Diamars 3 di november 2026, director di Horacio Oduber Hospital (HOH), Jacco Vroegop, a declara den e programa Enfoke cu AZV no ta cumpli cu ley. Segun Vroegop, AZV no ta palabra volumen, calidad y prijs cu e hospital, ni cu otro proveedor di cuido.
E mesun atardi, Organo Ehecutivo di AZV (OE AZV) a anuncia un adelanto adicional di Afl. 15 miyon pa HOH. Cu esey, e total di adelanto pa 2026 ta Afl. 31 miyon.
Na cabes di AZV, y tambe di Sociale Verzekeringsbank (SVB), ta Edwin Jacobs. Si Vroegop tin rason, e pregunta ta cla: dicon AZV no ta cumpli cu un ley cu ta existi caba?
Loke e ley ta bisa
Articulo 39 di e Landsverordening AZV ta bisa: “Het uitvoeringsorgaan sluit met beroepsbeoefenaren en instellingen … overeenkomsten in zodanige omvang en van zodanige inhoud, dat het in staat is om zijn verplichtingen jegens de verzekerden naar behoren na te komen.”
Esaki no ta opcional. E contracto mester contene, entre otro, e tipo y calidad di cuido y e tarifanan, y e ta dura maximo dos aña.
Adelanto en bes di contracto
Segun HOH, en bes di un contracto e hospital ta biba di un lumpsum cu ta subi 2% pa aña, y di adelanto. AZV ta bisa cu e adelantonan “no ta sin condicion”, pero e condicionnan no ta publico.
Un adelanto no ta un contracto. E no ta stipula prijs, volumen ni calidad. E ta paga e cuentanan di awe, pero e proximo crisis lo bin di e mesun manera: cu un ultimatum, cu lista di espera mas largo y cu pashentnan cu ta sufri e consecuencia. Segun Vroegop, e deficit ta mas di Afl. 30 miyon.
Jacobs tabata sa caba na 2021
Na mei 2021, shete luna despues cu el a cuminsa na AZV, Jacobs mes a bisa na Bondia: “Nos tin formanan di financia cu no ta transparente.” Segun e, e financiamento cu lumpsum “no por keda asina”, y “nos mester yega na un sistema di fiha prijs pa servicio medico.”
Den e mesun entrevista, Jacobs a argumenta cu fiha prijs y calidad ta un tarea di Gobierno y di Ministerio di Salubridad Publico. Esey por ta un debate valido pa e futuro. Pero e ley actual ta cla: Articulo 39 ta obliga AZV pa cera contracto cu ta inclui e tarifanan y e calidad di cuido. E ley ta aplica te ora cu e cambia.
Cinco aña despues, e lumpsum ta keda mescos.
Por a preveni esaki?
Un contracto no ta para inflacion, ni e crecemento di poblacion. Pero cu un contracto, cada dos aña AZV y HOH lo mester a palabra prijs y volumen riba base di cifra. Cambionan grandi, manera un hospital cu a redobla su espacio, lo a wordo negocia di antemano, y no via un ultimatum di dos siman.
No tur cos ta culpa di AZV. E Afl. 29 miyon pa cuido di emergencia na hende sin seguro ta un responsabilidad di Pais: Articulo XVIII di e Invoeringsverordening AZV ta obliga Minister di Husticia pa pone cada aña suficiente placa den su presupuesto pa “medische noodhulp” na hende sin seguro. Pero si di berdad no tin contracto, AZV tabatin e instrumento pa cambia esey.
Un director pa dos fondo grandi
Jacobs a cuminsa na AZV na october 2020 como un solucion temporal, despues cu Ruben Goedhoop a bay. Na 2022 el a bisa cu e ta director di AZV “te ora nombra un otro”. Seis aña despues, e ta ainda na cabes di tur dos fondo.
Dirigi un so di nan caba ta hopi trabou. Na 2021, Jacobs a conta Bon Dia Aruba cu e ta na AZV tur dialuna, na SVB tur diabierna, y cu e ta parti e otro dianan entre e dos instancianan.
E pregunta ta legitimo si dos funcion asina no ta demasiado pa un solo persona. Cada fondo tin su mes reto grandi: na AZV, un hospital cu ta warda riba un contracto y un solucion structural; na SVB, un fondo AOV cu, segun su mes pronostico, su surplus anual ta baha te cero na 2031. Cada un di nan ta exigi un director cu ta enfoca completamente riba dje.
E mesun pregunta ta aplica na SVB. Na september 2026, Pais y SVB a cera un areglo di deposito di Afl. 50 miyon na 3% pa 36 luna, bou di e Landsverordening Aruba tijdelijk financieel toezicht (LAft). Segun e jaarrekening 2024 di SVB, e fondo tabata haya entre 3,25% y 4,30% riba deposito na banco, y entre 6,25% y 6,50% riba obligacion di Pais. Den tur dos caso ta trata di placa di e aseguradonan.
Preguntanan cu mester haya contesta
Tin un contracto entre AZV y HOH segun Articulo 39? Si no tin, desde ki dia?
Ki ora e “sistema di fiha prijs” cu Jacobs mes a pidi na 2021 lo drenta den vigor?
Ki ora e solucion temporal di 2020 a bira permanente, y via ki procedura?
Na SVB: ken a aproba e 3%, y cua otro opcionnan a wordo considera?



