Ta parce cu prevencion di violencia contra animal riba nos isla ainda ta faltando medidanan concreto pa protege bestia domestico y salvahe. Den e ultimo simannan a surgi riba plataforma di red social Facebook varios caso unda por a mira con bestianan a ser mal trata, venena y mata pa personanan iresponsabel.
Veneno continuamente usa contra cachonan riba caya
Dia 24 di april un publicacion for di un usuario a surgi den cual por a mira varios cacho morto pa via di venenamento. E publicacion aki a causa indignacion atrobe den comunidad, te cu Luna Foundation Aruba tambe a reacciona tocante e problema di venenamento di cacho.
Luna Foundation a expresa nan frustracion cu e actonan “cobarde” aki, y a enfatisa cu uso di venenamento pa mantene cachonan leu ta un metodo cruel y por trece peligro na otro bestianan of hasta muchanan.
Den su reaccion riba e video comparti, e fundacion a tuma nota cu hende ta encurashando otro pa venena cachonan los den intento pa resolve e problema di cacho riba caya. Sinembargo, e fundacion ta subraya con peligroso y cruel esaki ta pa bestianan. Veneno no ta mata rapidamente; al contrario e ta pone e cachonan haya convulsion, nan ta cuminsa choca, nan ta saca, yora y drenta den panico. Nan organonan ta cuminsa fracasa un pa un mientras nan ta sufri den dolor extremo. “Esaki ta tortura,” e fundacion a declara.
Pero e peligro no ta caba ey. Veneno ingeri pa cachonan por trece riesgo tambe na otro bestia manera parha, lagadishi y pushi, manera e fundacion ta sigui splica. Si e bestianan aki come for di e carpachi di e cacho morto, nan tambe por ser venena y sufri di e mesun destino.
E riesgo ta extende pa humano tambe, specialmente muchanan chikito. Muchanan cu no sa miho y por mishi cu cachonan venena of saca di un cacho cu a ser venena tambe por bin den contacto cu e veneno. “Esaki no ta cuenta di ‘maneha cacho’ mas. E ta bira un peligro pa henter comunidad,” e fundacion ta adverti.
Repetidamente Luna Foundation ta boga pa tuma medidanan humano pa aborda e situacion di cachonan bandona riba caya. E fundacion a urgi personanan pa tuma contacto of reporta e problema di cachonan los y pa no recuri na venenamento.
Shoco y warawara tambe victima di venenamento
Cachonan no ta e unico cu ta sufriendo di comportamento iresponsable di humano. Aruba Birdlife Conservation e luna aki a reporta dos caso unda parhanan di Aruba a ser venena. Un di e casonan dos siman patras tabata envolvi un warawara cu a ser haya den condicion critico despues di ser venena. Na momento di publicacion e warawara tabata bao tratamento intensivo di Dr. Ricardo Gogorza, cu ABC advertiendo tambe di e peligronan di uso di veneno. ABC a reitera Luna Foundation su advertencia cu veneno no ta keda den un solo luga—esta e curpa di bestia venena—sino cu e por plama den medio ambiente. No a informa con e warawara por a ser venena, pero e parhanan aki ta conoci di come carni (di bestianan morto). Ta posible cu e warawara por a bin den contacto cu venena via un otro bestia cu a muri di venenamento. Shoconan tambe ta birando victima di venenamento den e ultimo simannan, unda ABC a reporta dos caso di venenamento di shoco e luna aki.
ABC a urgi pa un politica di toxicologia y haci yamado na gobierno pa regula e tipo di veneno cu ta ser bendi; defini y exigi cumplimento na dosis sigur di e veneno y implementa liña di guia y monitoreo estricto riba su uso.
Shoconan lamentablemente tambe ta victima di otro comportamento dañino di humano. Den e ultimo lunanan por a mira varios caso surgi riba red social unda ta encontra shoconan morto banda di caminda. Frecuentemente e parhanan aki ta ser trapa pa autonan maneha pa chauffeur cu no ta tene na cuenta di bestianan cu por ta crusando of cerca di caminda.
Tambe a reporta un caso unda persona(nan) deliberadamente kier a trece daño na shoconan. Den un publicacion riba Facebook na comienso di luna ABC a comparti cu awor ta enfrentando retonan nobo pa proteccion di shoco, mustrando un potret di un neishi di shoco deliberadamente tapa cu piedra.
“Blokea e aperturanan aki cu piedra mientras shoconan ta aden no ta accidental—e ta un acto directo di daño. Pega aden, shoconan no por sali pa busca cuminda y lo muri di hamber, un destino lento y doloroso,” e fundacion a adverti.

Mientras e casonan aki ta keda surgi—y a pesar di yamadonan urgente den comunidad—medida estricto y atencion consistente di parti autoridadnan, y responsabilidad di algun personanan den comunidad ainda ta laga di desea. Aruba ta mirando un problema di “free for all” pa loke ta trato di cacho riba caya, ademas di un problema di sobrepoblacion y sobredesaroyo cu ta trece mas presion y daño na nos fauna sin cu nos ta mira mehoracion structural di nos gobernantenan.
Potretnan di Aruba Birdlife Conservation.



