Den un entrevista cu Fedecámaras Radio na Venezuela e siman aki, presidente di Federacion Nacional di Avicultura di Venezuela (Fenavi), Francisco Tagliapietra, a expresa interes pa cuminsa exporta webo y galiña pa Aruba, Boneiro y Corsou. Aunke gobierno di Aruba ta haciendo esfuerso pa aumenta produccion domestico, den 2025 nos isla a keda mayormente dependiente riba importacion di webo specialmente for di Colombia y Santo Domingo, despues cu a mira un caida den importacion for di Merca debi na aumento di prijs. E redireccion aki tabata un decision consciente cu tabatin meta pa baha prijs di webo pa consumidornan. E pregunta ta bira e ora, si cuminsa importa for di Venezuela—un pais mas cerca di nos—consumidornan lo por mira un caida den prijs di webo?

E interes di Fenavi a bin mientras Venezuela ta expandiendo su relacion comercial y di transportacion cu Caribe Hulandes gradualmente. Tagliapietra a haci yamado pa crea un conseho nacional pa exportacion di productonan avicola y un ruta maritimo estilo ferry entre Venezuela y e islanan ABC. Segun Tagliapietra ta splica, e sector avicola nacional a mira un crecemento di 8% y pues ta buscando mercadonan den exterior. Debi na nos proximidad cu e pais, Tagliapietra a enfatisa cu islanan ABC ta un opcion natural pa expansion di e mercado na Venezuela. Segun medionan ta reporta, Tagliapietra tabatin interes den e islanan desde 2025 caba, y a conta durante e entrevista cu productornan tabata den negociacion caba pa posibel exportacion pa e islanan.

Pa loke ta webo, gobierno di Aruba den e ultimo añanan a lansa iniciativanan pa engrandece produccion domestico di webo. Na 2023 a introduci un politica pa stimula produccion di webo, esta un prohibicion pa importacion di webo. Ademas a introduci capa riba prijs di mayorista y minorista pa caha di webo. Sinembargo, gobierno a laga espacio pa excepcion debi cu ainda produccion local no por a cumpli cu demanda.

Na 2024, gobierno di Aruba a introduci un otro politica tocante produccion di webo den respuesta na vulnerabilidadnan di seguridad alimentario cu a bira un punto di discusion despues di e pandemia di Covid-19. E politica aki tabata basa riba rapportnan di organisacionnan internacional tocante seguridad alimentario na Aruba. Di september pa october, a crea un grupo di tarea dedica na aumenta produccion domestico di webo. Na mesun momento a establece e meta pa aumenta produccion domestico cu 30% pa 2026. E politica a identifica dos punto crucial: kita bareranan cu ta preveni productornan expande nan negoshi y negoshinan nobo drenta e mercado, ademas di implementa politica structural pa aumento produccion comercial di webo.

Y e esfuersonan aki a mustra resultado concreto den 2025.

Produccion domestico di webo a subi cu 36%, segun rapport anual di Directie Economische Zaken, Handel en Industrie (DEZHI) pa 2025. Den 2024 a calcula 663,753 dozijn produci localmente; den 2025, esaki a subi pa 905,200 dozijn. E rapport di DEZHI a atribui e crecemento aki directamente na productornan nobo drentando mercado y productornan existente aumentando nan produccion.

A pesar di un resultado prometedor, Aruba ta keda depende mayormente riba importacion di webo pa cumpli cu demanda di consumidornan. E rapport di DEZHI a mustra cu den 2025, 5 di cada 6 webo fresco a ser importa. Den e aña aki, e instancia a registra consumi di 5,892,520 dozijn di webo—casi 70.7 miyon webo. Compara cu 2024, esaki tabata un aumento di 26%. Di e total consumi, apenas 905,200 dozijn a ser produci domesticamente, mientras cu 4,987,320 dozijn a keda importa den gran parti for di Colombia y Santo Domingo. Pues casi 85% di webo consumi na Aruba a bin di importacion, mientras cu apenas 15% a ser produci localmente. A pesar di a logra e meta di 30% pa 2026, e rapport di 2025 ta mustra claramente cu e sector local ainda no por cumpli cu demanda.

Y esaki ta unda e cuestion di importa for di Venezuela ta interesante.

Manera a menciona, na 2025 Aruba a busca pa diversifica importacion di webo, den un esuferso pa mitiga aumento di prijs di importacion for di Merca. Como resultado, Colombia y Santo Domingo a bira suministradornan principal di webo pa Aruba. Aunke gobierno a bisa cu e meta di e redireccion aki tabata pa baha prijs pa consumidornan, rapport di DEZHI no ta indica explicitamente cu prijs di webo en berdad a baha. Loke si por a cuantifica tabata e volumen di webo importa compara cu 2024; den 2025, importacion di webo a aumenta cu 24%. Poni banda di e hecho cu pueblo a consumi 26% mas webo, e cifranan ta indica cu webo a bira mas accesibel pa comunidad.

Mirando e aparente beneficio cu un redireccion a produci, ta posibel cu importa webo for di Venezuela por resulta den prijs (aun mas) abao?

Na mei 2023, gobierno di MEP-RAIZ a habri frontera maritimo pa prome biaha desde 2019 ora gobierno di Venezuela a dicidi unilatermente pa cera frontera. Na momento cu a anuncia e reapertura, gobierno anterior a enfatisa cu esaki tabata principalmente pa expande comercio cu e pais Latino Americano, cu ex-prome minister Evelyn Wever-Croes notando e tempo ey cu e reapertura lo ser acompaña cu condicionnan estricto pa comerciantenan Venezolano pa asina sigura cu gobierno di Aruba tin control completo.

A pesar cu desde e reapertura aki, consecuencia riba prijs di producto a mustra tiki resultado. Rapportnan di DEZHI ni CBS no por a indica ningun cambio riba prijs di consumo pero si a mustra evidencia cu importacion for di e pais a crece. Segun reportahe den medionan local na 2025, a registra un aumento di 2.5% den importacion for di estado Falcon na Venezuela. Desde mei 2023 pa mei 2025, a mira un crecemento gradual di apenas par carga chikito pa casi 200 tin di producto importa for di Venezuela. Productonan tabata inclui keshi, fruta & berdura, carbon, fertilisante y material pa construccion.

Sinembargo, a reporta e tempo ey cu prijs di producto no a baha mes. Segun a reporta, e motibo pa esaki tabata cu hopi comerciante na Aruba a mantene nan prijsnan stabil. Den otro palabra, en bes di baha prijs pa consumidornan, a reporta cu e comerciantenan aki a solamente aumento nan ganashi.

A pesar cu tabatin expectativa halto ora a anuncia importacion atrobe for di Venezuela, ta parce cu—al menos pa awor—e decision no a duna mucho fruto. Mirando e hecho aki mester puntra e ora si importacion di webo for di Venezuela lo bale la pena.

Te awor, gobierno no a haci ningun anuncio oficial tocante e propuesta diTagliapietra. E representante di Fenavi mes a enfatisa cu di su banda, e federacion ainda ta enfrenta cierto limite cu mester atende prome cu por considera seriamente e posibilidad di importa webo y producto di galiña pa islanan ABC.

Pa prome, Tagliapietra a splica cu productornan ainda mester atende cu retonan logistico, mencionando cu paketamento y preparacion di producto ainda no ta cumpli cu standardnan internacional. Domesticamente, productornan ta distribui nan productonan usando saco y macutu, pero pa mercadonan den exterior, paketamento lo mester clasificacion y fecha.

Segun a reporta, transportacion refrigera tambe ta un problema cu mester atende prome. Tagliapietra a enfatisa cu posibel exportacion pa islanan ABC lo rekeri capacidad di cargo refrigera pa haci transportacion saludabel. Tambe tin cu establece protocolnan sanitario cu e islanan prome cu por cuminsa exporta cantidad grandi di producto di webo y galiña.

Pues un posibilidad pa importa webo for di Venezuela ainda ta den su etapanan inicial y no tin movemento oficial pa redirigi Aruba su mercado di webo pa Venezuela. Ta keda di mira si den futuro gobierno lo considera e opcion aki viabel, y si esaki por yuda alivia costo di bida na Aruba cu ya ta sumamente halto.