Ta bay ta un responsabilidad di pais Aruba pa carga e gastonan pa sanacion di e tereno di refineria, ta locual Prome Minister Hulandes, Rob Jetten a bisa Bon Dia Aruba. E pensamento cu Hulanda lo por yuda mester ta concentra riba experticio y conocemento, pero no placa.

“Esey ta un asunto di Aruba mes,” Jetten a enfatisa, reconociendo tambe cu e isla a laga oportunidadnan bay den pasado pa tene particularmente Exxon, pero tambe Coastal y Valero responsabel pa e dañonan ambiental. “E ta un caminda casi imposibel pa bay tras di e companianan aki.”

E comentario di Jetten a bin a base di e declaracion comun hunto cu Prome Minister Mike Eman riba e plannan pa sanea e area di refineria pa redestinacion. Jetten a bisa di ta sostene e plannan aki y cu Hulanda ta mas cu dispuesto cu yuda cu conocemento. “E tereno ta hopi contamina,” Jetten a bisa. Durante e sesion di pregunta el a splica cu a bin un acuerdo inicial pa for di departamentonan publico di Hulanda lo yuda cu informacion y conocemento pa por inicia un eventual proyecto di saneamento na Aruba. “Nos tambe tin areanan industrial cu mester bay sanea na Hulanda.” E inversion cu Aruba mester haci ta hopi grandi, pero “ta di lamenta pa laga e tereno manera e ta asina.” Jetten a reitera cu aki ta trata di un inversion cu Aruba mester haci y cu Gobierno no a acerca Hulanda pa acerca Hulanda pa ayudo financiero den esaki.

Esaki a keda enfatisa tambe durante e encuentro cu prensa prome cu Minister Presidente Jetten a conclui su prome bishita na Aruba como e lider nobo di Gabinete Hulandes. Periodistanan a haya un momento unico pa sinta cu e mandatario Hulandes den sala di VIP na aeropuerto Reina Beatrix pa haci pregunta y e topiconan tabata diferente.

Asina a papia di obhetivo di Gobierno Hulandes pa baha dependencia riba petroleo y gas como fuente di energia, mientras cu Aruba ta ainda activo den exploracion di ambos combustible. Jetten a mustra cu e ta un proceso di ambos ruta, esta cu mientras cu ta baha dependencia ta cuestion di busca e alternativanan. “E ta un proceso di y/y. Hulanda ta enfocando awor riba produccion di gas for di Noord Zee mientras cu ta den e transicion, pa cumpli cu metanan di palabracionnan climatico.” Aruba sinembargo ta autonomo y mester determina su propio escogencia, pero “locual mi ta haya interesante ta cu uso di energia di solo, biento y uso di baterianan ta baha hopi di e gasto di energia y cu Hulanda y e islanan por ta un ehempel pa resto di mundo.”

Relacion cu un Venezuela stabiel tambe a bin dilanti, particularmente pa loke ta siguridad di cuminda y mas stabilidad economico pa e islanan. “E ta importante si pa promove mas produccion di cuminda na Aruba mes y pa esaki tin experticio y conocemento na Hulanda.” E acuerdo firma entre Universidad di Wageningen y Aruba pa yuda e biodiversidad y produccion di cuminda como tal ta considera un paso positivo, cu por conduci na experticio unico cu despues por keda aplica na otro islanan, Jetten a ilustra. Pero, pa Venezuela por hunga un papel importante den e lazonan economico di e islanan, e ta crucial cu e pais atene su mes na democracia y derechonan humano. Pa tal motibo mes, Hulanda y Union Europeo ta keda cu presion riba Gobierno di Delci Rodriguez pa libertad di prisoneronan politico y eleccion habri mas lihe cu ta posibel. Sinembargo, mientrastanto ta kere cu si cu e lazonan social cu Venezuela ta importante sigur pa tur cu tin famia na Venezuela. “Pero, un relacion normalisa ta depende si di e desaroyo politico na Venezuela,” Jetten a agrega, admitiendo si cu rond mundo tin presion riba democracia, unda conflicto ta domina, cu ta afecta derechonan. “E ta nifica cu nos como Reino, hunto cu nos partnernan, nos mester crea e presion, e counter-balance pa paisnan cu ta kere cu violencia ta trece solucion. Esey ta motibo tambe pakico Hulanda ta cera tratadonan cu Latino America, Asia. Nos ta hopi consciente tambe cu Venezuela ta e bisiña mas grandi.”

Hofa

Ainda e rijkswet riba supervision financiero no ta un hecho y tin hopi resistencia den Parlamento di Aruba. Minister Presidente Jetten ta splica cu ta pendiente conseho di Raad van State riba e proposicion di ley, y unda cu mester lo adapta e ley pa cumpli cu e conseho. Jetten a reitera cu Hofa lo yuda Aruba den refinanciamento, cu ta permiti mas fondo pa inverti na e isla mes. En todo caso, e lider di Gabinete Hulandes a duna compliment pa e maneho financiero di Aruba. “Pero nos lo warda e conseho di Raad van State particularmente riba e tema di autonomia y lo ta bon pa Parlamento di Aruba tambe hiba e debate, pa haya asina oposicion por haya su mes den e ley. Pero ta trata aki di un ley di consenso y e ta nifica yega na un acuerdo.” Jetten ta reconoce cu no ta asina leu.

Rob Jetten finalmente e mustra cu durante e siguiente Conferencia di Reino programa pa mas laat den aña lo debati hunto riba temanan cu ta di balor pa tur e paisnan, manera cambio climatico, e pasonan cu mester tuma, sosten den caso di horcan, comparti experticio, siguridad di cuminda y e transicion pa energia alternativo.