Awor tin mas claridad encuanto e situacion na pais bisiña Venezuela y tin algun asunto ta resalta. Pa cuminza e aspiracion y expectativa di oposicion politico fuera y dentro di e pais a haya un ‘reality check’ fuerte di gobierno di presidente Trump, tumando nota di su intencion di laga e regimen Chavista intacto, na timon di e pais, basta cu nan cumpli cu su deseonan entorno di produccion y exportacion di petroleo pa Merca. Y si no, e presidente interino por spera un mesun destino cu Nicolas Maduro. Nos a mira un avalancha di speculacion, na nivel politico y den sector di petroleo, unda conocimento di realidad den ambos tereno no tabata abunda. Si un persona ta mes fiel creyente di teoria di conspiracion, manera un bon parti di e base di Donald Trump ta, anto nan lo mester por ta kere cu loke a pasa na Venezuela ta loke Trump a palabra cu Putin den e yamadanan di ora largo cu nan tabatin recientemente. Esey lo splica e reaccion bastante modera di tanto Moscu como Bejing, y tambe e manera relativamente facil con Merca por a penetra te den centro di Caracas, cu e victimanan mortal principalmente na banda di e proteccion di Maduro, consistiendo di militar Cubano. Despues, no tabatin ningun reaccion militar Venezolano di represalia, ni siquiera un intento. Awor, cu tur candela a paga y tur huma a bula bay, lo mas probable ta un colaboracion forza, bao menaza, di e regimen Chavista cu gobierno Mericano, unda e ultimo ta laga nan goberna, y teroriza, e pais, basta e acuerdonan encuanto produccion y exportacion di petroleo keda cumpli.
Riba papel esaki por parce simple, e realidad ta otro, tanto encuanto gobernacion di e pais como e realismo, o falta di esaki, pa loke ta rebiba produccion di crudo. Loke por mira desde awor ta cu no tin un mando politico unico mas den e pais, sino un gobierno di presidente actual Delcy Rodriguez, cu ta trata di presenta un acto di malabarismo, cumpliendo cu e forza militar menazando desde lama Caribe y di otro banda e parti mas radical di e Chavistanan, cu ta controla gran parti di e pais y ta continua e teror contra e poblacion. Ya tin e promer señalnan di persecucion di e personanan cu a celebra e secuestro di Nicolas Maduro y loke tin ainda di oposicion politico tambe lo mester tene cuenta cu no lo tin mehoracion pa nan. En todo caso, por lo pronto e gran mayoria di e pueblo cu a vota contra Chavismo den ultimo eleccion, lo mester ‘dobla warda’.
Loke ta sorprende nos ta e reaccion di hopi medio internacional, cu aparentemente no a spera algo asina di Donald Trump. Acaso nan a lubida kico e simpatizante aki di regimennan autoritario y dictatorial ta tratando di haci na su propio pais? Cu e ta desmantelando cantidad di institucion cu ta representa e famoso ‘checks and balances’ den cualkier pais democratico? Acaso e no a laga hasta e aliadonan di NATO sa kico ta su intencion di invadi y ocupa Groenland, parti di un pais aliado den NATO, bao di e pretexto cu Merca mester e teritorio aki pa motibo di seguridad nacional, algo cu lo caba cu existencia di e propio alianza mes? Por ta cu esey porfin a haci cu Gobierno Hulandesa suspende colaboracion den operacion anti-droga cu gobierno Mericano riba lama Caribe? Ta tempran ainda pa sa kico exactamente ta bay pasa entre Canada y Europa di un banda, y e gobierno Mericano aki di otro banda, tambe mirando e hecho, señala na varios ocasion anterior, di intensificacion di colaboracion economico y militar di Canada y Europa, ignorando Merca.
E situacion dentro di sector petrolero na Venezuela ta exigi un analisis mas di cerca tambe. E promer reaccion riba mercado global riba e sucesonan na Venezuela tabata altamente speculativo, pero awor e realismo di e conocedornan ta cuminza penetra. Na e momento aki tin un produccion global excesivo cu ta mantene prijs general bastante abao. E nivel di prijs aki no ta afecta solamente Rusia, cu tin menos ingreso pa hinca den nan guera na Ucrania, sino tambe ‘shale oil’ Mericano cu tin un di e nivelnan di costo di produccion mas halto den mundo di petroleo y cu no por mantene e actual nivel di 13 miyon bari pa dia (bpd) pa hopi tempo, tambe pasobra produccion a yega su peak. Ademas, parti di e refinerianan Mericano mester crudo pisa pa por opera, y ta hayando menos caba di Canada, cual pais ta diversificando su mercado di benta, envez di exporta full su mas di 4 miyon bpd pa Merca. Gobierno di Trump ta prioriza haya crudo pisa for di Venezuela, aunke anticipa un produccion mayor pronto ta demasiado optimista. Hasta mantene e produccion actual Venezolano, di algo mas di 1 miyon bpd, ta requeri inversion multibiyonario. Segun Rystad Energy, un di e agencianan di prestigio den e sector, mester di un inversion di por lo menos US$53 biyon pa mantene e produccion actual. Aumenta produccion riba actual nivel lo exigi un inversion stabil extra di entre US$8 pa US$9 miyon pa aña entre 2026 y 2040.
Un proyecto economico di tal magnitud ta exigi stabilidad politico y social, loke no lo logra si e regimen Chavista ta keda, ‘tolera’ pa Merca. Sigur no si coercion y menaza Mericano, propagando doctrina imperialista di Monroe, ta bira e metodo preferi. Un invasion mayor Mericano na e pais mucho menos por garantiza e stabilidad ey y lo haci e asunto mas grave ainda.



