkelijk verzocht haar brief aan het gerechtelijke dossier toe te voegen.

Geruchten over hotelontwikkeling bestaan al sinds 2017

Al in 2017 deden geruchten de ronde dat in de omgeving van Arashi een nieuw hotel zou worden gebouwd.

Bon Dia Aruba benaderde destijds de Dienst Infrastructuur en Planning (DIP) om bevestiging te krijgen. De dienst liet echter weten niet over informatie over dergelijke plannen te beschikken.

Ook voormalig AVP-parlementslid Desiree Croes ontkende destijds de geruchten.

“Dit is niet waar. Alsjeblieft mensen, stop met het verspreiden van leugens. We hebben ook gezien dat Juan David Yrausquin op dit bericht heeft gereageerd en heeft aangegeven dat het nepnieuws is”, verklaarde Croes destijds.

In de afgelopen drie jaar doken de geruchten opnieuw op via sociale media, waar verschillende burgers hun bezorgdheid en verontwaardiging over het mogelijke project uitten.

Dit jaar gaf de directie van JOIA Aruba by Iberostar tijdens een persconferentie ter gelegenheid van het eenjarig bestaan van het hotel meer duidelijkheid over de plannen.

Volgens de directie zal het nieuwe hotel niet op Arashi Beach zelf worden gebouwd, maar op het bestaande terrein van Tierra del Sol. Het hotel zou bereikbaar zijn via de hoofdingang van het wooncomplex.

Deze toelichting heeft de bezorgdheid over het project echter niet weggenomen. Natuurbeschermers en andere activisten blijven kritisch over de voorgenomen ontwikkeling.