Den e ultimo dos siman, Bon Dia Aruba a publica resultadonan for di e rapport anual di UN titula ‘Annual Results Report Caribbean constituent countries of the Kingdom of the Netherlands Aruba, Curaçao and Sint Maarten’. Den nos ultimo dos publicacion riba e rapport aki, a analisa cua ta e retonan cu Aruba ainda ta enfrenta y con Aruba ta maneha entrada di migrante y refugiado. Loke e rapport tambe ta ofrece ta un splicacion di e agencia su modelo di operacion dentro di Caribe Hulandes, cual por duna un bista mas cla di e trabao y cooperacion di e entidad internacional riba nos isla.
E rol di Nacionnan Uni den paisnan rond mundo ta pa facilita cooperacion riba derecho humano, ley internacional, seguridad y desaroyo economico. Den Caribe Hulandes, asistencia di e entidad global ta ser coordina bao liderazgo di un Coordinador Residente (Resident Coordinator of RC), ken ta e representante mas halto di e Sistema di Desaroyo di UN riba nivel di pais. E RC ta lidera su UN Country Team bao guia di e UN Multi-Country Sustainable Development Cooperation Framework, cual a ser implementa pa agencia, fondo y programanan di UN.
E marco aki ta sirbi como un anker pa cooperacion di UN riba e islanan CAS (Aruba, Corsou y Sint Maarten), cu cual e agencia por duna conseho riba politica, yuda fortalece institucionnan gubernamental y duna sosten analitico y otro servicionan.
Manera Joanna Kazana, Coordinador Residente pa islanan CAS, a bisa den e rapport, “e rol di Nacionnan ni ta uno modesto pero cu proposito. Nos contribucion no ta ser midi riba un scala, pero por sinti e fortalecemento di e sistemanan cu nos ta yuda.”
Entre 2024 pa 2025, e trabao di UN riba e islanan a enfoca mas riba yuda institucionnan opera efectivamente, por ehempel duna sosten den reforma di sector hudicial, fortalece gobernacion riba migracion y yuda alinea politica y presupuesto pa metanan di desaroyo a largo plazo.
E manera cu ta ehecuta e sosten aki ta via dialogo y generacion di evidencia, consulta cu institucionnan nacional y preparacion di analisis pa cada teritorio. Esakinan ta yuda e agencia identifica retonan di desaroyo riba e isla, ademas di identifica gruponan cu ta keda vulnerable, buraco den politica y oportunidadnan pa acelera progreso riba e Metanan di Desaroyo Sostenible (SDGs).
Pa cada isla ta hopi importante pa UN traha den cuadra di nan constitucion, prioridadnan y posicion den Caribe. Pa islanan CAS, aunke parti di Reino Hulandes, cada un tin nan manera unico con pa goberna asuntonan interno. Y trabao di UN mester tuma na cuenta cu e autonomia di e islanan. P’esey e agencia su rol no ta mescos riba tur tres isla, y no por considera cu tur tres isla tin mesun prioridadnan. Loke si por haci—e esaki ta central den e rapport anual di UN—ta traha a base di areanan di prioridad. Den otro palabra, UN ta enfoca riba sectornan general relevante riba tur tres isla (manera economia, sostenibilidad, salud etc.), y di aki ta ofrece sosten personalisa.
Dies diferente agencia di UN a opera riba e tres islanan bao guia di cuatro area di prioridad di e asina yama ‘United Nations Multi-Country Sustainable Development Cooperation Framework (UNMSDCF)’. Den Ingles, esakinan ta:
‘Shared Prosperity and Economic Resilience’;
‘Equality, Wellbeing and Leaving No One Behind’;
‘Resilience to Climate Change and Sustainable Natural Resource Management’ y
‘Peace, Safety, Justice and the Rule of Law’.
Cu atencion riba e prioridadnan aki, Un a traha den e periodo di 2024 pa 2025 pa sigui desaroya riba asuntonan clave manera igualdad di genero, derecho humano, gobernacion y inclusion di esnan vulnerable. Manera e rapport ta bisa, e resultadonan no ta cambionan tangible, sino mas bien e “expresion acumulativo di un strategia di desaroyo cu ta keda evoluciona.”
Den e periodo di 2024-2025, 91% di intervencion di UN a contribui na desigualdad di genero, 93% na derecho humano y 62% na desaroyo di capacidad y asistencia tecnico. Den cada intervencion, conseho riba politica y convocacion di diferente partner tabata rolnan complementario.
Resultadonan pa cada area di prioridad: resumen
Pa loke e resultadonan for di 2024-2025, e rapport ta describi un cambio pa implementa reforma den institucion y sistemanan cu lo tin efecto positivo a largo plazo, en bes di actividadnan isola.
Area 1: ‘Shared Prosperity and Economic Resilience’
Pa loke ta e prome area di prioridad, e rapport ta enfatisa UN su rol den modernisa inmigracion y e sistema di comercio riba Aruba, sostene migrantenan pa tin acceso na empleo formal, y fortalece politica economico por medio di usa miho data riba pobresa riba e isla y miho maneho riba presupuesto. E programa SISSTEM di Aruba—funda pa UN—tambe ta amplia educacion cientifico (STEM) y investigacion local den areanan ambiental, manera tratamento di awa y conservacion di coral.
Area 2: ‘Equality, Well-being and Leaving No One Behind’
Den nos ultimo publicacion tocante e rapport, a enfatisa UN su rol yuda Aruba maneha migrante y refugiadonan, dunando sosten pa nan por haya acceso na educacion, empleo, cuido medico, vivienda, cuminda y asistencia legal. UN tambe a yuda desaroya strategia pa atende enfermedadnan cronico, fortalece proteccion di mucha y programanan educacional, ademas di amplia medidanan preventivo atendiendo violencia entre genero.
Area 3: ‘Climate Resilience and Sustainable Natural Resources’
UN tambe a yuda e islanan CAS fortalece strategia y planificacion pa atende cu desasternan ambiental, yudando den conocemento di riesgo, comunicacion trempan y gobernacion riba asuntonan climatico. Tambe el a sostene coordina regional den preparacion di crisis.
Area 4: ‘Peace, Safety, Justice and the Rule of Law’
Den e area aki, trabaonan di UN a enfoca riba fortalece proteccion di derecho humano den institucionnan di husticia, ademas di fortalece e operacion di institucionnan coreccional. Esaki a inclui entre otro modernisa facilidadnan di detencion, sostene sistemanan pa asilo y refugiadonan y construi capacidad den sector hudicial.
Enfoke pa siguiente ciclo
Pa 2026, UN tin planea pa profundisa aun mas cooperacion riba e islanan. En bes di crea actividad of prioridadnan nobo, e agencia lo sigui yuda expande y mehora den e areanan di prioridad existente, di e manera aki sigura resiliencia y gobernacion sostenible a largo plazo.
E rapport ta menciona algun area di enfoke, incluyendo construi cooperacion mas resiliente y transformativo; amplia of habri financiamento pa desaroyo sostenible; mehora tumamento di decision riba nivel gubernamental a base di evidencia; acelera transicion na energia limpi y fortalece resiliencia climatico; promove diversificacion economico; fortalece aun mas capacidad di institucionnan gubernamental y hudicial y prepara pa un marco nobo pa e siguiente ciclo di 2027-2031.
Pues aña 2026 ta un periodo di transicion pa e agencia global riba e islanan CAS. Cu bista riba e siguiente marco di cooperacion pa 2027-2031, e enfoke lo keda riba sostenibilidad y cambionan sistematico cu ta alinea cu prioridadnan di cada isla.



