Boticarionan den nos region tin un papel clave pa hunga den guia di estilo di bida. Asina Adrienne Tromp a bisa den e revista semanal pa profesionalnan, Pharmaceutisch Weekblad,’ di Hulanda. Tromp ta boticario na Botica di Servicio Noord y ta specalisa den duna guia den estilo di bida, dirigi na mehora salud y cuido di pacient. “Pa hopi hende na Aruba, e ta normal pa come un pastechi hasa mainta,” Tromp ta splica.

Diabetes

E malesa diabetes, un di e malesanan cardiovascular, ta hopi prominente na Aruba. E ta pisa hopi riba cuido di salud, particularmente un pais chikito manera esun di Aruba. “Pa tal motibo mes e ta importante pa boticarionan contribui na un solucion.”

Y e problema ta grandi, segun Tromp, cu ta embahador di e curso ‘leefstijl Apotheker’ pa Caribe Hulandes. E tabata e prome boticario cu a sigui e curso den nos region.

Un investigacion di 2023 a ilustra cu 79 porciento di habitante di Aruba tin sobrepeso y di nan, 46 porciento ta obeso. Un di e motibonan di sobrepeso ta e custumbernan di comemento. “Pa hopi hende e ta normal pa come pastechi of kroket hasa prome cos mainta, hunto cu refresco.”

E ta un problematica cu ta existi tambe na otro paisnan den region. Na Corsou por ehempel hospital a bati alarma na comienzo di e aňa aki, cu e cuido pa diabeticonan ta un peso grandi. E situacion ta similar na St. Maarten y Surnam, unda e cantidad di pacient y costonan mara na e tratamento di e malesa ta aumentando.

Pa por cambia direccion di e desaroyo aki, Tromp y su colega Rogier Larik a hinca esfuerso pa e curso pa boticarionan riba guia di estilo di bida, bira accesibel pa profesionalnan den region tambe. Na e momentonan aki, tin 24 boticario cu ta siguiendo e cursonan, cu ta online. Tin dos momento ‘online’ unda ta bin hunto pa transforma e conocemento den iniciativanan practico. E contenido di e curso ta adapta segun e custumbernan local, por ehempel riba tereno di cuminda. “Asina ta cu aki ta usa hopi salo ora di cushina y ta consumi cuminda cu ta abou na balornan nutritivo. Tambe hopi biaha ta e cumindanan ta halto na carbohidrato, manera aros, batata y pan bati.”

Segun Tromp den Pharmacuetisch Weekblad, tin un papel cla pa boticarionan. A traha instruccionnan con pa tuma remedi y nan risico (e asina yama bijsluiter) na Papiamento y aki a ripara cu pacientnan tin problema cu e efectonan secundario y tin biaha no sa suficientemente con pa anda cu nan malesa. Banda di esey tin un componente mental, unda nan ta pega den e idea cu nan tin diabetes y como tal ta biba cu angustia y stress.

Dor di tene contacto intensivo, entre otro cu ‘follow-up’ telefonico despues di duna e prome remedinan, ta yuda crea un miho bista di locual por ta e dificultadnan. Hunto cu e dokter y pacient, ademas, por wak e ora cua ta e miho tratamentonan.

Diabetespost

Por haci uso di guia riba estilo di bida ora di mester evalua e medicamento tambe. “Nos ta delibera tambe riba comemento, e cuminda mes, drumimento y stress. Asina nos ta señala ora mester di asistencia mas intensivo. Tambe nos por atende cu remedinan cu por contribui na aumento di peso,” Tromp a bisa den e revista. “Pa logra esaki, boticanan mester ta mas accesibel. Mester tin mas botica den bario. Nos ta 12 ora pa dia habri, tambe riba Diasabra. Pacientnan por drenta tur momento si nan tin pregunta of cualkier inkietud riba nan remedinan.”

Tromp tambe ta mira beneficio den continuacion di e cooperacion cu otro dunadonan di cuido, manera dokter di cas, internista, sostenedornan di e practicanan di dokter (praktijkondersteuners) y otro. “E liñanan cortico aki ta permiti nos duna e miho guia na pacientnan y tambe pidi pa e cuido adecuado. Nos lo cuminsa pronto cu combersacionnan riba guia di estilo di bida y intervencionnan riba e estilonan di bida.”

Un otro prioridad ta deteccion trempan. Na Aruba, dunadonan di cuido a crea e asina yama Diabetespost unda personanan por acudi sin cita pa haci control. Aki ta midi peso, presion di sanger y sucu. “Asina por señala pre-diabetes y interveni mas lihe.”

Introduccion di remedinan nobo contra obesitas ta bay haci e guia riba estilo di bida mas relevante ainda, Tromp a sigui. “Tin hopi pregunta memey di pacientnan riba semaglutidenan (Ozempic), pero no ta sigur si tuma e remedinan aki ta bay man den man cu tur estilo di bida saludabel.”

E curso nobo aki lo amplia riba e papel di boticarionan, den mehora cuido na Aruba, Adrienne Tromp ta enfatisa. “Mi ta spera cu mas boticario lo desaroya nan mes den specialista den guia riba estilo di bida pa asina nos no unicamente sostene e pacient cu remedi, sino tambe duna nan guia pa hiba un miho estilo di bida. Asina nos tur por contribui na un comunidad mas saludabel,” ta e deseo di Adrienne Tromp.