E proyecto di ‘Wikipedia na Aruba’ a subraya e importancia di colaboracion cu institutonan cultural y partnernan den comunidad, ademas di sostene un conexion cu comunidad di Aruba pa fortalece conocemento di nos historia y cultura. Esey ta loke ‘Wikimedian in Residence’, Ginelly Quandt, a conclui den un reflexion riba e proyecto digital aki.
Inicia na januari 2025, e proyecto Wikipedia na Aruba pa sostene boluntarionan (nobo) riba e isla pa contribui na proyectonan di Wikimedia y comparti conocemento di Aruba cu resto di mundo. Wikimedia ta un iniciativa global dedica na organisacion y compartimento di conocemento via proyectonan colaborativo online. Pa Aruba, e enfoke tabata principalmente riba comparti conocemento di Aruba su historia, idioma, cultural y tradicionnan—directamente for di ciudadanonan.
A pesar cu tin storianan incontable tocante Aruba, Quandt a enfatisa cu esaki no ta representa suficientemente riba e plataforma digital. P’esey e iniciativa aki—prome di su tipo den Caribe—a busca pa “atende e buraco aki” por medio di siña y encurasha comunidad pa participa den e movemento.
Desde cu e proyecto a cuminsa, e team di Wikipedia na Aruba e tene mas cu diez tayer y encuentro den periodo di 1 aña y mey pa asina crea un comunidad di boluntarionan, dunando oportunidad pa localnan siña tocante e proyecto, con y kico nan por contribui na e repositorio digital. Boluntario y otro interesadonan a siña con pa edita y documenta nan storianan, ademas di con por agrega esaki na e biblioteca digital di Aruba su conocemento. E proyecto a brinda tayer tocando topiconan cultural manera Carnaval, folklore, arte y monumentonan, y hasta storianan personal—tur cu un enfoke pa conserva esakinan digitalmente, y den nos idioma materno Papiamento.
E iniciativa a bin for di Wikimedia Nederland a desaroya den colaboracion cu partnernan local, unda a trece institutonan cultural manera Biblioteca Nacional Aruba (BNA), Archivo Nacional di Aruba (ANA), Stichting Monumentenfonds (SMFA) y UNOCA Aruba pa explora con por haci conocemento Arubano accesible via Wikipedia, Wikimedia Commons, y Wikidata, manera Quandt ta conta den su blog.
Cu fondo di Rijkscultuurfondsen, e proyecto na Aruba a mira mas cu 300 participante interactuando cu e plataforma digital.
Quandt a enfatisa den su blog e exito di e iniciativa aki, contando cu varios les a subraya durante e curso di e proyecto. Un di nan tabata e importancia di colabora cu actor y organisacionnan local pa haci imagennan mustrando cultural, arkitectura, naturalesa y historia di Aruba accesible riba Wikimedia Commons. Te awor, e repositorio digital tin mas cu 1000 imagen y documento tocante nos tradicionnan Arubano, manera por ehempel celebracionnan cultural, nos parha y matanan nativo, Carnaval y arte.
Loke a sobresali pa Quandt tambe tabata e retonan di construi comunidad, subrayando cu esaki ta tuma tempo pa haci. Manera e ta bisa den su blog, “Mientras tabatin un interes fuerte for di boluntario y institucionnan, hopi participante tabatin mester di sosten continuo y encurashamento pa bira contribyentenan activo.”
P’esey encuentronan di ‘Ban Wiki!’ tabata esencial pa e team crea un espacio sigur pa asina crea confiansa den boluntarionan nobo.
Y e team no a stop na encuentronan so. Ademas di a brinda instruccion personalmente durante varios sesion di ‘edit-a-thons’, e team di Wikipedia na Aruba a dedica nan mes pa haci guia accesible riba nan website meta.wikimedia.org/wiki/Wikipedia_on_Aruba. Materialnan ta inclui videonan di instruccion, guianan skirbi y presentacion—tur den Papiamento—unda boluntarionan por refresca of expande nan conocemento.
Cu esaki, ta spera cu boluntarionan por continua independientemente cu e movemento.
Di su banda, coordinador Ricardo Arends a subraya e balor di e proyecto aki. Manera el a nota, “e iniciativa aki ta marca un comienso importante.” Segun e ta splica, desde comienso di e proyecto, mas hende sa di Wikimedia Commons, institucionnan local ta mas conecta y storianan di Aruba ta mas visible pa mundo henter.
Na maart Bon Dia Aruba tabatin e placer di por participa den un di e encuentronan organisa pa Wikipedia na Aruba. Pa celebra 20 aña di Wikipedia den Papiamento/u, e topico di nos idioma natal tabata central den discusion di e encuentro aki.
Como medio di comunicacion, conservacion di Papiamento ta forma parti di nos meta y ta conecta cu e trabao cu nos ta haci diariamente den brinda noticia pa pueblo di Aruba. Pa futuro generacion, e subraya durante e encuentro aki cu preservacion di nos idioma materno ta birando cada bes mas importante, specialmente den contexto di un mundo cada bes mas dependiente riba tecnologia y conveniencia.
Otro menasa ta e desaroyo turistico di nos isla, unda generacionnan nobo ta bira mas “Americanisa” pa via di un exposicion continuo di e idioma Ingles. UNOCA a subraya cu exposicion di contenido online den Ingles ta influencia e desaroyo linguistico di hopi hoben Rubiano. P’esey ta enfatisa cu e esfuerso pa preserva nos idioma mester probecha di e cambio global den direccion tecnologico. Y aki ta unda Wikimedia Commons por ta specialmente util. Manera representante di UNOCA a enfatisa durante e encuentro aki, amplia exposicion di Papiamento na hobennan ta importante, unda crea recurso digital den nos idioma materno ta un aspecto critico pa haci nos idioma mas visible, ambos riba nivel local y internacional.
Mirando con tecnologia ta domina nos bida diario, Aruba como isla chikito tin un oportunidad pa amplia su presencia riba nivel global pa asina no keda atras den e desaroyonan rapido cu mundo ta mirando.
Pa loke ta Wikipedia na Aruba, aunke el a conclui luna pasa, Quandt a enfatisa cu e fundacion pa un comunidad di Wikimedia a ser estableci. Di otro banda, tambe ta importante pa sigui cu colaboracion y crea espacio pa mas boluntario por siña y comparti nan conocemento cu otro.
“Sostene e conexionnan aki lo ta esencial pa fortalece iniciativanan di conocemento liber na Aruba y sigura cu nos cultural, herencia y idioma ta ser representa riba plataformanan di Wikimedia,” Quandt a conclui.



